Page 102 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

86
ชาวไทใหญ่ จะมี ทั้งการละเล่ นของเด็ ก และของผู้ ใหญ่ เช่น การเล่นอี ต๋า การเล่ นตอกั ๋นหรื อการ
ชนกว่าง การเล่ นอั ่งอี๋ตอกัน หรื อการชนด้วงขี้ ควาย การเล่นเม็ ดละหุ่งชนกัน การเล่นม้ากะลา และ
การเล่นม้าโต้งต้าง เป็ นต้น ส่ วนการละเล่นของผู ้ ใหญ่เช่น การเล่นหมากอิ ้น การเล่นโบกไฟโย ้งหรื อ
บ้องไฟดิ นเหนียว การเล่นหมากขว่าง การเล่ นหมากนิม และการเล่นหมากนิ มโท เป็ นต้น การฟ้ อน
นกหรือกิ ่ งกะหล่า (รานก)การฟ้ อนโตหรื อก้าโตหรื อการราโต การฟ้ อนเจิง การฟ้ อนไต เป็ นต้น
การแสดงพื้นบ้านของชาวไทใหญ่ที่นิ ยมประกอบในกิจกรรมทางว ัฒนธรรมมากจะเป็ น
การแสดงที่สอดคล้ องกับคติ ความเชื่อในศาสนาพุ ทธ ได้ แก่ การฟ้ อนนกหรื อกิ ่ งกะหล่ า เป็ น
กิจกรรมส่ วนหนึ่ งของการเฉลิมฉลองในเทศกาลออกพรรษาของไทใหญ่ที่ปฏิ บัติสื บทอดต่อ ๆ กัน
มาเป็ นเวลานาน ด้วยเหตุที่ คนไทใหญ่นับถือศาสนาพุ ทธอย่างเคร่ งครั ด เทศกาลออกพรรษาเป็ น
ประเพณี ที่พยายามจาลองเหตุการณ์ตอนที่ พระเจ้าเสด็จนิว ัติมนุ ษยโลกพรรษาที่ 7 จากเหตุการณ์ว ัด
เปิ ดโลก (โลกวิวรณปาฏิหาริ ย์) คนไทใหญ่ปฏิ บัติ สื บต่อกันมาว่าสั ตว์และนักสิ ทธิ์ วิทยาธรรู ปร่ าง
แปลก ๆ จากป่ าหิ มพานต์แดนไกล เช่นสิ งโต กินนร กิ นรี ผีเสื้ อย ักษ์ พญานาคคนธรรพ์ วิทยาธร
และอื่น ๆ ได้มาประกอบหน้ากันเพื่อรับเสด็จสมเด็ จพระผู้ มีพระภาคเจ้า โดยรู ปร่ างที่แตกต่างกัน
ประกอบกับความรู ้สึ กชื่ นชมบุญบารมีของพระพุทธองค์ มนุษย์และสัตว์รู้ สึ กแปลกใจและขบขันใน
รูปร่ างอันแปลกประหลาดของและเผ่าพันธุ ์ ที่ไม่ เคยเห็ นกันมาก่ อน แต่ ละคนก็แสดงศิลปะประจา
เผ่าพันธุ์ออกมาอย่างสนุกสนาน บ้างก็ ฟ้ อน บ้างก็ รา ร้องราทาเพลงไปตามความถนัดของตน ได้รับ
ความสนุกสุ ขสาราญกันทั ่วหน้า คนไทใหญ่ ยึดเหตุการณ์ในพระพุทธประว ัติ ตอนนี้ เป็ นประเพณี สื บ
ต่อกั นมา การฟ้ อนรู ปสัตว์ต่ าง ๆ ก็คื อเหตุการณ์จาลองการฟ้ อนราของสัตว์ทั้ งหลายในว ันเทโว
โรหณะในสมัยพุ ทธกาล ถื อเป็ นประเพณีสาคัญที่ทุ กคนมีส่ วนร่ วมในกิ จกรรมและร่ วมรั บความ
สนุ กสนานโดยทั ่วหน้า ในอดี ตประมาณ 40 ปี ที่แล้วมาเทศกาลเฉลิมฉลองจะเริ ่ มต้นตั้งแต่ว ันเพ็ญ
เดือน 11 จนถึ งแรม 13 ค ่า เดื อน 11 ผู้ที่ แสดงการเต้นรู ปสัตว์จะเป็ นผู้ชาย และเพื่ อให้ เกิดความ
สวยงาม ชุดรู ปสัตว์จะมี หน้ากากติดกั บชฎาสวมปิ ดหน้ามิ ดชิด เจาะรูตรงนัยน์ตาและจมูก ช่างทา
หน้ากากจะประดิษฐ์หน้ากากให้สวยงาม ซึ่ งทาโดยปั้ นแม่พิ มพ์ด้วยดินเหนี ยวใช้กระดาษสาทากาว
ปิ ดทับแม่พิ มพ์หลาย ๆ ชั้ น ทาด้วยสีขาว แต่ งแต้มรูปปาก คิ้วคาง จมูก ให้สวยงาม ปั จจุบันไม่ นิยม
ใช้หน้ากากเพราะหายใจไม่สะดวก (โกศล ศรี มณี 2534 : 6-7)
นอกจากนั้ น การแสดงพื้นบ้านที่ ชาวไทใหญ่นิยมเล่นกันมากอีกอย่างหนึ่ งคือ การราก้า
โตหรื อราโต เชื่ อกันว่า “โต” เป็ นสั ตว์อยู ่ในป่ าหิ มพานต์ มีลักษณะผสมระหว่างมังกร กับสิ งโต มี
ส่ วนหัวคล้ ายมังกร มี เขาแตกกิ ่งเหมือนกวางลาตัวคล้ ายสิ งโตและมีขนยาวคล้ายจามรี หุ ่นโตมี 2
แบบ คือ “โตควบ” คาว่าควบ ภาษาไตหมายถึง“ครอบ” ลาตัวโตทาด้วยหวาย หรื อไม้ไผ่ ลักษณะ
โค้งมนคล้ายเปลนอนของเด็ก หรื อกระดองเต่ า โตแบบนี้ จะกลิ้งไม่ได้ เพราะมี โครงลาตัวตายตัว