Page 266 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๒๔๘
พุทธศาสนิ กชนก็ย่ อมพากันไปสักการบูชา และช่วยกันพิทักษ์ รักษาอยู่เนืองนิจ ทั ้ งมีผู้เลื่อมใสศรัทธา
ก่อสร้ างเครื่องอุปกรณ์ต่างๆ เพิ่มพูนขึ ้ นตามกําลั งของประชุมชน ณ ที่แห่งนั ้ นๆ จึงเริ่มเกิ ดวัดขึ ้ น ณ ที่
ต่างๆด้ วยประการฉะนี ้ วัดชั ้ นเก่ าที่สุดที่ปรากฏในประเทศไทยนี ้ เช่นพระปฐมเจดีย์ เป็ นต้ นก็เกิดขึ ้ นโดย
ปริยายอย่างแสดงมา
ดังนั ้ นเราอาจจะกล่าวได้ ว่าในศาสนสถานคื อวัดตัวแทนของพระพุทธองค์คือ สถูปหรื อเจดี ย์ซึ่ง
องค์ของพระเจดีย์ นี ้ เป็ นแนวทางที่จะนํามาศึกษาถึงยุคสมัยของวัดที่สร้ างขึ ้ นทําให้เราทราบ ถึงความ
เก่าแก่ของวัดและยุคสมัยของชุมชน
ส่วนประวัติของพระธรรมนั ้ น เมื่ อพระพุทธเจ้ าเสด็จดับขันธปรินิพพานแล้ ว พระสงฆ์พุทธสาวก
ที่เป็ นผู้ ใหญ่ชวนกันประชุมทําการ "สังคายนา" รวบรวมร้ อยกรองพระวินัยและพระธรรมซึ่งพระพุทธเจ้ า
ได้ ทรงบัญญัติตรัสสอน ท่องบ่นทรงจําไว้ แล้ วสั่งสอนสานุศิษย์ให้ ทรงจําต่อกันมา ก็แต่การรักษาพระ
ธรรมนั ้ น เพราะชั ้ นเดิมใช้วิธีท่องจํ ามิได้ จดลงเป็ นตัวอักษร ท่านผู้ เป็ นพุทธสาวกที่ ได้เคยฟั งพระพุทธเจ้ า
ทรงสั่งสอนย่อมเข้ าใจพระบรมพุทธาธิบายอยู่ การท่องจํ าและการสวดสาธยายพระธรรมวินัยเป็ นแต่
เหมือนอย่างจําหัวข้ อไว้ มิให้ ลืม
ครั ้ นจําเนียรกาลนานมาเมื่อท่านผู้ เคยเป็ นพุ ทธสาวกหมดตัวไป พระสงฆ์ชั ้ นสานุศิษย์ได้ เป็ น
คณาจารย์สั่งสอนสื บต่อกันหลายชั่วบุรุ ษมา ความเข้ าใจในอธิบายพระธรรมวินัยก็เกิดแตกต่ างกัน ได้
ประชุมสงฆ์ทําสังคายนาอีกครั ้ งหนึ่ง ความเห็นก็ไม่ปรองดองกันได้ พระสงฆ์ ในอินเดียจึ งเกิดถือคติ
ต่างกันเป็ น ๒ จําพวก
คติพวกหนึ่งได้ นามว่า "เถรวาท" คือถื อลัทธิ แต่ที่เชื่อว่าพระเถรผู้ เป็ นพุทธสาวกได้ ทํา
สังคายนาเมื่อครั ้ งแรก ไม่ ยอมถืออธิบายของคณาจารย์ในชั ้ นหลัง
คติของอีกจําพวกหนึ่งได้ นามว่า "อาจริยวาท" คือถื อทั ้ งลัทธิ เดิมและอธิบายของอาจารย์ ด้ วย
พระสงฆ์จําพวกหลังมีหลายคณะจํานวนมากกว่าพวกก่อน จึงได้ นามว่า "มหาสังฆิกะ" อีกอย่างหนึ่ ง
เมื่อพระเจ้ าอโศกมหาราชทรงอุปถัมภ์บํารุงพระพุทธศาสนานั ้ น ทรงเลื่อมใสพระสงฆ์ ที่ถือลัทธิ
เถรวาท มีพระราชประสงค์ จะกําจัดพวกถือลัทธิอาจริ ยวาทเสีย แต่จํากัดไม่ได้ หมดด้ วยมีมากนัก พระเจ้า
อโศกจึงให้ ประชุมสงฆ์ทําสังคายนาพระธรรมวินัย ตามลัทธิ เถรวาทอีกครั ้ ง ๑ นับเป็ นครั ้ งที่ ๓ ซึ่ง
พระสงฆ์ท่องบ่ นทรงจําไว้ ในภาษาบาลี