Page 191 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๖๖
เมื่อคนป่ วยสิ ้ นลมแล้ว ญาติพี่ น้องควรหาเทียนหรื อตะเกี ยงจุด เวลาสิ ้ นลมแล้ ว เมื่อจุด
แล้วให้ ตั ้ งไว้ ทางศีรษะศพ ส่วนศพนั ้ นให้ ใช้ ผ้าคลุมตั ้ งแต่ศีรษะตลอดเท้ าให้มิดชิดและ
ไม่ให้ เห็ นหน้า ในสมัยโบราณเขาระวังนักไม่ให้ แมวดํ าข้ามศพ เพราะเขาเล่าต่อๆกันมาว่า
ถ้าแมวดําข้ ามศพ ศพจะลุกและปี ศาจจะคะนอง เพราะฉะนั ้ นเมื่อตายแล้ว เขาจะรี บปิ ด
ประตูหน้ าต่างห้ องที่ศพอยู่ให้ มิดชิด เพื่อกันไม่ให้ แมวไปกระโดดข้ าม แต่ส่วนมากเขานิยม
กางมุ้ งมัด ๓ หู ครอบไว้ทั ้ งคืน เพื่อไม่ให้ แมลงวันไต่ตอม สมัยนี ้ ไม่ค่อยนิยมทํากันแล้ว จะ
มีบ้ างบางท้ องถิ่นอาจจะเชื่อกันว่า ถ้ าแมวข้ ามศพ ศพก็ลุกไม่ได้ ศพก็คงนอนตัวแข็งอยู่ที่
เดิม
(วิทยากรผู้ ให้ ข้ อมูล นายวิ นิจ นามสกุล อินทร์ สอน อายุ ๗๓ ปี อยู่บ้ านเลขที่ - ตําบล
ในเมือง อําเภอ เมืองเพชรบูรณ์ จังหวัดเพชรบูรณ์
ประเพณีของชุมชน
ประเพณีสู่ ขวัญ
การสู่ขวัญ เป็ นจิตวิทยาอย่างหนึ่ง ซึ่งบัณฑิตในสมัยโบราณบัญญัติขึ ้ นเป็ น
การให้ ขวัญและกําลังใจแก่คนและเสริมศิริ ให้ แก่บ้ านเรือน สิ่งของเครื่ องใช้ ยวดยาน
พาหนะตลอดจนวิญญาณกทรัพย์และอวิญาณกทรัพย์เป็ นต้ น เป็ นการเสริมศิริ โภคทรัพย์
ดังคําที่ ท่านพระศรีมหาเถระกล่าวไว้ ว่า “สิริ โภคานมาสโย” แปลว่า ศิริ เป็ นที่มารวมแห่ง
โภคสมบัติ การสู่ขวัญที่จะกล่าวในที่นี ้ เช่น
การสู่ ขวัญคน
ในกรณีคนในบ้ านหรือครอบครั วอาจจะล้ มป่ วยหรื อประสบอุบัติเหตุ เมื่อหายแล้วและนํามา
พักผ่อนในบ้ าน ญาติพี่น้ องก็จะเชิญอาจารย์หรื อพระสงฆ์ มาสู่ขวัญให้ กล่าวคือเรี ยกขวัญให้
กลับมาสู่ตัว จะได้ หายจากเจ็บไข้ ได้ ป่ วยหมดเคราะห์ หมดโศก
การสู่ ขวัญสั ตว์ เลี ้ ยง(โคกระบือ)
ซึ่งเป็ นสัตว์ใช้ แรงงานหลังจากทํานาหรื อลากเกวียนแล้ ว ก็จะประกอบพิธีสู่ขวัญให้ (ปลอบใจ
เอาใจ) เป็ นการแสดงความขอบคุณสัตว์เลี ้ ยงที่เราใช้ แรงงานและพักผ่อนออมแรงไว้ได้ ใช้งาน
ต่อไป
การสู่ ขวัญข้ าว
คือการสู่ ขวัญแม่โพสพ ซึ่งเป็ นผู้ ดูแลนาเรี ยกว่าเป็ นขวัญข้ าว เริ่ มตั ้ งแต่ชาวนา ไถนา
หว่านกล้ า ดํานา เกี่ยวข้ าว นวดข้าว เอาข้ าวเข้ายุ้ งฉางแม่โพสพจะดูแลให้ ตลอดเวลา ดังนั ้ น
หลังจากเสร็ จฤดูเก็บเกี่ยวแล้ วชาวนาจะประกอบพิธีสู่ขวัญข้าวหรื อขอบคุณแม่โพสพที่ทําให้
ชาวนาทํานาได้ ผลดี ปราศจากภัยธรรมชาติทั ้ งหลาย