Page 550 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๕๓๒
ครอบครัว เช่น
- เบ็ด มีทั ้ งเบ็ดคัน และเบ็ดราว
- สวิง แห ยอ สุ่ม
- ลอบ ไซดักปลา ข้อง (ใช้ ใส่ปลา)
- หลุมดักปลา การทําหลุมดักจะต้ องหาสถานที่ คือหนองนํ ้ า หรื อคลอง
นํ ้ าที่แห้ ง (หนองนํ ้ า คลองนํ ้ า ที่จะทําหลุมดัก จะต้องเป็ นหนองนํ ้ าที่นํ ้ าแห้ งทุกปี เมื่อถึงฤดูแล้ง) แต่
ในการทําหลุมดัก จะต้ องทําในช่วงที่ นํ ้ ายังไม่แห้ ง
วิธี ทํา ขุดหลุมใกล้ๆ ริ มนํ ้ า ใช้ ไหหรือปี๊ บ วางตั ้ งลงไปในหลุมให้ พอดี กับความกว้ าง ความลึกของ
หลุม ตรงปากหลุมทําเป็ นเนินลาดลง หลังจากนั ้ นไปหาดินโคลนจากหนองนํ ้ าอื่นมาทาลาด ทําให้ ลื่น แล้ ว
เอานํ ้ าจากที่อื่ นมาเทลาดปากหลุม ในช่ วงเวลากลางคืน ปลาได้ กลิ่นนํ ้ า กลิ่ นโคลนใหม่ ก็ จะพากันคลานไป
ลงหลุมมากมาย พอรุ่งเช้ า ชาวบ้ านก็จะรีบตื่นแต่เช้ า ไปเอาปลาในหลุม ชาวบ้ านบอกว่า จะได้ ปลาเต็ม
หลุมเมื่อได้ ปลามากมายก็จะนํามาถนอมอาหาร เก็บไว้ กินในช่วงที่ ปลาหายาก
การถนอมอาหารเก็บไว้ กินนานๆ โดยการนํามาทํา ปลาร้ า ปลาเจ่า ตากแห้ ง ทําปลาย่างไว้
กินนาน ๆ ฯลฯ
วิธี ตักปลากด (ชุมชน ๕)
ตอนเป็ นเด็กเคยไปตักปลากดกับพ่อ ดักโดยใช้ ปลาเน่าเป็ นเหยื่อล่อปลา ตอนเย็นจะดํานํ ้ าเอากิ่ งไม้
ใบไม้ ไปกั ้ นล้ อมเป็ นสี่เหลี่ยมเพื่ อล่อปลาเข้ามา ทํ าสะพานยื่นออกไปในแม่นํ ้ า พร้ อมทําที่ แขวนตะกร้ าซึ่งสาน
ด้ วยไม้ไผ่ตาห่ างๆ พอคํ่านําปลาเน่าใส่ตะกร้ า เอาตะกร้ าแขวนแช่นํ ้ า ระดับนํ ้ าครึ่งตะกร้ า สักครู่ปลากดจะมา
ตอด กินเหยื่ อก้ นตะกร้ านําช้ อนสํ าหรับตักปลา ค่อยๆช้ อนตักปลาใต้ ตะกร้ าและยกซ้อนขึ ้ นก็ จะได้ ปลา เทป
ลาออกใส่ภาชนะที่เตรี ยมไว้ นําปลาเน่ าเติมในตะกร้ าและแช่นํ ้ าอีก ทําลั กษณะนี ้ จนรุ่งสาง ก็จะได้ ปลากดกลับ
บ้ านนํ าไปประกอบอาหารและจําหน่ าย
(วิทยากรนางรัชนี อิ นทรีย์ รักษา ชุมชน ๕ ตําบลในเมือง จ.เพชรบูรณ์ )
การจับปลาด้ วยมือแบบง่ ายๆ ด้วยลุก (ชุมชน ๘,๙ )
เช่นจะหาปลาในแม่นํ ้ าป่ าสัก ในสมัยโบราณระหว่ างเดือนมกราคมนํ ้ าจะแห้ ง ชาวบ้ านจะตัดกิ่งไม้ ใส่ ลงใน
แม่นํ ้ าที่ นํ ้ าลึก เพื่ อที่จะเป็ นที่อาศัยของปลา ประมาณ ๒ เดือนก็จะทําการจับปลา ปลาจะมาอาศัยอยู่เต็มลุก
(กิ่งไม้ที่กองอยู่เรียกบ้ านของปลา กว้ างยาวประมาณ ๔ เมตร ) วิธีการจับปลาเขานํ าคางแหซึ่งยาวพอล้ อมลุก
ได้ ล้อมลุกนั ้ นให้แน่นหนา สู งพ้นนํ ้ าประมาณ ๑ เมตร รื ้ อกิ่งไม้ออกจากลุกให้ หมด เสร็จแล้ วจึงช่วยกันจับปลา