Page 36 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๑
ลักษณะสําคัญของประเพณีคือ เป็ นสิ่งปฏิบัติเชื่ อถือมานานจนกลาย
เป็ นแบบอย่างความคิดหรือการกระทําที่ ได้ สืบต่อกันมาและยังมีอิทธิพล
อยู่ในปัจจุบัน”
ประเพณีราษฎร (Little Tradition)
ศรีศักร วัลลิโภดมและสุจิตต์ วงศ์ เทศ.(๒๕๒๓ ,หน้ า ๕๑) ได้ กล่าวถึงประเพณีราษฎรไว้ ดังนี ้
“ประเพณีราษฎร (Little Tradition) เป็ นสมบัติของชนชั ้ นตํ่า
ได้ แก่ ไพร่ฟ้ า ข้ าไทและทาส ซึ่งจะมีหลากหลายแตกต่างกันไปตามท้ องถิ่นต่างๆ
ที่ มีสภาพแวดล้ อมต่างกัน แต่มักมีศูนย์กลางอยู ่ที่วัดในชุมชนหรื อในหมู่ บ้ าน”
ดังนั ้ นเราจะเห็นว่าความหมายของประเพณี มี การแบ่งกลุ่มตามลักษณะของ
เอกลักษณ์ทางสังคมที่จะมีการแบ่งชนชั ้ นออกเป็ นชนชั ้ นสูงคือกลุ่มที่ทําหน้ าที่ เป็ นผู้ ปกครอง
ได้ แก่ เจ้ าฟ้ ามหากษัตริ ย์ และผู้ ที่ ถูกปกครองได้ แก่ข้ าไท ไพร่ ฟ้ าและข้ าทาสตลอดจนชนชั ้ น
สามัญทั่วๆไป
ประเพณีสามารถจําแนกออกเป็ นประเพณีดั ้ งเดิ มที่เรียกว่าประเพณี ปรัมปราอัน
เป็ นประเพณีของชาวบ้ านที่เก่าแก่ ปฏิ บัติสืบเนื่องติ ดต่อกันมายาวนาน เช่นประเพณีโกนจุ ก
บวงสรวงเป็ นต้ นประเพณีเหล่านี ้ เป็ นการแสดงเอกลักษณ์ประจําของชนชาติ
นอกจากจะแบ่งเป็ นประเพณีปรั มปราแล้ วเรายังสามารถแบ่ งประเพณีออกเป็ น
ประเภทต่างๆได้ดังนี ้
๑. จารี ตประเพณี หรื อกฎศีลธรรม(Mores )
๒. ขนบประเพณี ( Institution )
๓. ธรรมเนี ยมประเพณี ( convention )
๑. จารี ตประเพณี เป็ นประเพณีที่มีศีลธรรมเข้ ามาเกี่ยวข้ อง เป็ นกฎที่ มีความสําคัญ
ต่อสวัสดิภาพของสังคม สังคมมีการบังคับให้ ปฏิบัติตาม มีความรู้ สึกรุนแรง ถ้ าใครฝ่ าฝื นเป็ น
ข้ อที่บุคคลต้ องกระทําเพื่อสังคม เป็ นเรื่ องของความผิดถูก
๒. ขนบประเพณี คําว่ าขนบแปลว่าระเบียบแบบแผน ดังนั ้ นขนบประเพณี คือคือระบบ
แบบแผนที่ สังคมกําหนดไว้
๓ . ธรรมเนี ยมประเพณี คื อประเพณีที่ไม่ มีระเบียบแบบแผน ไม่มีผิ ดถูก มีเพียง
บรรทัดฐานที่ เป็ นแนวทางในการปฏิบัติและทุกคนกระทํ ากันจนเคยชินเป็ นสิ่งที่มีมานานและ
ปฏิบัติกันอยู่แล้ วเช่นการสวมรองเท้ าออกนอกบ้ าน การใช้ เสื ้ อผ้ าสีดําในงานศพเป็ นต้น
ดังนั ้ นเราจึงอาจจะกล่าวได้ ว่าการศึกษาชุมชนเพื่อทําความรู้ จัก เข้ าใจในเอกลักษณ์
ของแต่ละชุมชนเราจะต้ องศึกษาในระบบสังคมของชุมชนโดยศึกษาจากภูมิ ปั ญญาจาก