Page 324 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๓๐๖
พราหมณ์อันเป็ นเจ้ าเมืองต่างๆ ซึ่งนับถื อพระพุทธเจ้ าขอแบ่งพระบรมธาตุไปสร้ างพระสถูปบรรจุไว้ ให้
มหาชนในเมืองขอตนสักการบูชา ๘ แห่งด้ วยกัน ครั ้ งต่อมาเมื่อถึงสมัยพระเจ้ าอโศกได้เป็ นพระเจ้ า
ราชาธิราช ทรงเลื่อมใสทํานุบํารุ งพระพุทธศาสนาให้ รุ่ งเรื องแพร่หลายในอินเดียตลอดจนถึงนานา
ประเทศ พระเจ้ าอโศกมหาราชให้ รวบรวมพระบรมธาตุมาจากที่ ซึ่งบรรจุไว้แต่เดิมเอามาแบ่งเป็ นส่วน
ละน้ อยๆ แจกประทานให้ สร้ างพระสถูปบรรจุไว้ เป็ นที่สักการบูชาตามบรรดาบ้ านเมืองและประเทศที่
นับถือพุทธศาสนา ในตํานานกล่าวว่าถึง ๘๔,๐๐๐ แห่ ง ซึ่งควรสันนิษฐานแต่ว่ามากจนนับไม่ถ้วนว่ากี่
แห่ง และพึงสันนิษฐานได้ ต่อไป ว่ าเมื่อเกิดมีพระเจดีย์ที่ประดิษฐานพระบรมธาตุของพระพุทธเจ้ าสร้ าง
ขึ ้ น ณ ที่แห่งใด ที่แห่งนั ้ นพวกพุทธศาสนิกชนก็ย่อมพากันไปสักการบูชา และช่วยกันพิทักษ์ รักษาอยู่
เนืองนิจ ทั ้ งมีผู้ เลื่อมใสศรัทธาก่อสร้ างเครื่ องอุปกรณ์ต่างๆ เพิ่มพูนขึ ้ นตามกํ าลังของประชุมชน ณ ที่
แห่งนั ้ นๆ จึงเริ่มเกิดวัดขึ ้ น ณ ที่ ต่างๆด้ วยประการฉะนี ้ วัดชั ้ นเก่ าที่สุดที่ปรากฏในประเทศไทยนี ้ เช่ น
พระปฐมเจดีย์ เป็ นต้ นก็เกิดขึ ้ นโดยปริ ยายอย่างแสดงมา
ดังนั ้ นวัดมหาธาตุจึงเป็ นวัดที่น่าจะมีการบรรจุพระสารี ริ กธาตุของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธ
เจ้ าโดยการดําเนินการของเจ้ าเมืองสําหรับเจตนาการสร้ างวัดมหาธาตุนั ้ นมีดังนี ้
25(th.wikipedia.org/wiki/วัดพระศรี รัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร7 -แคช- ใกล้เคียง)
ในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้ าเจ้ าอยู่หัว ได้ มีประกาศของกระทรวงธรรมการ แผนก
สังฆการี เรื่ องจัดระเบียบพระอารามหลวง ลงวันที่ ๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒๔๕๘ ให้เรียกว่า"วัดพระ
มหาธาตุ"
คติ การสร้ างวัดคู่บ้ านคู ่เมืองที่เรียกว่า วัดพระธาตุ วัดพระมหาธาตุ วัดบรมธาตุ วัดหัวเมือง
หรื อวัดศีรษะเมือง น่าจะเกิดขึ ้ นแล้ วอย่างน้ อยราวพุทธศตวรรษที่ ๑๘ ดังจะเห็นได้ว่า เมืองโบราณ
สํ าคัญๆ จะปรากฎวัดคู่บ้ านคู่เมืองชื่ อวัดมหาธาตุ หรื อวัดพระบรมธาตุเสมอ เช่น วัดพระมหาธาตุ
สุโขทัย วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ เมืองเชลี ยง วัดมหาธาตุ สรรคบุรี (ชาวบ้ านเรี ยกวัดศี รษะเมือง) วัดพระ
บรมธาตุ ชัยนาท วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ ลพบุรี วัดพระมหาธาตุ ราชบุรี เป็ นต้น
บริเวณที่ตั ้ งวัดคู่บ้ านคู่เมืองมักเป็ นศูนย์กลางของชุมชน หรื อเป็ นศูนย์กลางของเมือง
นั่นคือเมืองเพชบุร(เมื องที่สมบูรณ์ ด้ วยพืชหรื อต้ นไม้ )เป็ นเมื องโบราณและมีกษัตริ ย์ปกครองมี
วัดมหาธาตุที่มีเจดีย์ บรรจุพระบรมสารีริ กธาตุของพระพุทธเจ้ าอยู ่ภายในองค์เจดีย์ซึ่งเป็ นรูปทรงพุ ่ม
ข้ าวบิณฑ์เป็ นวัดคู่บ้ านคู ่เมืองและจากการศึกษาถึงเจดีย์รู ปทรงนี ้ จากบันทึกของ(เอกรินทร์ สี่มหาศาล
และคณะ . ประวัติศาสตร์ ป.๔ . พิมพ์ ครั ้ งที่ ๒. กรุ งเทพ ฯ : อักษรเจริ ญทัศน์)ได้กล่าวถึงเจดีย์ทรงพุ่ม
ข้ าวบิณฑ์ดังนี ้