Page 101 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

85
หน้าใช้เข็มกลัดหรือติดกระดุ มเรี ยกว่า “เสื้ อปิ ๊ ดจ่า” สวมเสื้ อไตหน้าต่อทับด้านนอก ผู ้ ใหญ่ใช้ “เสื้ อ
ไตหน้าแว๊ด” แบบเสื้ อชาวจีน ส่ วนผ้าซิ ่ นผู ้ หญิงไทใหญ่นั้ น จะใช้ผ้าที่มีลวดลายเป็ นส่ วนใหญ่ เย็บ
ตะเข็บเดียวเป็ นผ้าถุงธรรมดา สมัยก่อนจะใช้ผ้าเนื้ อนิ ่มสี ดาต่อตรงเอว เรี ยกว่า “หัวซิ ่ น” เวลานุ่ งผ้าก็
จะเหน็บชายหัวซิ ่ นได้แน่น ใช้เข็มขัดเงิ นคาดทับ ผ้าซิ ่ นแต่ละแบบที่หญิงชาวไทใหญ่นิ ยมนั้ นเรียก
ต่างกัน เช่ น ซิ ่นก้ อง เป็ นผ้าซิ ่ นทอยกลายหรื อดอก ซิ ่ นส่ วยต่อง เป็ นผ้าไหมทาจากเมืองส่ วยต่ อง
ใกล้เมื องมัณฑะเล ซิ ่นปะล่ อง เป็ นผ้าซิ ่ นไหมลายขวาง ซิ ่นหล้าย เป็ นซิ ่ นไหมเนื้อดี ซิ ่นฮายย่าคล้าย
กับผ้ามัดหมี่แต่ เป็ นลายเล็ ก ๆ และซิ ่นถุงจ้าบ เป็ นผ้าซิ ่ นที่นาเอาเศษผ้าซิ ่ นที่ เหลือแล้วนามาต่อกัน
เป็ นผ้าซิ ่ นหลากสี ส่ วนทรงผมของหญิงไทใหญ่นั้นจะนิ ยมตามว ัยเช่น ทรงปกกระหม่อมเป็ นทรง
ผมของเด็ก ทรงหน้าม้า แบบเดี ยวกับทรงนักเรี ยน ทรงสะต๊อก เป็ นทรงผมที่ต่ อจากทรงหน้าม้าจะ
ปล่อยผมไว ้ตรงปลายศีรษะและเป็ นทรงทรงสาหรับผู้พ้นว ัยเด็ก มวยเกล้าป้ าด เป็ นทรงผมสาหรับ
หญิงไทใหญ่ที่ แต่งงานแล้ว มวยเกล้าขัดแก้ง เป็ นทรงผมของหญิงว ัยกลางคนถึ งสู งอายุ และมวย
เกล้าจ้อดเป็ นทรงผมสาหรับหญิงสูงอายุถึ งว ัยชรา เป็ นต้น และที่ย ังคงเป็ นอัตลักษณ์ของการแต่ งกาย
แบบไทใหญ่อี กอย่างหนึ่ งก็ คื อ การโพกศีรษะและการสวมหมวกไม้ ไผ่ ที่เรี ยกกันว่า “กุ บไต”
(กรมศิลปากร, 2542 : 149-150)
จะเห็นว่า การแต่ งกายของชาวไทใหญ่มี ลักษณะอัตลักษณ์ ของตนเอง แต่จากการ
สัมภาษณ์ ผู ้ให้ข้อมู ลหลัก และจากการสังเกต กล่าวตรงกันว่า การแต่งกายที่ แสดงออกความเป็ น
ไทใหญ่ ในตั้ งแต่ มีการใช้ไฟฟ้ าเมื่ อเกือบยี่ สิ บปี ที่ผ่ านมาจนถึ งปั จจุบัน เกือบทุกหลังคาบ้านมี
เครื่องรับโทรทัศน์ รวมทั้งสามารถรั บสัญญาณดาวเทียมได้อย่างกว ้างขวาง สามารถรับฟังข่าวสาร
ดู รายการต่าง ๆ มากมายทั้ งในและนอกประเทศ ในกลุ่ มเด็กว ัยรุ่ นมักมี การเลี ยนแบบหรื อรับ
อิทธิ พลการแต่งตัวจากดาราหรือจากภาพยนตร์ โฆษณา หรื อแผ่นซี ดีเพลงต่าง ๆ รวมถึงการติ ดต่อ
กับกลุ ่มคนต่างชาติพันธุ ์ เช่น คนเมือง และนักท่องเที่ยว ทาให้ การแต่งกายดั้ งเดิ มของชาวไทใหญ่
เริ ่มเลื อนหายไปหรื อแตกต่างไปจากอดีต แต่ ย ังมีผู ้เฒ่าผู ้แก่ในชุ มชนไทใหญ่ที่ ย ังสามารถแสดง
ตัวตนการแต่งกายเป็ นลักษณะชาวไทใหญ่อย่างต่ อเนื่อง โดยเฉพาะช่ วงเทศกาลหรื อการมีงานหรื อ
พิ ธีกรรมที่ เป็ นงานบุญประเพณี หรื องานมงคลในชุ มชนของตนเอง จะนิ ยมแต่ งกายแบบชาว
ไทใหญ่ดั้ งเดิม
4.1.2.4 การละเล่นและการแสดงพื ้ นบ้ าน
การละเล่ นและการแสดงพื้นบ้านของชาวไทใหญ่ นิยมการละเล่น
และแสดงในช่วงของเทศกาลงานประเพณีของว ัดและชุ มชน จะมีการจัดการละเล่ นประกอบขบวน
หรื อการจัดแสดงเนื่องในโอกาสต่ าง ๆ ทั้ งที่ เป็ นการแลกเปลี่ ยนว ัฒนธรรมระหว่างชุ มชนไทใหญ่
ด้วยกันหรื อระหว่างชาติ พันธุ ์อื่น การละเล่ นที่นิยมเล่นของชาวไทใหญ่ ถือได้ว่าเป็ นอัตลักษณ์ของ