Page 29 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

13
ละว ัฒนธรรมที่เป็ นลักษณะเฉพาะของสังคมที่ทาให้แต่ละสังคมแตกต่างกันนั้ นเรี ยกว่า อัตลักษณ์
ฉะนั้ นอัตลักษณ์ ถื อได้ว่าเป็ นผลรวมของการดาเนินการหรื อการกระทาของสั งคมนั้ น ๆ (ธงชัย
สมบูรณ์, 2549)
ในทานองเดี ยวกัน อัตลักษณ์ ทางว ัฒนธรรม สามารถบอกได้ว่า เราเป็ นใคร และแตกต่าง
จากคนอื่นหรื อกลุ ่มอื่ นอย่างไร โดยมีตัวแปรสาหรับวิเคราะห์ความแตกต่างระหว่างว ัฒนธรรม
หรื อการพิจารณาเอกลักษณ์ของแต่ละว ัฒนธรรมดังนี้ (กาญจนา แก้วเทพ, 2544)
1. โลกทัศน์ (Worldview) โลกทัศน์เป็ นชุดของความเชื่อที่ เกี่ยวกั บธรรมชาติของชี วิต
ความสัมพันธ์ ระหว่างมนุ ษย์กับจักรวาล และสิ ่ งต่าง ๆ รอบตัว
2. แบบแผนของบรรทัดฐาน (Normative Pattern) เป็ นแบบแผนที่วางแนวทางในการ
ปฏิบัติของกลุ ่มคนในกลุ่มที่จะตอบคาถามว่า
- ต้องทาอย่างไรจึงจะเป็ นคนดี /ต้องไม่ทาอะไรจึ งจะเป็ นคนดี
- ควรจะทาอย่างไรจึงจะเป็ นคนดี/ ไม่ควรทาอะไรจึงจะเป็ นคนดี
- อาจจะทาอย่างไรจึงจะเป็ นคนดี
นอกจากนั้ น Miller และ Steinberg (อ้างถึงในกาญจนา แก้วเทพ, 2544) ชี้ ว่า การเข้าใจว่า
คน ๆ หนึ่ งจากว ัฒนธรรมหนึ่ ง ๆ มีการรับรู ้ ตี ความ และแสดงออกอย่างไรนั้ น เราต้องเข้าใจอิทธิพล
ที่สาคัญอย่างน้อย 4 อย่าง คื อ
1. อิทธิพลทางว ัฒนธรรม (Cultural Influences) คื อการมองว ัฒนธรรมในวงกว้างในด้าน
ค่ านิ ยม และโลกทัศน์ (Worldview) อิทธิ พลทางว ัฒนธรรม ได้แก่ ค่ านิ ยม บรรทัดฐานและ
กฎระเบียบต่าง ๆ
2. อิทธิพลทางสั งคมวิทยา (Sociocultural Influences) เป็ นการมองว ัฒนธรรมในระดับ
แคบลงมา คือ การเข้าใจคนคนนั้ นเป็ นกลุ่มคนกลุ่ มไหนในสังคม เช่ น เพศ อายุ อาชีพ ศาสนา เป็ น
ต้น ซึ่ งคนแต่ละกลุ่มสั งคมจะมีว ัฒนธรรมย่อย (Sub-culture) แตกต่างกัน โดยมองรวมถึงบทบาท
และความสัมพันธ์ทางสั งคมที่ถูกกาหนดมา และความคาดหว ังต่อพฤติกรรมการแสดงออกของคน
กลุ่มนั้ น ๆ ในสังคมอิ ทธิพลทางสังคมวิทยา ได้แก่ การเป็ นสมาชิ กกลุ่มของตน อัตลักษณ์ทางสั งคม
และอัตลักษณ์ ของบุคคล ความคาดหว ังในบทบาทของคนในสังคม และความสัมพันธ์ระหว่าง
บุคคลในสังคม
3. อิทธิ พลทางจิตวิ ทยา (Psychological Influences) การเข้าใจกระบวนการที่ เกิ ดขึ้ น
ภายในตัวบุคคล ไม่ว่าจะเป็ นรู ปแบบการคิด ทัศนคติ การรั บรู้ รวมถึ งกระบวนการแยกประเภทจัด
กลุ่ม ภายในความคิดของบุ คคลในแต่ละว ัฒนธรรมอิ ทธิพลทางจิตวิ ทยา เช่ น ความคิดแบบเหมา
รวม (Stereotype) อคติ (Prejudice) และชาติพันธุ์นิยม (Ethnocentrism) เป็ นต้น