Page 45 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๒๐
ตัวอย่างการถ่ายทอดภูมิปั ญญาซึ่งส่วนใหญ่ จะมีการถ่ ายทอดกันในครอบครัวได้ แก่พ่อชาลี
มะระแสง ,(๒๕๔๓,หน้ า ๕๘ )ได้ กล่าวว่า
“ถ่ ายทอดความรู้ ทางธรรมชาติ ให้ รู้ จั กตนเองว่าเกิดมาแล้วตนเองมี คุณค่าอย่างไร พ่ อ
แม่เลี ้ ยงดูมาอย่างไร ให้ ภูมิความรู้ อย่างไร จึงเป็ นได้ อย่างในปั จจุบันนี ้ ”
พ่อมหาอยู่,(๒๕๔๓,๕๘ )ได้ กล่าวว่า “การสืบทอดให้ ลูกเข้ าใจ ฝึ กลูก ๓ อย่างคือไม่ เล่นการ
พนัน ไม่เสพสิ่งเสพติด ไม่เกียจคร้ าน บําเพ็ ญ ๔ คือ พอใจในสิ่งที่ทํา ละอบายมุข มีจิตสํานึ ก
ในหน้ าที่ ทบทวนคารมของพ่ อ มีดี ๕ อย่างคือ อารมณ์ดี อากาศดี บริโภคอาหารดี ทํางานดี
เงินดี”
ทั ้ งสองท่ านเป็ นปราชญ์ ชาวบ้ านทางสาขาการเกษตรและทั ้ งสองท่ านได้ ถ่ายทอดภู มิ
ปั ญญานี ้ ให้ แก่บุ ตรหลาน นิตยา กนกมงคล ,(๒๕๔๓,หน้ า ๑ )ได้ กล่ าวถึ งคุณค่าของภูมิ
ปั ญญาไทยไว้ ดังนี ้
“ภูมิปั ญญาไทยทุกแขนงจึงเป็ นสิ่งที่ควรได้ รับการสืบทอดพัฒนา
และปรับประยุกต์ ให้ สอดคล้องกับสังคมโลก”ยุคโลกาภิวัตน์ นี ้ .“ ด้วยเหตุที่
ภูมิปั ญญาไทยเป็ นพื ้ นฐานการดํารงชีวิต เป็ นองค์ความรู้ ที่ผ่ านการกลั่นกรอง
มีความเหมาะสมจากบรรพบุรุ ษแล้ วว่าเหมาะสมกับคนไทย จึงเป็ นแนวทาง
การใช้ ชีวิตที่ คนไทยปั จจุบันพึงตระหนัก ในคุณค่า และนํามาปรับประยุกต์ใช้
ให้ สอดคล้ องกับสภาพชีวิตที่เปลี่ยนไป เพื่อให้ พื ้ นฐานสังคมและเศรษฐกิจไทย
มีความมั่นคงเป็ นตัวของ ตัวเอง”
นอกจากในท้ องถิ่นหรือชุมชนจะประกอบด้ วยภูมิปั ญญาอันเป็ นสิ่งสําคัญในการดํ ารง
วิถีชีวิตให้ มีความสุขแล้ว ในสังคมยังมีการจัดระบบของสังคมที่เรียกว่ าวัฒนธรรมและ
ประเพณีซึ่งมีความเกี่ยวพันกับภูมิปั ญญาเพราะ จากบทสรุ ปภูมิปั ญญาของชุมชนเมือง
เพชรบูรณ์( เทศบาลเมืองเพชรบูรณ์ร่ วมกับคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร,การ
พัฒนาเทศบาลตัวอย่าง : กรณี ศึกษานครบาลเพชรบูรณ์ , (พ.ศ.๒๕๔๗-๒๕๕๑,หน้า ๓๑๐-
๓๑๑ ) ได้ สรุปไว้ ดังนี ้
“ ภูมิปั ญญาท้ องถิ่น บางครั ้ งอาจจะเรี ยกว่าภูมิปั ญญาชาวบ้าน
หรื อภูมิปั ญญาไทย เป็ นศัพท์ ที่นักวิชาการและพั ฒนาองค์การ
เอกชนได้ กําหนดขึ ้ นเพื่อเรียกแทนคําว่ากระบวนทั ศน์(paradigm)
ของชาวบ้ านที่มีต่อตนเอง ต่อโลก ต่อสิ่งแวดล้ อม ซึ่งแสดงออก
ให้เห็นให้ เห็นจากระบบความเชื่อ ค่านิยมในการดําเนินชีวิต
กระบวนทัศน์ ดังกล่าวจะมีรากฐานมาจากคําสั่งสอนทางศาสนา