Page 267 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๒๔๙
ครั ้ นเมื่ อล่วงรั ชสมัยของพระเจ้ าอโศกมหาราชมาประมาณ ๖๐๐ ปี มี พระเจ้ าแผ่นดินครองคัน
ธารราฐข้ างฝ่ ายเหนือแห่งประเทศอินเดีย ทรงพระนามว่าพระเจ้ ากนิษกะได้เป็ นพระเจ้ าราชาธิราช และ
อุปถัมภ์บํารุงพระพุทธศาสนาคล้ ายกับพระเจ้าอโศกมมหาราช แต่ไปทรงเลื่อมใสพระสงฆ์ซึ่งถื อลัทธิ อาจ
ริ ยวาท ให้ ชุมนุมสงฆ์ทําสังคายนาพระธรรมวินัยอีกครั ้ ง ๑ แล้ วให้ แปลงพระธรรมวินัยจากภาษาบาลี เป็ น
ภาษาสันสกฤต
ด้วยการถื อพระพุทธศาสนาในอินเดียจึงแยกกันเป็ น ๒ ลัทธิ เด็ดขาดแต่นั ้ นมา ลัทธิ ซึ่งเกิ ดขึ ้ น
ทางฝ่ ายเหนือได้ นามว่า "มหายาน" ถือตามคติอาจริ ยวาท และรั กษาพระธรรมวินัยไว้ เป็ นภาษาสันสกฤต
ลัทธิ เดิมซึ่งเกิ ดขึ ้ นข้ างฝ่ ายใต้ ได้ นามว่า "สาวกยาน" หรื อ "หินยาน" ถือลัทธิอย่างครั ้ งพระเจ้า
อโศก และคงรักษาพระธรรมวินัยในภาษาบาลี ครั ้ นต่อมาพระสงฆ์ทั ้ ง ๒ จําพวกต่างเขียนพระธรรมวินัย
ลงเป็ นตัวอักษรจัดเป็ น ๓ ปิ ฎก คือ พระวินัย พระสูตร และพระปรมัตถ์ เรียกรวมกันว่ า"พระไตรปิ ฎก"มีทั ้ ง
ภาษาสันสกฤตและภาษาบาลีสื บมา
ดังนั ้ นเราจึงอาจจะสรุปได้ ว่าพระธรรมคําสั่งสอนของพระพุทธเจ้ าที่ ถูกจารึ กด้ วยภาษาบาลี
เป็ นของลัทธิ หินยานและเป็ นลัทธิ ของอินเดียฝ่ ายใต้ ส่วนพระธรรมคําสั่งสอนที่ ถูกจารึ กด้ วยภาษา
สันสกฤตเป็ นของลัทธิ มหายานและเป็ นลัทธิ ความเชื่อของอินเดียฝ่ ายเหนือ
ด้ วยเหตุนี ้ วัดมีองค์ประกอบที่ ๒นอกจากเจดีย์แล้ ว แนวทางและลัทธิที่ใช้ ในการสั่งสอนคื อ
พระธรรมประกอบด้ วย๒ลัทธิด้ วยกันคือหินยานและมหายาน
ส่วนประวัติพระสงฆ์ เมื่อครั ้ งพุทธกาลบรรดาผู้ ที่บวชเป็ นพระภิกษุสงฆ์ล้วนจะบวชอยู่จน
ตลอดชีวิตทั ้ งนั ้ น ที่ประสงค์จะออกบวชแต่ชั่วคราวหามีไม่ การที่สึกลาพรตในชั ้ นพุทธกาลล้ วนแต่เกิด
เหตุให้ จําเป็ น นานๆจึงมีสักครั ้ งหนึ่ง วัตตปฏิบัติของพระสงฆ์ในครั ้ งพุทธกาลนั ้ นก็อนุ วัติตามพุทธ
ประเพณี คือไม่อยู่ประจํา ณ ที่แห่งใดแห่งหนึ่ง ในฤดูแล้ งเวลาเดินทางได้ สะดวกก็ชวนกันแยกย้ ายไป
เที่ยวสั่งสอนพระพุทธศาสนาตามบ้ านเมืองน้ อยใหญ่ หรื อมิฉะนั ้ นก็หลี กไปเที่ยวหาที่สงัด บําเพ็ญ
วิปั สสนาญาณชําระจิตของตนให้ ผ่ องใสพ้นกิ เลส
ต่อถึงฤดูฝนจะเดินทางไม่ได้ สะดวก จึงรวมกันเข้ าวัสสาหยุดพักอยู่ในบ้านในเมืองจนกว่ าจะ
ถึงฤดู แล้งก็เที่ยวไปใหม่ อาศัยประเพณีเช่ นว่ามาจึงมีผู้ ศรัทธาถวายที่ "อาราม" (แปลว่าสวน) เช่นที่
เรียกว่า "เชตวนาราม" และ "บุพพาราม" เป็ นต้น ให้ เป็ นที่ประทับของพระพุทธเจ้ าและเหล่าพระสงฆ์
พุทธสาวกสําหรั บจะได้ ยับยั ้ งอยู่ในบ้ านในเมืองเมื่อฤดูฝน หาเป็ นที่อยู่ประจําของพระสงฆ์ เหมือนอย่าง
วัดในประเทศของเราทุกวันนี ้ ไม่