10
ว ั
ฒนธรรมที่
ซ
้
าซ้
อน
นั
บเป็
นปรากฏการณ์
ทางสั
งคมที่
ทาให้
ต้
องมี
การทบทวนคาว่
าว ั
ฒนธรรมหรื
อ
ขบวนการเคลื่
อนไหวทางสั
งคม
(
อภิ
ญญา
เฟื่
องฟู
สกุ
ล
,
2546
)
ในทานองเดี
ยวกั
น Charles F. Keyes (อ้
างในธงชั
ย สมบู
รณ์
, 2549) ได้
ศึ
กษาเรื่
อง
Ethnic Identity and Adaptation of Karen in Thailand พบว่
าอั
ตลั
กษณ์
จะถู
กเลื
อกแสดงออก
(Selecting) ในบริ
บทต่
าง ๆ ที่
เคร่
งครั
ด (Strict) หรื
อกาหนดการจากั
ดวง(Restrict) ทั
้
งนี
้
เพื่
อการดารง
อยู ่
ของกลุ
่
มชาติ
พั
นธุ
์
ซึ
่
งเป็
นลั
กษณะที่
อยู ่
นอกเหนื
อพรมแดนทางชาติ
พั
นธุ
์
ที่
Keyes เรี
ยกว่
า คู
่
ตรง
ข้
ามเชิ
งโครงสร้
าง(Structural Opposition) ทาให้
นิ
ยามอั
ตลั
กษณ์
ใหม่
และการจั
ดการความสั
มพั
นธ์
ทางสั
งคมใหม่
และการเปลี่
ยนแปลงของชาติ
พั
นธุ
์
ที่
เรี
ยกว่
าการต่
อต้
านทางชาติ
พั
นธุ
์
(Ethnic
Rebellion) อั
ตลั
กษณ์
เป็
นเสมื
อนยุ
ทธวิ
ธี
การปรั
บตั
วของสั
งคม เพื่
อแสดงการเผชิ
ญหน้
ากั
บรู
ปแบบ
ของประสบการณ์
ทางสั
งคมอย่
างแท้
จริ
ง กล่
าว คื
อ อั
ตลั
กษณ์
เป็
นสั
ญลั
กษณ์
ในการแสดงตั
วตน
(Symbolic Expression) และในบางกรณี
อั
ตลั
กษณ์
นั
้
นจะถู
กใช้
เพื่
อการนิ
ยามความหมายใหม่
(Redefinition) เพื่
อให้
มี
ความแตกต่
างของโครงสร้
างในสั
งคมนั
้
น ๆ ซึ
่
งกระบวนการสร้
างใหม่
ของอั
ตลั
กษณ์
ที่
มี
การนิ
ยามและการผสมผสานนี
้
เรี
ยกว่
า อั
ตลั
กษณ์
ใหม่
(New Identity) ที่
เกิ
ดขึ
้
นใน
แต่
ละบริ
บท นอกจากนี
้
อั
ตลั
กษณ์
ย ั
งเป็
นสิ ่
งที่
ถู
กกาหนดโดยความแตกต่
าง ซึ
่
งอาจเห็
นได้
จากการ
แบ่
งแยกลั
กษณะออกจากกั
น เช่
น ความแตกต่
างระหว่
างชนชาติ
หรื
อความขั
ดแย ้
งเรื่
องความเชื่
อ
เป็
นต้
น อั
ตลั
กษณ์
มั
กถู
กสร้
างขึ
้
นในลั
กษณะสิ ่
งตรงกั
นข้
าม เช่
น คนผิ
วขาวกั
บผิ
วสี
ความปกติ
กั
บ
ความเบี่
ยงเบนหรื
อความไม่
ปกติ
เป็
นต้
น ดั
งนั
้
นอั
ตลั
กษณ์
จึ
งเป็
นเรื่
องของความตระหนั
กว่
า เรา
เหมื
อนหรื
อ ต่
างจากคนอื่
นอย่
างไร
นอกจากนั
้
น Woodward
(อ้
างในเกศกนก ชุ
่
มประดิ
ษฐ์
และจิ
ราพร ขุ
นศรี
, 2549)
กระบวนการสร้
างอั
ตลั
กษณ์
อยู ่
ภายใต้
เงื่
อนไขดั
งต่
อไปนี
้
1. ต้
องการทราบถึ
งกระบวนการการสร้
างแนวคิ
ดเกี่
ยวกั
บอั
ตลั
กษณ์
(Conceptualization
of Identity) เพื่
อนาไปสู ่
ความเข้
าใจการทาหน้
าที่
ของอั
ตลั
กษณ์
ที่
จะอธิ
บายถึ
งลั
กษณะของสิ ่
งที่
มี
ความแตกต่
างกั
น
2. อั
ตลั
กษณ์
จะต้
องเกี่
ยวข้
องกั
บองค์
ประกอบสาคั
ญของการเป็
นสมาชิ
กในสั
งคม
3. อั
ตลั
กษณ์
มั
กเป็
นรากฐานในสิ ่
งที่
เป็
นธรรมชาติ
อาทิ
เชื
้
อชาติ
ความสั
มพั
นธ์
ทางเครื
อ
ญาติ
รวมไปถึ
งประว ั
ติ
ศาสตร์
และความเป็
นมาต่
าง ๆ
4. อั
ตลั
กษณ์
มั
กนาไปเกี่
ยวกั
บสิ ่
งต่
าง ๆ อั
นนาไปสู ่
การใช้
สั
ญลั
กษณ์
5. อั
ตลั
กษณ์
เป็
นสิ ่
งที่
ช่
วยให้
สั
งคมคงดารงอยู ่
และเป็
นเครื่
องที่
ใช้
เป็
นเงื่
อนไขทางสั
งคม
ในการจาแนกบุ
คคลที่
ไม่
ใช่
พวกเดี
ยวกั
นออกไป