Page 547 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๕๒๙
จากบทสรุ ปภูมิ ปั ญญาของชุมชนเมื องเพชรบูรณ์ ( เทศบาลเมืองเพชรบู รณ์ร่ วมกับคณะ
สังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร,การพัฒนาเทศบาลตัวอย่าง : กรณี ศึกษานครบาลเพชรบูรณ์, (พ.ศ.
๒๕๔๗-๒๕๕๑,หน้ า ๓๑๐-๓๑๑ )
จากบทสรุ ปภูมิปั ญญาของชุมชนเมืองเพชรบู รณ์เราสามารถนํามาเป็ นแนวทางในการจําแนก
ลักษณะภูมิปั ญญาของชุมชนเมืองในเขตเทศบาลเมืองดังนี ้
๑. ภูมิปั ญญาเกี่ ยวกั บระบบการผลิ ตหรื อการประกอบอาชีพ ซึ่งมีลักษณะการประกอบอาชีพ
พุทธเกษตรหรือการประกอบอาชี พที่มีลักษณะสมดุลสอดคล้ องกับธรรมชาติ มุ่งพึ่งพาตนเองเป็ นกระแส
หลักมากกว่าการพึ่งพาปั จจัยการผลิ ตจากเกษตรภายนอกได้ แก่
ภูมิปั ญญาของชาวบ้านวิ ถีชีวิตของชุมชน๘,๙
ซึ่งอาศัยอยู่ริ มแม่นํ ้ าป่ าสักไหลผ่านจะมี ความผูกพันกับแม่นํ ้ าป่ าสักหลายด้านเช่นการใช้ เป็ น
ทางคมนาคม งานประเพณี สนุกสนานรื่ นเริ งแล้ วยังผูกพันกับอาชีพหลายด้ านด้ วยเช่นกันได้ แก่ อาชีพ
ทางด้ านการเกษตร
ริ มตลิ่งสองฝังแม่นํ ้ าป่ าสักจะมีการปลูกผักต่างๆเช่น ผักกาด ผักบุ้ง หอม กระเทียม คะน้ า
กะหลํ่าปลี มันเทศ ถั่วฝั กยาว ฯลฯ เพราะมีนํ ้ าไหลผ่านตลอดทั ้ งปี ชาวบ้าน จะใช้ นํ ้ าในแม่นํ ้ ารดผักแต่
ละบ้ านจะปลูกผักไว้ กินเองไม่นิยมซี ้ อขายกันแต่จะมีการแลกเปลี่ยนและแบ่งปั นกันไปประกอบอาหาร
กันเป็ นส่วนใหญ่ และเมื่อประกอบอาหารกันเสร็จแล้ วก็จะตักใส่ถ้ วยแจกบ้ านใกล้เคียงกันเป็ นประจําใน
หมู่บ้ าน
นอกจากนี ้ ก็ยังมีการประกอบอาชี พทางการจับสัตว์นํ ้ าคือปลาเป็ นการจับมาประกอบอาหาร
ไม่ ต้องซื ้ อมาจากที่อื่ น เพราะปลาในแม่นํ ้ าป่ าสักเมื่ อก่อนชุกชุมและหาง่าย กล่าวได้ ว่าตํานํ ้ าพริ กไว้ ก่อน
แล้ วค่อยลงคลองหาปลาก็ยังได้
วิธีหาปลาของชาวบ้ านก็ใช้ วิธีง่ายๆ หาใช้ เฉพาะประกอบอาหารในแต่วันเท่านั ้ นไม่เอามาก
พอกิ นในแต่ละมื ้ อเท่านั ้ น เพราะไม่ได้ เอาไปซื ้ อขายเหมื อนปัจจุบันนี ้ เครื่ องมือต่างๆที่ชาวบ้ านใช้ หาปลา
ก็ มี แห ช้ อน เบ็ด แหลน สวิง ลากโซ่ทําดางกระโดดหรื ออู่โจน ตัวอย่างการทําเครื่องมื อดางกระโดดหรือ
อู ่โจน
การทําดางกระโดดหรืออู่ โจน
จะทําเฉพาะที่ๆมีคลองเล็ กๆแยกจากแม่นํ ้ าป่ าสักเป็ นบางที่ เช่นปากคลองแยกแม่นํ ้ าเก่า คลอง
แยกปากปู่ คลองแยกปากคลองศาลาเป็ นต้นอุ ปกรณ์ที่ใช้ประกอบด้วย