Page 213 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๘๘
วันรุ่งขึ ้ นหลวงตาด่อนก็ได้นําพระไปให้ เจ้ าเมืองชมพร้ อมด้ วยมอบให้ ไว้ที่จวนบ้ านพัก
เจ้ าเมืองแต่แล้ วอยู่ได้ ไม่นานนัก พระพุทธรูปก็ ถูกอัญเชิญมาไว้ ที่วัดไตรภูมิ เพราะสมัย
นั ้ นวัดไตรภูมิเป็ นวัดใจกลางเมืองและเมื่อถึงวันแรม ๑๕ คํ่ า เดือน๑๐ ของทุกปี ชาวเมือง
เพชรบูรณ์ได้ พร้ อมใจอัญเชิญพระพุ ทธมหาธรรมราชาองค์นี ้ ลงเรือใหญ่ (เรือกรรแชง)ในสมัย
นั ้ นใช้คนถ่อถึง ๔-๕ คนประดิษฐ์ ตกแต่งเรื ออย่างสวยงาม และยังมีเรื อเล็กใหญ่ จํานวนตั ้ งแต่
๔๐ ลําขึ ้ นไป พายตามเรื อพระไปทั ้ งข้ างหน้าและข้ างหลังจนถึงเกาะระสาร เมื่อถึงปี จึง
อัญเชิญไปสรงนํ ้ าที่นั่น เมื่อเวลาอุ้ มพระดํานํ ้ า ประชาชนที่เตรี ยมสิ่งของไปหว่านเป็ นต้ นว่า
ขนมข้ าวต้ มกลีบ ข้ าวตอกดอกไม้ แล้ วแต่ใครจะเอาอย่างไหนไป พร้ อมด้ วยเสียงไชโยโห่ร้ อง
ตลอดทั ้ งตักนํ ้ าล้ างหน้ า วิ ดนํ ้ าใส่ซึ่งกันและกัน เป็ นการวิดนํ ้ าใส่กัน โดยไม่ถือสาเพราะถื อว่า
เป็ นมงคลที่ดีงามด้ วย
ครั ้ นภายหลั งต่อมา สถานที่ ๆเคยอั ญเชิ ญพระไปสรงนํ ้ าคื อวั งเกาะระสารก็ ถู ก
เปลี่ยนแปลงไปอย่ างกระทันหันเป็ นที่วังมะขามแฟบ(หลังร.ร.วิทยานุกูลนารีในปั จจุบัน)และ
จนกระทั่งเปลี่ยนแปลงไปสรงที่ท่านํ ้ าวัดโบสถ์ชนะมารในปั จจุบันนี ้
(วิทยากรนายสมโภช อรชุน ต.ในเมือง อ.เมืองเพชรบูรณ์)
ตํานานอภินิหารงานประเพณีอุ้ มพระดํานํ ้ า
จากการให้ ข้ อมูลของนายประสิทธิ์ อรชุนได้ เล่าไว้ ดังนี ้
ตาด่อนไปพบหนังสือที่เกาะระสารว่ามี พระอยู่ ๑ องค์ อยู่ ในนํ ้ า แกจึงตรงไปและได้ ไปหาปลา
ที่คลองเกาะระสาร แต่ตอนนี ้ ชาวบ้านได้ หันไปเรียกชื่อว่ากอละสาร พอหาปลาไปได้ สักพัก
ประมาณคุ้ งนํ ้ าหนึ่ งก็มีเหตุการณ์ฟ้ ามืดครึ ้ มชาวบ้ านเรียกว่าท่ าดินดํา พอสักพักก็มี
เหตุการณ์ฟ้ าแดงเกิดขึ ้ นจึงเรี ยกว่ าท่ าดินแดง ต่อมามีเหตุการณ์ ที่ไม่คาดคิดได้ เกิดขึ ้ นคือมี
ชาวบ้านคนหนึ่งที่ไปหาปลาด้วยกันในคลองแม่นํ ้ าได้ หายไปชาวบ้านที่ไปหาปลาด้ วยกันจึงได้
กู่ตะโกนเรี ยกหากันจึงได้มีชื่ อเรียกว่าบ้ านปากกู่ ต่อมาได้ เปลี่ยนไปมาเรียกบ้ านปากปู่ ได้ มี
ชาวบ้านพบพระพุทธรูปองค์หนึ่งชาวบ้านได้ นําไปให้ เจ้ านาย ต่อมาญาติพี่น้ องวงศาคณา
ญาติของเจ้ านาย(เจ้ าเมือง) ได้ ล้มป่ วยติดต่อกันหลายคน จึงเห็นสมควรที่ จะนําพระพุทธรู ปไป
ถวายให้ ที่วัดไตรภูมิ จึงได้เรียกชื่อว่าพระพุทธมหาธรรมราชา ต่ อมาองค์พระพุทธมหาธรรม
ราชาได้ หายไปจากวัดเมื่อวันที่ ๑๐ เดือน ๑๐ ได้ มีชาวบ้านหลายคนได้ ช่วยกันนําแหมาทอด
เพื่อหาองค์พระพุทธมหาธรรมราชา ค้ นได้ เจอองค์พระพุทธรูป ต่ อมาองค์พระพุทธมหาธรรม
ราชาได้ หายไปอีก ชาวบ้ านได้ ช่วยกันตามหาองค์พระอีก จึงได้ มาเจอที่วังมะขามแฟบ หรื อ
เรียกว่าวังมะขามเฒ่ า อยู่ตรงข้างหลังโรงเรี ยนวิทยานุกูลนารี จึงได้ มีประเพณีอุ้ มพระดํานํ ้ า
ขึ ้ น เมื่อถึงวันแรม ๑๕ คํ่ า เดือน ๑๐จึงได้ มีประเพณีอุ้ มพระดํานํ ้ าขึ ้ นทุกปี