Page 308 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๒๙๐
“วัดบวรสถานสุทธาวาส หรือ วัดพระแก้ ววังหน้ า
เป็ นวัดสําคัญซึ่งกรมพระราชวังบวรมหาศักดิพลเสพ
วังหน้ าในรัชกาลที่ 3 ทรงสร้างขึ ้ นใหม่
และเหตุที่เรียกกันว่ า วัดพระแก้ ววังหน้ า
เนื่ องจากเป็ นวัดที่สร้ างในวัง เช่นเดียวกับ
วัดพระศรีรัตนศาสดาราม หรือวัดพระแก้ ว ในวังหลวง “
จากข้ อความนี ้ แสดงว่ามีธรรมเนี ยมสร้ างวัดในวังเป็ นไปได้ หรื อไม่ว่าวัดพระแก้ วน่าจะเป็ นวัดอยู่
ในวังของเจ้ าเมืองเพชรบูรณ์ ในสมัยนั ้ น
และอี กกรณีหนึ่งคือการปรากฏตัวของคนไทยคือพ่อขุนผาเมื องได้ รุ กไล่ขอมที่ มีอิทธิพลเหนือ
คนเผ่าไทยและสถาปนากรุ งสุโขทัยไม่ยอมอยู่ใต้ อํานาจของขอม เจ้ าเมืองเพชรบูรณ์ น่าจะอยู่ใต้
อิทธิ พลของขอมและมาเป็ นอิ สระมาอยู่ใต้ อํานาจการปกครองของสุโขทัยดังปรากฏหลักฐานในศิลา
จารึกหลักที่ ๒ วัดศรีชุมดังนี ้ (ประวัติศาสตร์สมัยสุโขทัยโดยMiss.Dutchanee w ww google”com
เมื่อ ๒๕ พฤศจิ กายน ๒๕๕๕)
29การก่อตั ้ งอาณาจักรสุโขทัย
การก่อตั ้ งอาณาจักรสุโขทัยเท่าที่ ปรากฏหลักฐานแว่นแคว้ น สุโขทัยได้ ก่ อตั ้ งขึ ้ นในช่วงกลาง
พุทธศตวรรษที่ ๑๘ โดยศูนย์กลางอํานาจของสุโขทัยอยู่บริเวณลุ่มแม่นํ ้ าน่ าน ต่อมาจึงได้ ขยายตัวไป
ทางด้ านตะวันตกบริเวณลุ ่ มแม่นํ ้ าปิ งและทิศตะวันออกบริเวณลุ่มแม่นํ ้ าป่ าสัก จากศิลาจารึกหลักที่ ๒
ศิลาจารึกวัดศรีชุม จังหวัดสุโขทัย ได้ กล่าวถึงการขยายอํ านาจทางเศรษฐกิจและการเมืองของชุมชน
เมืองในลุ่มแม่นํ ้ ายม และลุ่มแม่นํ ้ าน่าน ในรั ชสมัยของพ่อขุ นศรีนาวนําถม ขุนในเมืองเชลียง (ศรี สัชนา
ลัย) เป็ นเจ้ าเมืองปกครองในฐานะเมืองขึ ้ น ขอมได้ ครอบครองเมืองศรี สัชนาลัย และสุโขทัยเมื่อ
ประมาณกลางพุทธศตวรรษที่ ๑๘ ซึ่งสันนิษฐานว่าเป็ นการขยายเมื อง โดยการรวบรวมเมืองเป็ นเมือง
คู่ ดังปรากฏเรี ยกในศิลาจารึ กว่า “นครสองอัน” การรวมเมืองเป็ นเมืองคู่นี ้ เป็ นการรวมทรัพยากร
สําหรั บการขยายเมืองให้ เป็ นแว่ นแคว้ นใหญ่โตขึ ้ น พระองค์มีโอรส ๒ พระองค์ คือ พ่อขุนผาเมือง เจ้ า
เมืองราด และพระยาคําแหงพระราม เจ้ าเมืองสระหลวงสองแคว (เมืองพิษณุโลก) พ่ อขุนผาเมืองนั ้ น
ปรากฏความในจารึ กว่ากษัตริย์ ขอมในสมัยนั ้ น ซึ่งสันนิษฐานว่า คือพระเจ้ าชัยวรมันที่ ๗ (พ.ศ. ๑๗๒๔
– ๑๗๖๑) ได้ ยกราชธิดาคือ “นางสุขรมหาเทวี” ให้ เพื่อสร้ างสัมพันธไมตรีพร้ อมทั ้ งพระราชทานเครื่ อง