Page 404 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๓๘๖
ประเพณีสนุกสนาน
ประเพณีการละเล่ นพื ้ นบ้าน
วัฒนธรรมประเพณีการละเล่นของชาวบ้ านสะเดียง คนบ้ านสะเดียง เป็ นคนอารมณ์สนุกสนาน ร่า
เริ ง มีพ่อเพลง แม่เพลงที่ เก่งๆ อยู่หลายคน และเป็ นคนเก่งในเรื่ องการด้ นกลอนต่ างๆ เช่นกลอนลิเก
เพลงฉ่ อย เพลงพื ้ นบ้ าน เพลงแห่นาค เพลงกล่ อมลูก เช่น
หนุ่มจะจีบสาวๆ ก็จะหาโอกาสไปด้ วยกัน ที่โนนพูลบ้านป่ าแดง ชายจะเป็ นคนเก็บพลู หญิ งจะถื อ
ตะเหลว ตามชายหนุ่มไป และจะร้ องเพลงกันอย่างสนุกสนาน คือ
เพลงขึ ้ นโนนไปเก๊ บพลู (จะร้ องเป็ นภาษาถิ่น ของชาวบ้านสะเดียง)ดังนี ้
ขึ ้ นโนนลงโนนตีตะโพนไปเก๊ บพลู สาวๆหนุ่มๆช่วยกันรุ มเก๊ บพลู ใบพูลดู เหลืองอร่ าม(ซํ ้ า) สองคน
ช่วยกันหามตะเหลวพลู เก๊ บไปเก๊ บมาก็ไปเจ๊ อะรู ปู เอามือจ๊กดู ก็ไปเจ๊ อ เอางูใหญ่ เจ้ างูต๊กกะใจก็ เลยไถล
ลงรู
จะเห็นว่าเนื ้ อเพลงมีอารมณ์ ตลกสนุกสนานแฝงอยู่และสอดแทรกภาษาถิ่น ชาวบ้านสะเดียงไว้
เช่นคําว่าเก๊ บ (เก็บ )เจ๊ อ ะ(เจอ) จ๊ ก (ล้ วง )ต๊ กกะใจ (ตกใจ)คนบ้านสะเดี ยงมีความรั กความสามัคคีกัน มี
อะไรก็แบ่งปั นกันใช้ เช่ นเพลงเก๊บมักฟั ก
เพลงเก็บมักฟั ก
มักเอ๋ยมักฟั ก ลูกไหนมันหนัก ลูกไหนลูกใหญ่ แม่ย่าเก๊ บให้ แม่ยายเก๊ บที บ้ านไหนใครมีเอามา
แบ่งกันเด๊อ
เนื่องจากคนบ้ านสะเดียง เป็ นคนประหยัด รู้ จักการใช้ เงิน และรู้ สึกว่าจะรู้ จักคําว่าพอเพียงมาแต่
โบราณ จะนําของที่อยู่ในบ้ านมากๆ เหลือกิน นําไปแลกบ้ านใกล้เรื อนเคียง ดังเพลงดังต่อไปนี ้
เพลงแลกของ
มาเด๊ออี นาง มาเอาปลาย่าง ไปแลกมักพริก ไปแลกมักแฟง แลกกระเทียม หอมแบ่ ง บ้ านไหนจะ
ต้ มแกง เอาไปแลกกันเด๋อ
ประเพณีสนุกสนานอี กประเพณีหนึ่งได้ แก่ประเพณีตรุ ษสงกรานต์จะมีการละเล่นพื ้ นบ้ านได้ แก่
เพลงแม่นางอึ่ง ซึ่งเป็ นเพลงที่พ่อเพลงแม่เพลงได้ แต่งไว้ ร้องกัน ในหน้ าตรุษสงกรานต์ แม่นางลิง แม่นาง
ด้ ง แม่นางไซ นางควายและอีกหลายๆเพลง ก่ อนจะมาเล่นจะต้องร้ องเพลงเชิญเทวดาก่อนทุกครั ้ ง ดังนี ้