Page 575 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๕๔๘
การขยายตัวของชุมชน ดังนั ้ นวัดกับชุ มชนเป็ นสิ่งที่แยกกันไม่ออกทําให้ ทราบถึงประวัติศาสตร์
ของท้ องถิ่นดังข้ อมูลที่สรุปในข้ อ ๑
๒.ประเพณีส่วนบุคคลเป็ นประเพณีที่สําคัญเป็ นรากฐานของครอบครัวที่ กําหนดกรอบการ
ดํารงชีวิตของบุคคลตั ้ งแต่เกิดจนตาย ได้ แก่ประเพณีการเกิ ดและการอบรมเลี ้ ยงดูบุตรหลาน
ซึ่งเป็ นการบ่มเพาะสมาชิกใหม่ของครอบครัวให้เป็ นคนดีของสังคม ประเพณีการแต่งงานเป็ น
แบบแผนการกําหนดรู ปแบบการตั ้ งครอบครัวใหม่มีขั ้ นตอนคล้ ายคลึงกันทั ้ ง ๑๗ ชุมชน การ
บวชของเด็กชายทั ้ งบวชเณรและบวชพระขั ้ นตอนคล้ ายคลึงกันทั ้ ง ๑๗ ชุมชน มีแตกต่างกัน
ในรายละเอียดเช่นของชุ มชนวัฒนธรรมบ้ านสะเดียงมีการร้ องเพลงแห่นาค ประเพณีการตาย
ทั ้ ง ๑๗ ชุมชนขั ้ นตอนการทํ าศพไปจนถึงการเผาคล้ายคลึงกันแต่ในอดีตไม่มีเตาเผาจะใช้ วิธี
ก่อกองฟอนเช่นหมู่บ้ านในเมืองชุมชน ที่๘,๙ ส่วนความเชื่อเกี่ยวกับการตายผิดปกติมี
กรรมวิธีสะกดวิญญาณเหมือนกันแม้ ขั ้ นตอนของวิธีการจะแตกต่างกันบ้ างเล็กน้ อย สําหรับ
บ้ านในเมืองมีความเชื่อของหมอผู้ รักษาที ต้องนํ ายาออกมาก่อนผู้ ตายจะสิ ้ นใจ
๓.ประเพณีของชุมชน เป็ นประเพณีที่ชุมชนนํามาปฏิบัติร่ วมกันโดยใช้ วัดเป็ นศูนย์กลาง
ของกิจกรรมทําให้ เกิดความรักความสามัคคี ในชุมชนทําให้ เกิดการรวมตัวและเกิดความข้ าใจ
กันและกันทําให้ เกิดพลังในชุมชน และในขณะเดียวกันก็เป็ นการสร้ างบรรทัดฐานให้เกิดขึ ้ น
ในสังคมเช่นความกตัญ�ูรู้ คุณพ่อแม่ พระมหากษัตริ ย์ ศาสนา เช่นประเพณีกวนข้ าว
ทิพย์เป็ นการส่งเสริ มศาสนา รดนํ ้ าดําหัวผู้ ใหญ่ ก่อเจดี ย์ทรายกลบธาตุ เน้นความกตัญ�ู
เป็ นต้ น
๔ ประเพณีที่เกี่ ยวข้ องกับความเชื่อเช่น การตั ้ งศาลพระภูมิ การสู่ ขวัญ ข้ อห้ ามและข้ อควร
ปฏิบัติอันเป็ นกรอบอ้างอิงของสังคม ในแง่การสื่อสารทางวัฒนธรรม
เพราะเชื่อว่าทําแล้ วดี ทําให้ เกิดมงคลแก่ชีวิตทําให้ เกิดความปลอดภัยเช่น การสู ่ ขวัญข้ าว สู่
ขวัญสัตว์เลี ้ ยง สู่ขวัญคนที่พลัดตกหกล้ ม เจ็บป่ วยไข้ เพราะเชื่อว่าทํ าแล้ วแก้ เคล็ดสะเดาะ
เคราะห์ร้ ายให้ กลายเป็ นดี
ความเชื่อผูกพันกับชีวิตของมนุษย์และสิ่งแวดล้ อมของมนุษย์เช่นการร่ อนกระด้ ง
ของเด็กแรกเกิด การไม่แต่งงานก่อนบวชของชายหนุ่ม การสะกดวิญญาณของผู้ ที่ตาย
ผิ ดปกติ ข้ อห้ ามของหญิ งตั ้ งครรภ์ การขึ ้ นบ้ านใหม่ต้ องเตรียมอุปกรณ์ที่เชื่อว่า จะทําให้ อยู่
เย็นเป็ นสุข เช่ นการนําพระพุทธรูป แมวมาร่ วมในพิธีเป็ นต้น
จากทุนของความเชื่ อนี ้ ควรที่จะต้องนํามาเป็ นประโยชน์ในการสร้ างกรอบอ้ างอิง
ให้ แก่ คนรุ่นใหม่เช่ นการบวช สุขภาพอนามัยของแม่และเด็ก
๕.การประกอบอาหารเป็ นการสะท้ อนวิถีชีวิตกับชุมชนและสภาพแวดล้ อมเช่นการปรุ ง
อาหารพื ้ นบ้ านคือการนําเอาพืชในท้ องถิ่นมาประกอบอาหารที่ใช้ ภูมิ-ปั ญญาของชุมชนมา