Page 358 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๓๔๐
สภาพทางภูมิศาสตร์ ของชุมชน
การคมนาคมทางนํ ้ า
ด้ วยเหตุที่การคมนาคมทางนํ ้ ามีความสํ าคัญมากเพราะถนนยังไม่สะดวกเหมือนในปัจจุบันนี ้
คลองแสนพระยาโศก
เป็ นลํ าคลองที่แยกมาจากลํานํ ้ าป่ าสักตอนบนที่เรียกว่า “บ้ านปากปู่ ไหลคดโค้ งผ่านหลัง
โรงพยาบาลเมืองเพชรและตลาดดาวเฮง แสนพระยาโศกเพี ้ ยนมาจากสองพระยาโศกโดยตามตํานาน
พระนางผมหอม เจ้ าเมืองนครเดิดมาตั ้ งทัพคอยทหารค้ นหาศพนางผมหอมด้ วยความโศกเศร้ าพระทัย
ส่วนอีกตํานานหนึ่งธิดาเจ้ าเมืองหนีตามนายทหารรับใช้แล้ วโดนพระราชบิดามารดาตามมา
จับตัวได้ที่ตรงนี ้ แล้วถูกสั่งประหารชีวิตทั ้ งคู่ โดยนางคมคายที่ตั ้ งบ้ านเรือนอยู่ริ มคลองนี ้ คนเฒ่าคนแก่
เล่าให้ ฟัง
(วิทยากร ด.ร.วิศัลย์ โฆษิตานนท์ ต.ในเมือง อ.เมื องเพชรบูรณ์-นางคมคาย ต.ในเมือง อ.เมื อง
เพชรบูรณ์ )
คลองแม่นํ ้ าเก่ า
เป็ นคลองที่ ลํานํ ้ าแยกจากลํานํ ้ าป่ าสักตอนบน ซึ่งเรี ยกว่ าปากปู่ แต่แม่นํ ้ าเดิมที่แยกมาตื ้ นเขิน
ชาวบ้านจึงพากันเรี ยกคลองนี ้ ว่า “คลองแม่นํ ้ าเก่า” บริ เวณแม่นํ ้ าเก่านี ้ เดิมเป็ นสถานที่ทําพิธีอาบนํ ้ า
พระพุทธมหาธรรมราชาพอลํ านํ ้ าตื ้ นเขินไม่สะดวกในการทําพิธีอุ้มพระดํานํ ้ าจึงได้ ย้ายมาประกอบพิ ธีที่
วัดโบสถ์ชนะมาร
คุ้ งแม่ นํ ้ าป่ าสัก
เป็ นที่ประกอบพิธีอุ้ มพระดํานํ ้ าอยู่ที่วัดโบสถ์ชนะมารเป็ นคุ้ งนํ ้ าที่ ผ่านหน้ าวัด เดิ มสถานที่อุ้ ม
พระดํานํ ้ าใช้ บริ เวณที่ พบองค์พระพุทธมหาธรรมราชาคือคลองแม่นํ ้ าเก่าที่ มีสภาพตื ้ นเขินแล้ว ไม่
สะดวกในการประกอบพิธีจึงย้ายสถานที่มาที่ วัดโบสถ์ ชนะมาร
คลองเรื อ
ในสมัยก่อนบ้านเมืองยังไม่เจริญ ถนนหนทางไม่สะดวกสบายจะมี เพียงทางเดินเล็กๆ สํ าหรับ
การเดินทางไปมาหาสู่กันตามหมู่บ้ านต่างๆ จะพายเรื อไปตามลําคลอง จากบ้ านในเมืองไปบ้ านไร่
เหนือ บ้ านดงมูลเหล็ก คลองนี ้ จึงเรี ยกคลองเรื อ ปั จจุบันนี ้ ตื ้ นเขินหมดแล้ ว บางตอนคนก็ถมดินปลูก
บ้ าน