Page 357 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๓๓๙
มะขามแฟบตรงที่พบทุกปี หากปี ใดนํ ้ าน้ อยเข้ าไปไม่ได้ก็ อัญเชิญไปสรงนํ ้ าที่ วัดโบสถ์ ชนะมารแทน แล้ว
ถวายนามท่านว่า “พระพุทธมหาธรรมราชา”
(วิ ทยากรผู้ ให้ ข้ อมูล นางทุมมา อินทรสร บ้ านเลขที่๕๕ ต.ในเมือง อ. เมื อง จ เพชรบูรณ์ )
พุทธลักษณะของพระพุทธมหาธรรมราชา
พระพุทธมหาธรรมราชา เป็ นพระพุ ทธรูปเนื ้ อทองสัมฤทธิ ์ ปางสมาธิ หน้ าตักกว้าง ๑ นิ ้ ว สูง
๑๘ นิ ้ ว มีพุทธลักษณะเศียรสวมมงกุฎทรงเทริ ด พระเกศเมาฬ ีมีลักษณะเหมื อนยอดเจดีย์ (ปกติ
พระพุทธรู ปทั่วไปจะเป็ นเปลวเพลิงหรื อดอกบัวตูม) ไม่มีฐาน พระพุทธรูปองค์นี ้ หาประวัติผู้ สร้ างไม่ได้
เป็ นพระพุ ทธรูปศิลปสมัยลพบุรี มีอิทธิ พลอยู่ ในตอนกลางของประเทศไทย กําหนดอายุ โดยอนุโลม
ตามอย่างศิลปกรรมขอมในกัมพูชาเช่นศิลปกรรมแบบครึ่ งแรกของพุทธศตวรรษที่อยู่ก่ อนครึ่งแรกพุทธ
ศตวรรษที่๑๘คือก่อนสมัยสร้ างนครวัตและศิลปะแบบนครวัตมีอายุครึ่ งหลังพุทธศตวรรษที่๑๘เรียกว่ า
ศิลปะแบบบรรยงค์หรื อบายน แต่ศิลปกรรมลพบุรี บางชิ ้ นอายุ ก่อนพุทธศตวรรษที่ ๑๘ คื อราวอายุ
พุทธศตวรรษที่๑๒ก็มี แต่พระพุทธมหาธรรมราชาน่าจะสร้ างราวสมัยพุทธ ๑๘ เพราะขอมหันมานับ
ถือศาสนาพุทธดังนั ้ นพุทธลักษณะจึงเป็ นกึ่งเทพกึ่งพระพุทธรู ป ที่เราเรียกว่ าพระพุทธรูปทรงเครื่ อง
พระพุทธมหาธรรมราชา เป็ นพระพุทธรูปปางสมาธิ ศิลปะลพบุรี ทรงเครื่อง สร้ างด้ วยเนื ้ อทองสําริด
หน้ าตักกว้าง ๑๓ นิ ้ ว สูง๑๘ นิ ้ ว ไม่มีฐาน มีพุทธลักษณะ พระพักตร์ กว้ าง พระโอษฐ์ แบะ พระกรรณ
ยาวย้ อยจรดพระอังสะ พระเศียรทรงชฎาเทริด หรื อมีกะบังหน้า ทรงสร้ อยพระศอพาหุรัด ทรงประคด
เป็ นลายสวยงาม
(จากรายงานการวิจั ยเรื่องประเพณีอุ้ มพระดํานํ ้ า ของนาตยา รัศมีและคณะ)
ภาพที่ ๑๒๘ พระพุทธมหาธรรมราชา วัดไตรภูมิ