Page 31 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

15
จากแผนภูมิที่ 1 เป็ นผลการศึ กษาเรื่องอัตลักษณ์ของ Du Gay, Hall และคณะ ได้กล่าวถึง
งานของ Woodward (อ้างในเกศกนก ชุ่ มประดิษฐ์และจิ ราพร ขุนศรี , 2549) ที่ เรี ยกว่าวงจรแห่ ง
ว ัฒนธรรม แสดงให้เห็นว่าอัตลักษณ์ถูกสร้างขึ้ นและคนในสังคมร่ วมกั นใช้ โดยอยู ่ภายใต้กฎเกณฑ์
ทางว ัฒนธรรม หากต้องการทาความเข้ าใจเรื่องอัตลักษณ์ จาเป็ นต้องวิเคราะห์ถึงกระบวนการสร้ าง
ภาพตัวแทน สิ ่ งที่ เป็ นอัตลักษณ์ ผลิ ตผลแห่งอั ตลักษณ์ การร่ วมกั นใช้ ของคนในสังคม และ
กฎเกณฑ์ข้อบังคับต่ าง ๆ ในสังคม การอธิ บายปรากฏการณ์ที่ เกิ ดขึ้ นในสั งคมโดยใช้วงจรแห่ง
ว ัฒนธรรม จึ งเป็ นส่วนสาคัญที่จะทาให้เข้าใจถึงกระบวนการสร้างอัตลักษณ์ ซึ่ งเป็ นผลผลิตในการ
อยู ่ร่วมกันของคนในสังคม
ในขณะที่ ประเพณี หรื ออดี ตเป็ นผลผลิ ตร่ วมกันของคนในสังคมเป็ นสิ ่ งที่ ถูกสร้ างขึ้ น
ภายใต้กฎเกณฑ์ ที่รู้ กันอยู ่ไม่ทางตรงก็ทางอ้อมและพิธี กรรมหรือสั ญลักษณ์ บางอย่างซึ่ งมุ่งปลูกฝั ง
คุณค่าและขนบธรรมเนียมบางอย่างด้วยการทาซ้ า และประเพณี ที่ถู กสร้างขึ้ นนั้ นมักต้องสร้างความ
ต่อเนื่ องกับประว ัติศาสตร์ ในอดีตให้ ได้เพื่อยื นย ันถึงความเป็ นจริง ของจริ ง แต่บางครั้ งประเพณีที่
ถูกสร้ างขึ้ นไม่จาเป็ นต้องต่ อเนื่ องมาจากอดีต แต่เป็ นการเกิดการแตกแยกกับอดี ตได้เช่นเดี ยวกัน
การสร้ างประเพณีแล้วนาไปใช้หรื อประกอบการปฏิ บัติทางสังคมอื่น ๆ ที่ มีผลกระทบต่อสังคม อาจ
ก่อให้เกิ ดผลกระทบเช่น ก่ อให้เกิดความเป็ นปึ กแผ่นของคนในกลุ่ มในเชิงฐานะ ความสั มพันธ์ เชิง
อานาจ หรื อความชอบธรรมกับสถาบัน หรื อคนบางกลุ่มในสั งคมหรื อเป็ นการตอกย้าค่านิยม ความ
เชื่อดั้งเดิ มที่ มีอยู ่ ในสังคมนั้ นอยู ่แล้ว ทาให้ในหลานกรณี การรับรู ้ ในเรื่ องนิทาน นิยาย และความ
เชื่อต่าง ๆ ที่คนในท้องถิ ่นมีร่ วมกันอาจนาไปพิจารณาให้เกิดมีการสร้ างสิ ่ งใหม่ ๆ ประเพณีใหม่ ๆ
หรื อกิจการสังคมใหม่ ขึ้ นมาให้สอดคล้องกับความเป็ นมาในอดีตและการเปลี่ ยนแปลงทางสังคม
และเศรษฐกิจในอนาคตอย่างมี ความหมายโดยไม่ยาก (ศรี ศักร ว ัลลิ โภดม, 2532 อ้างในฝนว ัน
จันทร์ ศรี จันทร์ 2543:10)
ดังนั้ นสรุ ปได้ว่า อั ตลักษณ์ทางว ัฒนธรรม เป็ นการแสดงออก และความสานึ กของบุคคล
กลุ่มคนและชุ มชนทางว ัฒนธรรมที่มีลักษณะเฉพาะของตน โดยการแสดงออกเฉพาะตนนั้ นเป็ น
การแสดงออกร่ วมกันของชุ มชน มี การสื บทอด มี ความมั ่นคงเป็ นรากฐานอันสาคัญของชุ มชน
อัตลักษณ์ ทางว ัฒนธรรมอาจจะมีการปรั บเปลี่ยนจากอิ ทธิพลต่ าง ๆ แต่ย ังคงเป็ นลักษณะที่ บ่งบอก
ได้ว่าเป็ นอัตลักษณ์เฉพาะของชุมชนนั ่นเอง
2.2 แนวคิดและทฤษฎีทางสั งคมและวัฒนธรรม
ในการศึกษาการปรั บเปลี่ ยนอัตลักษณ์ ทางว ัฒนธรรมของชุ มชนไทใหญ่ ในจังหว ัด
แม่ ฮ่องสอนนั้ น ผู ้ วิ จัยเลือกทฤษฎี ทางมานุ ษยวิทยาและสั งคมวิ ทยา ในการศึ กษา วิเคราะห์