Page 81 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๗๒
หยอดเมล็ดฝายลงในอางทองคําที่เตรียมพรอมทั้งอธิษฐานให ฝายออกดอกผลในวันเดียว และนําปุ ย
ฝายมาปนทอเปนจีวรทองคํา(ชาวไตเรี ยกวาส งกานคํา) ใหเสร็ จในวั นขึ้น ๑๕ ค่ําเดื อน ๑๒ ไดจีวร ๒
ชุด พอถึงวันเพ็ญเดือน ๑๒ ก็ นําจีวรทั้งสองชุ ดไปนอมถวายพระพุทธเจ า พระพุทธเจารั บไว ชุดหนึ่ ง
อีกชุดหนึ่งไดมอบถวายทามกลางสงฆ และพระสงฆไดทําการกฐิ นและมีมติถวายแด อจินตสามเณรซึ่ง
จะไดตรัสรูเปนพระศรี อริยเมตไตยพุทธเจ าในโอกาสตอไป อจินตสามเณรก็ นําผาจี วรดังกลาวไปทํ า
เปนผาเพดานมุงไมที่พระคั นธกุฏีของพระพุทธเจา ดวยเหตุ นี้จึงมีประเพณี ทําบุ ญทอดกฐิน สืบตอมา
จนตราบเท าทุกวันนี้
เมื่อถึ งเดือน ๑๒ นอกจากจะมีการหลูส างการกะถิ่ง (กฐิ น) หลูส างกานคํา “จีวรทองคํ า”
ดังกล าวแลวชาวไตจะมีการถวายจีวรธรรมดาเรียกวา “ ปอยหลูส างกาน” ซึ่งศรัทธาญาติ โยมจะนํา
จีวรไปถวายแกเจาอาวาสวัดต างๆ ที่นิมนตมา และโยมของภิกษุ สามรเณรจะนําจีวรถวายแกลู กบวช
ของตน มีขบวนแหตนสางกานพรอมเครื่องไทยทานอื่นๆ สมัยกอนจะทําเปนตนหอโลมมี ยอดสู ง (ตน
กัลปพฤกษ) ขบวนแหจะมี ทั้งกลองมองเชิ ง กลองมองลาว และกลองกนยาว โดยมีความเชื่อวา ผู ที่
เปนเจาภาพถวายจี วรเมื่อพระพุทธเจาบังเกิ ดขึ้นและไดโปรดใหอุปสมบทจะมีการบวชจากพระโอษฐ
ของพระพุทธเจาที่เรียกวา “เอหิภิกขุอุปสั มปทา” มีจีวรทิพย เกิดขึ้นเองในขณะที่ พระพุทธเจาตรั สวา
เธอจงเปนภิกษุ มาเกิด บุคคลผูนั้นจะกลายร างเปนพระภิ กษุมี จีวรเกิดขึ้นทันที ประเพณี เดือน ๑๒ ยังมี
การทําบุญตักบาตรชาวไต เรียกวา “ปอยลองซอมเหลิน ๑๒” ในลักษณะตางๆ คือ ตักบาตรเขาวงกต
(ปอยหวั่ งกะปา) ตักบาตรรกยอง ๘ หลั งหรือขัดราชวัติหนาบาน ตักบาตรตามถนนบางแหงทําซุมขัด
ราชวัติตักบาตรในบริ เวณวัดในวงกตจะมีการจัดราชวัติ โคงไปมาเหมือนเขาวงกตในสมั ยที่พระพุทธเจา
ที่ชาติเป นพระเวสสันดร จะมีการสร างปราสาทในเขตวงกตใหผูคนบู ชาดวยดอกไมธูปเทียน เช าบูชา
ดวยข าวพระพุทธ (ขาวซอมตอ) แลวตักบาตรรอบเขาวงกตหรือจอง ๘ หลั งแลวแตกรณี
ชาวไตที่ นับถื อศาสนาพุทธ มี วั ดที่ชาวบ านร วมแรงร วมใจกั นสรางขึ้ นมี พระสงฆจํ าวัด
ประเพณีดั้งเดิ มของชาวบานที่ปฏิบัติมาเนิ่นนานและยังคงอนุรักษไวคื อ
การเลี้ยงเมือง
การเลี้ ยงเมื อง ในหนึ่ งปจะมีการเลี้ ยงเมือง ๑ ครั้ง วิ ธี การก็คื อ การนําขางตอก ดอกไม
อาหารความหวา ไปสักการะศาลหลั กเมืองของหมูบานนั่ นเอง กอนที่จะกําหนดวันในแตละปจะมีการ
ดูฤกษ ยาม โดยคนที่อาวุโสในหมู บาน พอถึงเวลาก็ จะมาทําพิธีที่ บริเวณศาลหลักเมืองมี การสวด
พิธีกรรมแบบชาวไทยใหญ จะใหเวลาประมาณ ๑ ชั่ วโมง หลังจากที่ประกอบพิธีเสร็จเรียบรอยแล วก็มี
การยิงปนจุดประทัดกั นสนั่นหวั่นไหว
การเลี้ยงเถื่อน
การเลี้ยงเถื่อน (เลี้ยงปา) วิธีการก็เหมือนกับการเลี้ยงเมื อง แตจะมีการเขารวมพิธีไมมาก
เหมือนกับเลี้ยงเมื อง จะมีแตเฉพาะผูชายที่ รางกายแข็งแรงเทานั้น เพราะจะไปทําพิ ธีในปาโดยจะมี
การเก็บเงินกันเพื่อซื้ อเหลา ธู ป เทียน ขนม หรื อแมกระทั่ งไกเป น ๆ จะมีการเชือดคอไกเลี้ยงปากัน
สดๆ ในตอนทายของพิธี
ประเพณีดับไฟเทียน
ปอยดับไฟเทียน จะกําหนดวั นเพื่อไมใหตรงกั บหมูบานอื่น เพราะจะมีการรวมแรงรวมใจกัน
ระหวางหมู บานไทยใหญดวยกัน ในพิธีจะมี การแหตนเงิน ซึ่งจะคลายๆ กับการทอดผาปาในภาคกลาง