Page 36 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

20
2.2.3 ทฤษฎีรู ปแบบทางวัฒนธรรม (Configurationism)
ทฤษฎี รู ปแบบทางว ัฒนธรรม เป็ นแนวคิดที่เกี่ยวกับการมองพฤติกรรม
ส่ วนรวมของคนในสังคมหนึ่ ง ๆ ว่ ามีแนวโน้มไปในทางใด มี ค่ านิยมอย่ างไร มีบุ คลิกภาพและ
ลักษณะนิสั ย รวม ๆ กันอย่างไร และอะไรเป็ นตัวกาหนดรู ปแบบของพฤติ กรรมนั้ น ๆ รู ปแบบ
ทางว ัฒนธรรมเป็ นตัวแบ่งแยกสังคมหนึ่ งออกจากสั งคมอื่น ๆ อย่างชัดเจน (นิยะพรรณ (พลว ัฒนะ)
วรรณศิริ , 2550) และมี ผู ้ ศึ กษาวิธี การรู ปแบบทางว ัฒนธรรมของสั งคมได้แก่ Alfred Kroeber
(1963) Clyde Kluckhohn (1963) และ Ruth Benedict(1932) ทฤษฎี รูปแบบทางว ัฒนธรรมเป็ น
แนวคิดต่ อเนื่องกั บแนวคิดทางว ัฒนธรรมและบุ คลิ กภาพ ซึ่ ง Benedict ได้ เสนอแนวคิ ดว่ า
บุคลิกภาพโดยภาพรวมของคนในสังคมก็คือว ัฒนธรรมประจาชาติ และว ัฒนธรรมประจาชาติก็ คือ
รูปแบบรวมของบุคลิ กภาพส่ วนบุคคล หรื อว ัฒนธรรมพื้นฐาน(Basic Personality) ของสังคมนั ่นเอง
นอกจากนี้ Franz Boas (อ้างในนิ ยะพรรณ (พลว ัฒนะ) วรรณศิริ, 2550) สนใจศึ กษาว ัฒนธรรมโดย
วิธี การทางประว ัติศาสตร์ ต่ อมาเขาได้ศึ กษาภาษาศิลปะ และว ัฒนธรรมของสั งคมเอสกิโมจึงได้หัน
มาใช้วิธีการประเมิ นรู ปแบบทางว ัฒนธรรมของสังคมดังกล่ าว พบว่า พฤติกรรมทั้งทางภาษาและ
การกระทาของบุคคลแต่ละคนเมื่ อรวม ๆ กันเข้าก็ น่าจะเป็ นรู ปแบบว ัฒนธรรมของสังคมทั้ งหมด
ในว ัฒนธรรมหนึ่ ง ๆ บุคคลจะกระทาทุกอย่างในแนวทางเดียวกัน นี่ คือวิธีการดารงชี วิตของคนใน
สังคมหรื อว ัฒนธรรมส่ วนใหญ่ของคนในสังคมนั ่นเอง คนที่อยู ่ในว ัฒนธรรมเดียวกันจะมี รูปแบบ
ว ัฒนธรรมส่ วนใหญ่เหมือน ๆ กัน แต่จะมี ส่ วนปลีกย่อยในพฤติกรรมแตกต่างกันในรายละเอียด
อย่างไรก็ตามทฤษฎีรู ปแบบทางว ัฒนธรรมย ังมีจุดอ่อนก็คื อ การที่ใครจะมองรูปแบบของ
ว ัฒนธรรมใดว่าเป็ นอย่างไรขึ้ นอยู ่กับพื้ นฐานทางค่านิยมและประสบการณ์ ของผู ้ นั้ น เมื่อคนทุ กคน
มีค่านิ ยมและประสบการณ์ แตกต่างกันก็จะมองรู ปแบบว ัฒนธรรมเดี ยวกันแตกต่างกันไปได้ อี ก
ประการหนึ่ งคนเรามีความสนใจไม่ เหมือนกัน บางคนสนใจศิ ลปะ บางคนสนใจค่ านิยม บางคน
สนใจว ัตถุ บางคนสนใจคุ ณธรรม ทุ กคนที่มองรู ปแบบว ัฒนธรรมของสังคมของผู ้ อื่ นด้วยความ
สนใจของตนเป็ นพื้ นฐาน ก็จะทาให้การมองหรื อศึกษารูปแบบว ัฒนธรรมนั้ น ๆ ผิดพลาดได้
2.2.4 ทฤษฎีวัฒนธรรมและบุคลิกภาพ (Culture and Personality)
ว ั ฒนธรรมเป็ นพฤติ กรรมที่ คนสร้ างขึ้ นมาจากความคิ ดของตน เพื่ อ
ตอบสนองความต้องการพื ้นฐานของตนถ้าคนส่ วนใหญ่คิดในสิ ่ งเดี ยวกันหรื อยอมรั บพฤติกรรม
แบบเดี ยวกันไปประพฤติปฏิ บัติ พฤติกรรมนั้ นก็จะกลายเป็ นว ัฒนธรรมของสังคมไป ใครสังกัด
สังคมใดก็ จะประพฤติปฏิ บัติไปตามแบบอย่างที่ สังคมนั้ นกาหนดไว ้ และเป็ นแบบเดี ยวกันหมด
สังคมนั้ นก็ จะมีว ัฒนธรรมเป็ นแบบแผนเดี ยวกัน ใครเกิดมาในสั งคมนั้ นก็จะได้ รับการปลู กฝังสั ่ง
สอนในว ัฒนธรรมนั้ น ๆ เหมือนกับว่าได้ถูกชุบตัวในแอ่งว ัฒนธรรมของสังคมที่บุคคลผู ้ นั้ นเกิดมา