Page 79 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๗๐
ชวงที่สองตั้งแตวันขึ้น ๑๕ ค่ําเดือน ๑๑ ถึงวันแรม ๑๔ หรือ ๑๕ ค่ํา เดือน ๑๑ เปนประเพณี
ปอยเหลินสิบเอ็ด (งานเทศกาลออกพรรษา) จะมีการยกจองพารา (ปราสาทรับเสด็จพระพุทธเจา)ชาว
ไตมักเรียกวา กยองเขงปุด เพื่อรับเสด็จพระพุ ทธเจาในช วงนี้จะมีการรํ านางนกโต ผี เสื้อ พญานาค
ชาง มา เปนตน จะมี การถวายเทียน ๑ พันเลมที่เรียกวา เตนเหง ทํ าประทีปโคมไฟประเภทตางๆ
สวางไสวตามวั ดและจองพารา มีการจุดแคไมเกียะตามถนนหนทาง ตอนสุดท ายเทศกาลจะมีการ
ถวายตนเที ยนขนาดใหญทําจากไม เกี๊ยะ จึ งมีผูเรี ยกวา ต นแปก (ตนเกี๊ ยะ) ถวายเปนพุ ทธบูชา
นอกจากมีการํานก รําโตจะมี การแสดงกาลาย “รําทามือเปลา” และกาแลว “รําดาบ” และมีการรอง
รําทําเพลงที่เรียกวา เฮดกวาม จะมีการทําขนมเที ยนที่เรี ยกวา เขามูนหอ ขนมสอดไส เขามูนจอก
ขนมกะทิ ขาวควบ ข าวปองต อนํ าไปถวายวัด ทําทานเพื่อบ าน และนําไปใช ในการขอขมาบิดา
มารดาทั้งเสื้อผ า พรอมอาหารคาวหวาน ขอขมาพระสงฆ ตลอดถึงญาติผู ใหญและผูที่เคารพนับถื อ
อื่นๆ อีกด วยปดเทศกาลเดือน ๑๑ จะมีการจุดต นแตน หรือแปก (ตนเกี๊ยะ)เรียกวา “ปอยอองกยอด”
ในหนังสือไต “ลีกไตอะลองกําเผิก”กลาวถึงเรื่องพระพุทธเจ า ๕ พระองคไวว าในสมัยนั้นมี
เมืองหนึ่งมีความเจริญรุงเรื อง กษัตริยครองเมืองมีทศพิธราชธรรมบานเมืองสงบร มเย็ น ณ ที่โคงน้ํา
ใกลภูเขาใหญมีตนมะเดื่อตนหนึ่ ง บนมะเดื่อ มีกาเผือกสองตัวผัวเมียทํารั งอยูมีไขด วยกัน ๕ ฟอง กา
ทั้งสองไมกิ นสิ่งที่มี ชีวิตหากิ นโดยสุจริตมาโดยตลอดวันหนึ่ง กาตัวผูเจ็บปวยกะทันหันด วยโรคลมรูตั ว
เองวาไมรอด จึงไดสั่งเสี ยแมกาใหดู แลไขใหดี แลวก็ตายไปจุ ติเปนพรหม ชื่อ “สหัมบดีพรหม” บรรดา
เทวบุ ตรเทวดาทั้งหลายตางมาช วยฌาปนกิจศพพอกาเผือก ฝายแมกาเผือกก็ทะนุ ถนอมไขเปนอยางดี
ไมไปหากินไกลกิ นผลมะเดื่อตลอดถึงใบมะเดื่อเป นอาหารเลี้ ยงทองจนหมด จึงต องบินออกไปหากิ น
ไกลออกไปในขณะที่ไปหาอาหารกินนั้ น เกิดพายุ ฝนใหญพัดเอากิ่งมะเดื่อหักโค นลงไปในน้ํา ไข กาไหล
ไปตามสายน้ําทั้ง ๕ ฟอง ไปคางอยูในที่ต างๆ ฟองแรก แมไกพบเข านําไปเลี้ ยง ฟองที่สองแมโคพบ
นําไปเลี้ยง ฟองที่สามแม เตาพบนําไปเลี้ ยง ฟองที่สี่ พญานาคพบนําไปเลี้ยงและฟองที่ห าหญิงรับจ าง
พบนําไปเลี้ยง ฝ ายแมการีบบินกลับรังพบกิ่งมะเดื่อหักโคนลงในน้ํา ทั้ งน้ําเซาะตลิ่งมะเดื่อดวย ตามไข
ไมพบเกิดความเศราโศกเสียใจที่สุดที่จะทนทุ กขเวทนาได จนอกแตกตายลงไปที่ชายหาด แตศพไมเนา
เปอยไปจุติ เป นพรหมชื่อ “ขัตติยะกาฬพรหม”ไขที่แมไก เก็บไปเลี้ยงแตกออกมาเป นมนุ ษยชาย โค
เตา พญานาค หญิงซั กผา ตางก็ แตกออกมาเปนมนุ ษยผู ชายเชนเดียวกัน เมื่อตางเจริ ญวัยเปนหนุม
ขึ้นมาตางก็ขออนุ ญาตแมเลี้ยงออกบวชเป นฤาษี ไปบําเพ็ญพรตอยู ในปาเดี ยวกั นแตอยู คนละมุม
ตอมาไดพบกันตางสอบถามประวั ติของฤาษีแตละคนต างก็ เลาใหกั นฟง ก็เกิดความสงสัยวาจะเป นพี่
นองรวมบิกามารดาเดียวกั นจึงปรึกษากันใหต างฝายตางตั้งศาลเพี ยงตาขึ้นอธิษฐานใหพ อแมลงมา
ปรากฏตัวให เห็นและตั้งอธิษฐานใหไดเป นพระพุทธเจาในอนาคต ด วยจิตอธิษฐานดังกล าวทําใหพรหม
ที่เปนพอแมรูเรื่องแตไมอาจลงมาปรากฏตั ว ดวยไมสามารถตั ดสินใจว าจะไปหาฤาษีองคใดกอนเกรง
วาลู กคนอื่นๆ จะนอยใจ ครั้นฤาษี ทั้ง ๕ ตนไดรวมตัวกันจัดทํ าศาลเพียงตาเพียง ๑ แห ง ขัตติยกาฬ
พรหมก็ลงมาเขารางแม กาเผือกที่ยังไมเนาเป อย ไดเลาเรื่องทั้งหมดให ลูกทราบ ไดใหพรให ลูกไดเป น
พระพุทธเจ าในอนาคตตามที่ลู กอธิษฐานไว พรอมกั บแนะนําให ลูกทุ กคนทําบุ ญอุทิศสวนกุศลใหแม
เลี้ยงทั้ง ๕ ด วย ถาตองการบูชาพอกาแมกาใหนําดวยมาทําเปนเทากา “ตีนกา” ใหเป นไสประทีป
“หวาซะมี” แลวอธิษฐานเถิด วาแล วพรหมก็แสดงรางพรหมใหเห็นแลวกลับขึ้นไปชั้นพรหม ฝายฤาษี
ทั้ง ๕ ตน บําเพ็ญพรตจนสิ้นอายุขัย ตอมาไดตรัสรูเปนพระพุ ทธเจาตามลําดับที่แม ไกไปเลี้ยงเปนกระ