Page 549 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๕๓๑
วิธีการจับปลาที่ใช้ การสังเกตธรรมชาติของปลาอีกวิธีหนึ่งคือวิธีการตักปลาเน่าซึ่งมีวิธีการดังต่อไปนี ้
วิธี ทําเหยื่อ
๔. นําปลาขาว( ประเภทปลาสร้ อย ปลาซิว ปลาแปปตัวเล็กๆ ) ที่ตายแล้ วทิ ้ งไว้ จนเน่า หมักไว้ ๑ คืน
๕. นําปลาเน่าที่หมักไว้ นั ้ นโขลกหยาบๆรวมกับปลาร้ านิ ดหน่อยพอให้ มีกลิ่นแล้วผสมสบู่กรด(สบู่ลาย)
วางลงไปทั ้ งก้ อน(วิทยากรคือนายสําลี บัวบางให้เหตุผลว่ าการที่ใส่สบู่ลายลงไปด้ วยเพื่ อทําให้ ปลา
เน่าผสมปลาร้ ามี กลิ่นหอม)
๖. เมื่อจะใช้ เหยื่อให้ ตักปลาเน่าบางส่วนลงไปในตะกร้ าที่ จะต้องสานเป็ นตาห่างๆเพื่อให้ชิ ้ นปลาเน่า
สามารถเล็ดลอดไปได้ แต่ออกไปได้ เล็กน้ อย เป็ นแรงจูงใจให้ ปลาน้ อยใหญ่ที่มาวนเวียนอยู่รอบ
ตะกร้ าอยากกินเหยื่ อคือปลาเน่าที่ มีกลิ่นหอมของปลาเน่า ปลาร้ ากับสบู่ลาย
สถานที่ดั กตักปลาเน่ าและวิธีการจั บปลา
๔. พื ้ นที่สํ าหรับใช้เป็ นบริ เวณที่ตกปลาให้ เลือกบริ เวณนํ ้ าที่ ไม่ลึกนักแต่ควรเป็ นบริ เวณที่มีนํ ้ าวน
อาจจะนํากิ่งไม้ หรือใบมะพร้ าวสดๆหรือต้ นกล้ วยมากั ้ นบริเวณให้ กว้ างเพื่ อให้เกิดนํ ้ าวนเป็ นเคล็ด
ลับทั ้ งนี ้ เพื่อให้ ปลามีที่กําบังแล้วมาอาศัยอยู่บริเวณนั ้ นก่อนแล้ วถากถางหญ้ าวัชพืชหรื อสิ่งกีด
ขวางต่างๆบริเวณใต้ นํ ้ าให้ เตียน
๕. ทําหลักสะพานยื่นลงในบริเวณนั ้ น ยาวประมาณ ๒-๒.๕ เมตร
๖. ปั กไม้ ไผ่ลํ าเล็กๆเป็ นหลักผูกตะกร้ าให้ แน่นติดกับปลายไม้ ไผ่ที่ทําเป็ นสะพาน แล้ วนําเหยื่อที่ผสม
ไว้ แล้วตักใส่ลงไปในตะกร้ าปริมาณพอสมควรแล้ วเติมลงไปเรื่ อยๆ
๗. สังเกตเมื่อปลามากินเหยื่ อที่ก้นตะกร้ า จะสังเกตเห็นก้ นตะกร้ าจะสั่นไหวกระดุกกระดิกจึงใช้ ช้ อน
ซึ่งทํามาจากด้ ายถักแหเป็ นสามเหลี่ยมผูกอยู่กับไม้ ไผ่ ๒ลํ า ยาวประมาณลําละเมตรครึ่ งช้ อนลงไป
ที่ตะกร้ าเหยื่อแล้วยกขึ ้ นอย่างรวดเร็ ว
๘. ปลาที่ตักได้ ส่วนใหญ่ ประมาณ ๘๐-๙๐ %จะเป็ นปลาดุกแม่นํ ้ าตัวใหญ่ ๆ อาจมีปลาแขยง หรือ
ปลาอื่นๆผสมมาบ้ างเล็กน้ อย วิทยากรบอกว่าเวลาที่เหมาะสมที่ จะมาดักรอตักปลานี ้ ควรเป็ น
เวลาพลบคํ่าไปถึ งกลางดึกเพราะเป็ นเวลาเงียบสงบและควรซุ่มอยู่ เงี ยบๆอยู่บนชายตลิ่งให้ไกล
จากสะพานพอสมควร ให้ปลากิ นเหยื่อเพลินอยู่ตายใจ เมี่ อสบโอกาสเหมาะก็คว้ าช้ อนค่อยๆเดิน
ให้ เงี ยบที่สุดแล้ วใช้ ช้ อนตักลงไปที่ตะกร้ าแล้ วยกขึ ้ นมาโดยเร็วไม่ให้ ปลาหนีไปได้ ทันและวิทยากร
บอกต่อไปอีกว่าบางทีถึ งกับยกไม่ขึ ้ นเพราะตักได้ ปลาจํานวนมากนั่นเอง
(วิทยากรนายสําลี แย้ มอุบล ต.ในเมือง อ.เมือง จ.เพชรบูรณ์ )
อาชีพจับสัตว์นํ ้ าของเครื อข่ายวัฒนธรรมชุมชนวัดภูเขาดิน( ๑๐,๑๑,๑๓.๑๔ )
เครื่ องมือในการจับสัตว์นํ ้ า เป็ นเครื่ องมือที่ชาวบ้านแต่ละครัวเรื อนใช้หาปลามาเลี ้ ยง