Page 30 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

14
4. อิทธิ พลทางสภาพแวดล้อม (Environmental Influences) คื อ การศึกษาถึงผลของ
สภาพแวดล้อมที่มีต่ อพฤติ กรรมไม่ว่าจะเป็ นภู มิประเทศ ภูมิอากาศ สภาพห้อง สถานที่ ลักษณะ
ขนาดและประเภทองค์กร ฯลฯ
ในขณะที่ ระบบคุณค่ าและความเชื่ อที่ผู ้คนร่ วมกัน ได้สร้างอั ตลักษณ์ แก่สมาชิ กของ
เครื อข่ายสังคม โดยมีพื้ นฐานจากความรู้สึ กเป็ นเจ้าของร่ วมกัน ที่ผู ้ คนต่ างว ัฒนธรรมมีอัตลักษณ์
ต่างกันนั้ น เพราะพวกเขามีชุดคุ ณค่าและความเชื่ อต่างกัน แต่ขณะเดี ยวกันปั จเจกบุคคลหนึ่ งก็อาจ
เป็ นคนของว ัฒนธรรมที่แตกต่างกันได้หลายว ัฒนธรรม พฤติ กรรมของผู้ คนจะถูกกาหนดและจากัด
โดยอัตลักษณ์ทางว ัฒนธรรมของตนเอง ซึ่ งส่ งผลให้ความรู ้ สึ กเป็ นเจ้าของว ัฒนธรรมนั้ นแรงขึ้ นไป
ด้วย ว ัฒนธรรมฝั งอยู ่ในวิถี ชี วิตของผู ้คน และอัตลักษณ์ทางว ัฒนธรรมย ังทาให้ การปิ ดภายใน
เครื อข่ ายเข้มข้นขึ้ น โดยสร้ างขอบเขตของความหมายและความคาดหว ังที่ จากัดคนบางคนและ
ข้อมูลบางอย่างไม่ให้เข้าถึงเครื อข่าย ซึ่ งเครื อข่ายเกี่ยวข้องกับการสื่ อสารในขอบเขตทางว ัฒนธรรม
ที่มวลสมาชิ กร่ วมกันสร้ างขึ้ นใหม่และตกลงกันใหม่ อย่างต่อเนื่ อง (Fritjof Capra อ้างในวิศิษฐ์ -
ณัฐฬส ว ังวิญญูและสว่าง พงศ์ศิ ริพัฒน์, 2553)
กล่าวได้ว่า อัตลักษณ์ทางว ัฒนธรรม เป็ นพฤติกรรมทางสังคมของที่ มนุ ษย์ทั้ งที่ เป็ น
ปัจเจกชนและเป็ นกลุ ่มได้ร่ วมกันคิด ปฏิ บัติ และแสดงออกจากการรับรู ้ ร่วมกัน แบบเดียวกัน เป็ น
สิ ่ งดีงาม มี แบบแผน เช่น ภาษา ขนบธรรมเนี ยมประเพณี ศาสนา กฎหมาย ศิลปกรรม ตลอดถึ ง
วิทยาการและเทคโนโลยี ต่าง ๆ ในบริ บทของสังคมนั้ น ๆ ที่ผู ้คนเห็ นพ้องกันว่าเป็ นอัตลักษณ์ ที่
สามารถทาร่ วมกัน ปฏิ บัติ ซ้ า มีการปรั บปรุ ง แก้ไข สื บทอด สืบสาน และอนุ รักษ์จนเป็ นแนวทางที่
คนส่ วนใหญ่ในชุ มชนทุกระดับยอมรั บร่วมกันจนเป็ น มรดกของสังคมในที่ สุ ด
อย่างไรก็ตาม การเกิดขึ้นของอัตลักษณ์ ย ังเป็ นสิ ่ งที่ต้องมีการพึ่งพิงและสัมพันธ์ กับปัจจัย
ต่าง ๆ ในสังคม อาทิ การเป็ นตัวแทน ผลผลิตแห่ งอัตลักษณ์การใช้คนในสังคม และกฎเกณฑ์ต่ าง ๆ
ในสังคม ดังแสดงในแผนภูมิที่ 1
แผนภูมิที่ 1 วงจรแห่งว ัฒนธรรม (The Circuit of Culture)
identity
representation production
regulation consumption