Page 190 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

168
ประเพณี ในศาสนสถานหรือพื้นที่ แห่งจิตวิญญาณของชุ มชนไทใหญ่มาอย่างต่อเนื่ อง สอดคล้องกับ
ฉัตรทิพย์ นาถสุ ภาและพรพิไล เลิ ศวิ ชา (2537: 40) ที่กล่ าวถึงตานานระดับหมู ่บ้านที่เชื่ อมโยง
ประว ัติศาสตร์ การบุกเบิ ก การคิดใคร่ ครวญทางปรัชญา การต่ อสู้ และการสื บทอด ความมีอิ สระ
เป็ นของตัวเองมีความเชื่อมั ่น ขนบธรรมเนี ยมประเพณี และศรีศักร ว ัลลิโภดม (2543 : 43) ระบุว่า
ในบริ เวณพื้นที่สาธารณะมักจะมี การสร้างศาลผี ศาลเจ้าหรื อว ัดให้ผู ้คนในท้องถิ ่นได้กราบไหว ้และ
ประกอบพิธี กรรมและดูแลร่ วมกัน ผู ้คนในชุ มชนมักมี ประสบการณ์ร่ วมกันในทางประว ัติ ศาสตร์ที่
ทาให้เกิดสานึกในความเป็ นคนในท้องถิ ่ นเดียวกันขึ้ น
นอกจากนั้ น ชาวไทใหญ่ ในจังหว ัดแม่ฮ่ องสอนย ังมี วิ ถี ชี วิต ความเชื่ อ พิธี กรรม
ขนบธรรมเนี ยมประเพณี มี ภาษาพู ดเป็ นของตนเอง มีการแต่ งกายแบบไทใหญ่ อาหารไทใหญ่
การละเล่ นการแสดงพื้ นบ้านไทใหญ่ ตลอดถึ งด้านศิลปกรรมประเภทต่าง ๆ ที่เป็ นลักษณะเฉพาะ
ของตนเอง ดังที่ Franz Boas (อ้างในนิ ยพรรณ (พลว ัฒนะ) วรรณศิริ, 2550) ระบุ ว่า พฤติกรรมทั้ง
ทางภาษาและการกระทาของบุคคลแต่ละคนเมื่ อรวม ๆ กันเข้าก็ น่าจะเป็ นรู ปแบบว ัฒนธรรมของ
สังคมทั้ งหมด ในว ัฒนธรรมหนึ่ ง ๆ บุคคลจะกระทาทุ กอย่างในแนวทางเดี ยวกัน นี่ คื อวิธี การ
ดารงชี วิตของคนในสังคมหรื อว ัฒนธรรมส่ วนใหญ่ ของคนในสังคมนั ่นเอง คนที่อยู ่ ในว ัฒนธรรม
เดียวกันจะมีรู ปแบบว ัฒนธรรมส่ วนใหญ่เหมือน ๆ กัน แต่จะมีส่ วนปลีกย่ อยในพฤติกรรมแตกต่าง
กันในรายละเอี ยด และอัตลักษณ์ ทางว ัฒนธรรมของชุมชนไทใหญ่ ย ังมี การสื บทอดส่ งผ่านจาก
บุ คคลภายในครอบครั วและภายในชุ มชน ชาวไทใหญ่จึ งมี ความรั กและหวงแหนความเป็ น
อัตลักษณ์ทางว ัฒนธรรมของตนเอง เห็นได้จากการแสดงออกในพิธีกรรม ประเพณี ประจาเดือน 12
เดื อน จึงทาให้ ชาวไทใหญ่มีความรู ้สึ กเป็ นเจ้าของ มี ความผูกพัน มีแหล่ งยึ ดเหนี่ยวทั้ งในพุ ทธ
ศาสนาและความเชื่ อเรื่องผี ในวิถีชี วิตแบบไทใหญ่ร่ วมกันมี การสื บทอดมาอย่ างต่อเนื่ อง(สุ รศักดิ์
ป้ อมทองคา, สั มภาษณ์ : เมษายน 2554) สอดคล้องพรรณิ ดา ขันธพัทธ์ (2554: 114) กล่าวว่า
ประเพณี พิธี กรรมที่ย ังคงอยู ่ และโดดเด่ นของชุ มชนไทใหญ่ ได้แก่ ประเพณี อาสาฬหบู ชาและ
เข้าพรรษา ประเพณี ออกพรรษา ประเพณีปอยส่ างลอง โดยเฉพาะปอยส่ างลองนับว่าเป็ นประเพณี ที่
ชาวไทใหญ่ให้ความสาคัญมากที่สุ ด เนื่ องจากเป็ นประเพณีที่ ปลูกฝังคุ ณธรรมและจริ ยธรรมให้แก่
เยาวชน อีกทั้งย ังเป็ นการสื บทอดให้อยู ่ในชุ มชนไทใหญ่สื บไป และอัตลักษณ์ ทางว ัฒนธรรมของ
ชุมชนไทใหญ่ในจังหว ัดแม่ฮ่องสอนในภาพรวมนอกจากแสดงความเป็ นตัวตนของชาวไทใหญ่ใน
มิติ ต่ าง ๆ แล้ว ย ังมี กลไกและกระบวนการทางว ัฒนธรรมจากความเข้มแข็ งของชุ มชนที่
ประกอบด้วยเครื อข่ายกลุ่ มต่ าง ๆ ที่โยงใยในชุ มชนไทใหญ่เกื้ อหนุนให้ชาวไทใหญ่ขับเคลื่อน
ปกป้ องธารงรักษาอัตลักษณ์ของตนเองสื บต่ อไปได้ ดังที่ Fritjof Capra (อ้างในวิศิ ษฐ์-ณัฐฬส
ว ังวิญญูและสว่าง พงศ์ศิริ พัฒน์, 2553) กล่าวถึง พฤติ กรรมของผู้คนจะถูกกาหนดและจากัดโดย