Page 80 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๗๑
กุสันธะพุทธเจาที่แมโคเอาไปเลี้ ยงเปนพระโคนาคมนะพุ ทธเจา ที่ แมเตานําไปเลี้ยงเปนพระศรีอริย
เมตไตยพุทธเจาในอนาคต ดั งนั้นเมื่อมีงานสําคัญวั นเพ็ญเดือน ๑๑ จะมี การจุดประที ปตีนกา และ
เวลาทําบุญแฮนซอมโก จา พุทธบริ ษัทชาวไตจะทําตุงตํ าขอนเปนรู ปพญานาคกลมยาวที่มี รูปคลาย
ตะกรอเปนตาวัวที่ ทําจากดาย เก,กเต าที่เปนพูหอยลงมาเปนขนไก ที่ทําเปนรูปโคงเปนไมซักผ าและที่
มีรู ปนกอยูขางบนนั้นเปนแมกาเผือก และจากต นฉบับปปสา “ตะชนิ ด หยาสี่สิ บสอง เหลิน ซากเส อู
ตาน” กล าวไววาพระโคดมสมณเจาไดตรัสรูอนุตตรสั มมาสัมโพธิญาณมาเป นเวลา ๗ พรรษา ทรง
แสดงยมกปฏิหารในเมืองสาวัตถีที่อุทยานสวนมะมวง เสด็ จขึ้นไปยั งดาวดึงสสวรรค ประทับนั่งเหนือ
ปณฑุ กัมพลศิลาอาสน ทรงเทศนาพระอภิธรรม ๗ คัมภี ร โปรดสันตุฏฐี พุทธมารดา พร อมทั้งเหล า
เทพยดาและพระพรหมตลอดในพรรษา ๓ เดือน และเสด็จนิ วัตมนุษย โลก ในวันเพ็ญเดื อน ๑๑ ณ
เมืองสังกะนะโก “สังกั สนคร” ในการเสด็จลงมานั้นพระอิ นทรได เนรมิ ตบันไดเงิ น บันไดทอง และ
บันไดแกว ฟากตรงประตูสวรรคชั้นดาวดึ งสด านทิศใตลงสูประตูเมื องกัสนครดานทิ ศใตเชนเดียวกัน
กอนเดือน ๑๑ พระพุทธองคทรงมีกระแสรับสั่ งถึงพระโมคคัลลาวา พระองคจะเสด็จนิวัตมนุษยโลกใน
วั นเพ็ญเดื อน ๑๑ พระโมคคัลลาไดบอกข าวการเสด็จนิ วัติ ของพระพุทธเจาไปจนทั่วทุ กหนทุกแหง
บรรดามนุ ษยและสัตวที่สามารถมาไดก็ มารับเสด็จที่ สังกัสนครที่ มาไม ไดก็ จัดทํ าจองเขงต างปุด(ซุม
ปราสาทรับเสด็จ) ที่บานเรือนของตนพอถึ งวันเพ็ญเดือน ๑๑ จะจัดอาหารบิณฑบาตและขนมนมเนย
ไว ถวายพระพุทธเจาที่ เสด็จมาประทับอยู ที่บั นไดแกวแล วเปล งรั ศมี ๖ ประการ (ฉั พพรรณรังสี)
นับตั้งแตพรหมโลกจนถึงนรกอเวจีไดมองเห็นกั นหมดสิ้น กิ่งนหรี่ (กินรี) กิ่ งนะหรา (กิ นนร) นากกา
(นาค) กระหรุง(ครุ ฑ) ยักขะ (ยักษ) กั่นตับปะ (คนธรรพ) ผีลู ผีผาย สางซี่ (สิ งโต) และบรรดาสัตว ๙๐
ประเภทมาแสดงความชื่นชมบุญบารมีและเดชานุ ภาพแหงองค พระสัมมามัมพุทธเจาเปนที่สนุกสนาน
กันทั่ วไปทุกถิ่นแคว น ขณะที่ พระพุทธองค ทรงเปลงฉัพพรรณรั งสี นั้น รั ศมีแสงแห งฉัพพรรณรั งสี
กระจายสาดสองไปถึงจองเขงตางลางปุตของทุกบานเรื อนบรรดาพุทธบริษัทที่อยูในบานเรือนรูสึกชื่ น
ชมโสมมนัสเป นอยางยิ่ง จึ งพรอมกันถวายภัตตาหารและจุดธูปเทียนบูชาเปนเวลา ๗ วัน ดังนั้น พอถึง
เดือน ๑๑ ครั้งใดชาวไต จึงพากันทําจองเขงตางสางปุต (ซุมปราสาท) หรือจองพาพารั บเสด็จพระพุทธ
องคทุกบานเรื อน สืบต อกันมาเป นประเพณีตราบทุ กวันนี้
นอกจากนี้ประเพณีชาวไตเมื่ อถึงเทศกาลเดือน ๕ ก็ ดี เดือน ๑๑ ก็ดี นอกจากมี การขอขมา
พอแม ญาติ ผูใหญ ที่เคาระนับถื อ ตลอดถึงพระสงฆแลวเมื่อสิ้นสุดเทศกาลเดือน ๕ และเดือน ๑๑
ศรัทธา ประชาชนจักไดนิมนตพระสงฆอยูโปรดชาวบานตอไป โดยเชื่อวา หากไมนิมนตไวพญามารจะ
นิมนตเสียกอน ดังเชนพญามารไดนิมนตใหพระพุทธเจาปรินิพาน อีกประการหนึ่งพระสงฆอาจจาริก
ไปที่อื่นเกรงวาจะไมมีพระภิกษุสงฆอยูวัดโปรดชาวบาน
เดือน ๑๒ ชาวไตเรียกวา “เหลิ นสิบสอง” จะมีงานประเพณีปอยส างการ “งานถวายจีวร”
ภาษาปุงนา (ปุโรหิต) เรียกวา “ปกสาหย าสี่” ตรงกับเดือนพฤศจิ กายน ภาษาพมาเรียกวา “ต ะสย อง
มุงละ” อาโปธาตุ ธาตุน้ําเปนธาตุ ประจําเดือน ดอกราศีคือดอกคะจอย (ภาษาถิ่น) หรื อดอกบวบเปน
ฤดูถวายจี วร นิทานบ อเกิดประเพณีมี ว าสมัยพระพุ ทธเจาประทับอยู ณ กรุงกบิ ลพัสดุ นิโครธาราม
แมน้ําโคตรมี จินตนาการวาบุตรของเราเป นพระพุทธเจาแลว ไทยธรรมที่ดีงามเปนพิเศษนั้นฉั นไมได
ถวายสักอยางฉันควรขวนขวายหาวิธีการทําบุญยิ่งใหญสั กครั้งหนึ่ง ดังนั้นพอถึงฤดูกฐินเดือน ๑๒ จึง
พิจารณาจั ดทําจี วรทองคําไปปนเปนผงผสมกับดิ นและปุยบรรจุลงในอางทองคํ า สําหรับเพาะฝาย