Page 345 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๓๒๗
ภาพที่๑๓๐ เจดีย์วัดไตรภูมิสมัยอยุธยา ยุคปลาย ภาพที่ ๑๗๖ พระปรางค์วัดพระแก้ วอิทธิพล ขอม
(เหลี่ยมย่อมุม) (ทรงกลีบมะเฟื อง)
เป็ นที่น่าสังเกตที่ชื่อของวัดแห่งนี ้ จงใจตั ้ งไม่บ่งบอกชื่อผู้ สร้ าง เป็ นการสร้ างที่จงใจการตั ้ งชื่อวัด
ในลักษณะนี ้ บอกให้ ทราบว่าเป็ นวัดหลวง ดังที่ สมเด็ จฯกรมพระยาดํารงราชานุภาพ(๒๔๗๑)ได้
อธิบายไว้ ดังนี ้ “ประเพณี การสร้ างวัดดูประหลาดอยู่อย่าง ๑ คือที่วัดทั ้ งปวงมักไม่มีชื่อ เว้นแต่ที่เป็ น
พระอารามหลวง”
ดังนั ้ นวัดไตรภูมิจึงเป็ นวัดที่ สร้ างขึ ้ นพร้ อมๆ การสร้ างเมืองใหม่โดยกํ าหนดชื่อไม่เรียก
ตามคนสร้ างหรือเรี ยกตามตําบล หรื อของสําคัญในวัด
วัดโพธิ์ เย็น
วัดที่สํ าคัญอีกวัดหนึ่งคือวัดโพธิ์เย็น เป็ นวัดที่ เก่าแก่ที่สุดในจํานวนวัดที่ สร้ างขึ ้ นในตําบลใน
เมือง(ที่วัดมีต้ นโพธิ ์เก่าแก่อายุเกินกว่า๒๕๐ปี ) และน่าจะสร้ างขึ ้ นในสมัยเดียวกันกับวัดช้ างเผือก
เพราะมีเหตุการณ์ ที่ตํานานเรื่องเดี ยวกันที่สัมพันธ์ กันคือเรื่องนางผมหอมธิดาเจ้ าเมืองที่ไม่พึงพอ
พระทัยที่ต้ องแต่งงานกับหนุ่มชาวบนหรื อชาวละว้ า(เพี ้ ยนมาจากคํ าว่าทวาคือชนที่สื บเชื ้ อสายมาจาก
ชนสมัยทวารวดี (มอญ)หลักฐานปรากฏอยู่ที่เมืองศรี เทพ(อารยธรรมเขาคลังในมีลายปูนปั ้ นที่ฐานและ
ที่เขาคลังนอกพบพระพุทธรู ปศิลาทรายสมัยทวารวดี ดังนั ้ นในสมัยก่อนอาณาจักรสมัยสุโขทัย
เพชรบูรณ์น่าจะมีความสัมพันธ์ กับขอมและเมืองศรี เทพ ชาวบนชอบสร้ างบ้านเรื อนอยู่บนที่สูงจึงถูก
เรียกว่าชาวบน)แล้ วมากระโดดนํ ้ าตายเจ้ าเมืองมาดักเก็บศพด้ วยการทําลี่ (เครื่องมือจับปลาชนิ ดหนึ่ง)