Page 28 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

12
ที่ ทาให้เจริ ญงอกงามแก่ หมู ่ คณะ(ราชบั ณฑิตยสถาน, 2539) ว ัฒนธรรมจึ งเป็ นสิ ่ งที่ มนุ ษย์
เปลี่ ยนแปลงปรับปรุ งหรื อผลิตกั นสร้างขึ้ น เพื่อความเจริ ญงอกงามในส่ วนรวม ถ่ายทอดกันไว ้
เอาอย่างกันไว ้ รวมทั้ งผลิ ตผลของส่ วนร่ วมที่ มนุ ษย์ได้เรี ยนรู้ มาจากคนแต่ ก่ อนสื บทอดเป็ น
ประเพณีกันมา ตลอดจนความรู ้สึ ก ความคิดเห็ น และกิ ริยาอาการ หรื อการกระทาใด ๆ ของ
มนุษย์ในส่ วนรวมลงรู ปแบบพิ มพ์เดี ยวกัน และสาแดงออกมาได้ปรากฏเป็ นภาษา ศิลปะ ความ
เชื่อถื อ ระเบี ยบประเพณี เป็ นต้ น (พระยาอนุมานราชธน, 2507) ว ัฒนธรรมเป็ นผลจากระบบ
ความสัมพันธ์ ระหว่างมนุษย์กับมนุ ษย์ มนุษย์กับสั งคม และมนุ ษย์กับธรรมชาติ จาแนกออกเป็ น 3
ด้าน คือ จิ ตใจ สังคมและว ัตถุ มีการสั ่ งสมและสื บทอดจากคนรุ่นหนึ่ งไปสู ่คนอี กรุ่ นหนึ่ ง จากสังคม
หนึ่ งไปสู ่อี กสังคมหนึ่ งจนกลายเป็ นแบบแผนที่สามารถเรี ยนรู้และก่อให้เกิ ดผลิตกรรมและผลิตผล
ทั้ งที่เป็ นรู ปธรรมและนามธรรม อันควรค่าแก่การวิจัย อนุรั กษ์ ฟื้ นฟู ถ่ ายทอด เสริมสร้ างเอตทัคคะ
และแลกเปลี่ยน เพื่อสร้ างดุลยภาพแห่งความสัมพันธ์ระหว่างมนุ ษย์ สังคม และธรรมชาติ ซึ่ งจะช่วย
ให้มนุ ษย์สามารถดารงชีวิตอย่างมี สุ ข สันติสุ ข และอิ สรภาพ อันเป็ นพื้นฐานแห่ งอารยธรรมของ
มนุษยชาติ (สานักงานคณะกรรมการว ัฒนธรรมแห่งชาติ , 2535)
อัตลักษณ์ ทางว ัฒนธรรม หมายถึ ง ความรู้สึ กของกลุ่ มหรื อว ัฒนธรรมร่ วมของกลุ่ม หรื อ
การที่ปัจเจกชนมีอิ ทธิพลหรื อได้รับการยอมรับจากว ัฒนธรรมของกลุ่มนั้น ๆ การยอมรับว ัฒนธรรม
ของกลุ่ มคนย ังมีความเกี่ยวเนื่ องกับเรื่องของบรรทัดฐานทางสังคม (Norms) ซึ่ งบุ คคลต้องสามารถ
ยอมรับความเป็ นเอกลักษณ์ หรื ออัตลักษณ์เฉพาะของกลุ่ มนั้ นให้ได้และความสาคัญของการสร้ าง
อัตลักษณ์ทางว ัฒนธรรม จะทาให้ เห็นความแตกต่างและความหลากหลายทางชาติพันธุ ์ ทั้ งนี้ ความ
แตกต่างดังกล่ าวนั้ นควรได้รับการยอมรั บมากกว่าทาการตาหนิหรื อเกิ ดความขัดแย ้งระหว่างกลุ่ ม
คน เพราะเกิดจากความแตกต่างและการไม่ยอมรั บในว ัฒนธรรมเฉพาะของกลุ ่มนั้ นๆ นอกจากนี้
การยอมรับในอัตลักษณ์ทางว ัฒนธรรมของกลุ่มจะทาให้ บุคคลได้รับการยอมรั บเข้าร่ วมเป็ นสมาชิ ก
ของกลุ่มได้ง่ายมากขึ้ น (เว็บไซต์ http://gotoknow.org/file/pinittas/Chapter2new.dot)
นอกจากนั้ นอั ตลักษณ์ ทางว ัฒนธรรม ย ังเป็ นวิ ถี ชี วิตร่ วมกันของกลุ่มชนในสิ ่ งแวดล้อม
หนึ่ ง ๆ เนื่ องจากสิ ่ งแวดล้อมแตกต่างกันออกไปในแต่ละแห่ ง ว ัฒนธรรมชุมชนและท้องถิ ่ นจึงมี
ความหลากหลายในชุ มชนและท้องถิ ่นมี ปัจจัยหรือ“ทุ นชีวิต” ในรู ปต่าง ๆ เช่ น ทุนทางสิ ่ งแวดล้อม
และทรัพยากรธรรมชาติ ทุ นทางสังคม หรื อการอยู ่ร่วมกัน ทุนทางว ัฒนธรรม และทุนทางศาสน
ธรรม เป็ นต้ น ทุนเหล่ านี้ ช่ วยให้การดารงชี วิตเป็ นไปได้อย่างมีความสมดุ ล (ประเวศ วะสี , 2545)
และว ัฒนธรรม เกิดขึ้ นจากความเป็ นมนุษย์ ที่จะต้ องอยู ่รวมกันเพื่อสามารถให้ดารงอยู ่ได้ และการ
อยู ่ร่วมกันก็ต้องมีการสร้าง และสิ ่ งที่ มนุษย์สร้างขึ้ นเพื่อให้ดารงอยู ่ร่ วมกันให้ได้นั้ นคือสิ ่งที่ เรี ยกว่า
ว ัฒนธรรม ซึ่ งจะแตกต่างกันออกไปตามสภาพของสังคมที่ทาให้แต่ ละสังคม ซึ่ งลักษณะเด่นของแต่