Page 574 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๕๔๗
๒. ข้ อมูลด้ านอมุขปาฐะ
๓. ข้ อมูลแบบประสมระหว่าง มุขปาฐและอมุขปาฐ
จากข้ อมูลทั ้ งสามด้ านได้ ข้ อค้ นพบดังนี ้
สรุ ปข้ อค้นพบ
๑.ข้ อมูลด้านมุขปาฐะ คือการสืบทอดวัฒนธรรมด้วยการสื่ อสารเชิงวัจนคือการใช้
ถ้อยคํ าวาจาได้ แก่
ภูมินามวิทยา ได้ แก่ ที่มาของชื่อหมู ่บ้ าน วัด เช่นทําไมจึงชื่อวัดช้างเผื อก วัดภูเขาดิน วัดโพธิ ์
เย็น ฯ ตํานานของสายนํ ้ าที่มีเหตุการณ์และเรื่ องราวที่เกิดขึ ้ นในแม่นํ ้ าและคูคลองเช่นการ
ค้ นพบพระพุทธมหาธรรมราชา การกระโดดนํ ้ าตายของเจ้ าหญิงอันเป็ นที่มาของชื่อคลองชื่อ
วัดฯ
นิทานและเหตุการณ์ ได้ แก่นิทานเรื่องเมืองบาดาล ความมหัศจรรย์ของเจดี ย์ ใจร้ าย
อุโบสถ พระพุทธรู ป สระนํ ้ า ต้ นโพธิ์ใหญ่ การประหารชีวิตนักโทษ ตํานานนางผมหอมฯ
เพลงพื ้ นบ้ าน สะท้ อนวิถี ชีวิตเช่นเพลงกล่อมเด็ก เพลงปฏิพากษ์ เพลงขึ ้ นโนนเก็ บพลู เป็ น
เพลงที่มีเนื ้ อหาเกี่ยวพันกับความรั ก สะท้ อนความนับถือเทพสิ่ งศักดิ์สิ ทธิ ์ เช่นการเล่นนางช้ าง
นางปลานางอึ่ง เพลงในการประกอบพิ ธีกรรมเช่นเพลงแห่นาคฯ
ภาษาถิ่ น เช่นภาษาบ้ านสะเดียง
๒.ข้ อมูลด้ านอมุขปาฐะ คือการสืบทอดข้ อมูลทางวัฒนธรรมด้านอวัจน คือเน้นท่าทางเป็ น
ส่วนใหญ่เช่นการจักสาน การตีมีด การถักทอเช่นสานสวิง แห การตัดกระดาษ การแต่ งกาย
ประจําเผ่า การสร้ างพระพุทธรูป การวาดจิตรกรรมฝาผนังโบสถ์เป็ นต้น
๓. ข้ อมูลแบบผสมระหว่าง มุ ขปาฐและอมุขปาฐ เป็ นการถ่ายทอดข้ อมูลโดยใช้ ภาษาและ
ท่าทางประกอบกัน ได้ แก่
ประเพณี ความเชื่อ การประกอบอาหาร สําหรับประเพณี และความเชื่อจะมี
รากเหง้ ามาจากพุทธศาสนาแบ่งออกมาเป็ น
ประเพณีส่วนบุคคล ได้ แก่ประเพณี การเกิด ประเพณีการบวช ประเพณีการแต่งงาน ประเพณี
การขึ ้ นบ้ านใหม่ ประเพณีการตาย ประเพณี ของชุมชน เช่น ก่อเจดี ย์กลบธาตุ ปิ ดรอยพระ
พุทธบาทจํ าลอง การทอดผ้ ากฐินสามัคคี การกวนข้ าวทิพย์ การตักบาตรเทโว การกวนขนม
กระยาสารทเป็ นต้ น
จากข้ อมูลวัฒนธรรมแต่ละประเภทมีจุดเด่นดังนี ้ ดังนี ้
ผลการวิเคราะห์วัฒนธรมท้ องถิ่นของชุ มชนตําบลในเมือง
๑.ข้ อมูลด้ านมุขปาฐะคือการบอกเล่าเหตุการณ์เรื่องราวและประวัติศาสตร์ของชุมชน
โดยเฉพาะชื่ อของชุมชน ประวัติของวัด ตํานานความเชื่อ การจัดตั ้ งชุมชนโดยการสร้ างวัดเป็ น