Page 465 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๔๔๗
เปลาะหนึ่ง แล้ วเสกคาถาว่า “ชะนัง หัตเถ” แล้วโยงเชื อกมาที่เท้ าทําเป็ นห่วงผูกที่ข้ อเท้าทั ้ งสองให้
ติดกันเสกคาถาว่า “ภริ ยาปาเท” รวมเป็ นตราสังสามเปลาะ การที่ ต้องทํ าตราสังสามแห่งและเสกคาถา
นั ้ น เพราะเป็ นปริ ศนาธรรมแสดงให้ เห็นว่ า บุตรเป็ นห่วงผูกคอ ส่วนที่ข้ อมื อหมายถึงทรัพย์สมบัติเป็ น
ห่วงผูกมือและที่ ผูกเท้ านั ้ นหมายถึงภรรยาสามีเป็ นห่วงผูกเท้า
การตามไฟ
เมื่อคนป่ วยสิ ้ นลมแล้ว ญาติพี่ น้ องควรหาเทียนหรื อตะเกี ยงจุด เวลาสิ ้ นลมแล้ว เมื่อจุดแล้ วให้
ตั ้ งไว้ทางศี รษะศพ ส่วนศพนั ้ นให้ ใช้ ผ้าคลุมตั ้ งแต่ศีรษะตลอดเท้าให้ มิดชิดและไม่ให้ เห็นหน้ า ในสมัย
โบราณเขาระวังนักไม่ให้ แมวดําข้ามศพ เพราะเขาเล่าต่อๆกันมาว่า ถ้ าแมวดําข้ามศพ ศพจะลุกและ
ปี ศาจจะคะนอง เพราะฉะนั ้ นเมื่อตายแล้ ว เขาจะรีบปิ ดประตูหน้ าต่างห้ องที่ศพอยู่ให้ มิดชิด เพื่อกัน
ไม่ให้ แมวไปกระโดดข้ าม แต่ส่วนมากเขานิยมกางมุ้ งมัด ๓ หู ครอบไว้ทั ้ งคืน เพื่อไม่ให้ แมลงวันไต่ตอม
สมัยนี ้ ไม่ค่อยนิยมทํากันแล้ ว จะมีบ้ างบางท้ องถิ่นอาจจะเชื่อกันว่า ถ้ าแมวข้ ามศพ ศพก็ ลุกไม่ได้ ศพก็
คงนอนตัวแข็งอยู่ที่เดิม
(วิทยากรผู้ให้ ข้ อมูล นายวิ นิจ อินทร์ สอน อายุ ๗๓ ปี อยู่บ้ านเลขที่ - ตําบล ในเมือง อําเภอ เมือง
เพชรบูรณ์ จังหวัดเพชรบูรณ์
ประเพณีของชุมชน
ประเพณีสู่ ขวัญ
การสู่ขวัญ เป็ นจิตวิทยาอย่างหนึ่ ง ซึ่งบัณฑิตในสมัยโบราณบัญญัติขึ ้ นเป็ นการให้ ขวัญและ
กําลั งใจแก่คนและเสริมศิริ ให้ แก่ บ้ านเรือน สิ่งของเครื่ องใช้ ยวดยานพาหนะตลอดจนวิญญาณกทรัพย์
และอวิญาณกทรัพย์เป็ นต้ น เป็ นการเสริมศิริโภคทรั พย์ ดังคําที่ท่านพระศรี มหาเถระกล่าวไว้ ว่า “สิริ โภ
คานมาสโย” แปลว่า ศิริ เป็ นที่มารวมแห่งโภคสมบัติ การสู่ขวัญที่จะกล่าวในที่นี ้ เช่ น
การสู่ขวัญคน
ในกรณีคนในบ้ านหรือครอบครั วอาจจะล้ มป่ วยหรื อประสบอุบัติเหตุ เมื่อหายแล้วและนํามา
พักผ่อนในบ้ าน ญาติพี่ น้ องก็จะเชิญอาจารย์ หรื อพระสงฆ์มาสู่ขวัญให้ กล่าวคือเรี ยกขวัญให้ กลับมาสู่
ตัว จะได้ หายจากเจ็บไข้ ได้ ป่ วยหมดเคราะห์ หมดโศก
การสู่ขวัญสัตว์ เลี ้ ยง(โคกระบือ)
ซึ่งเป็ นสัตว์ใช้แรงงานหลังจากทํานาหรื อลากเกวียนแล้ว ก็จะประกอบพิธีสู่ขวัญให้ (ปลอบใจ
เอาใจ) เป็ นการแสดงความขอบคุณสัตว์เลี ้ ยงที่เราใช้ แรงงานและพักผ่อนออมแรงไว้ ได้ใช้ งานต่อไป