Page 77 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๖๘
ตีฆ องกลองกนยาวนําดอกไม ยารั กษาโรค ตลอดถึงน้ําสมน้ํ าหวาน ไปถวายพระผละผูมี จําศีลที่ เรียกว า
พอศี ล แมศีล พรอมกับขอนิมนตพระภิกษุ สงฆ สามเณรและเชิญผูที่จําศี ลไปรับประทานอาหารเชาใน
รุงขึ้นอีกวันหนึ่ง บางทีวันรุงขึ้นจะมีการแจกข าวหอแก ผูจําศีล เรียกวา หลู ปอยจากะ ทําทานงาน
ปอยจาคะ
เรื่องราวบอเกิดประเพณีกล าววา ตอนที่พระพุทธเจา ได ประทับนั่งบนบั ลลังกที่ตรัสรูนั้นเปน
วันเพ็ ญ เดือน ๖ ระหวางเดือน ๖ แรม ๗ ค่ํา จนถึงวั นเดือน ๗ นั้น เป นระยะที่พระพุ ทธองคทรงเสวย
วิมุ ตติสุ ข พอถึงวันขึ้น ๔ ค่ํา เดือน ๘ พระองคเสด็จไปยัง มิกกะตุหวุน (มฤคทายวัน) ใช เวลาเดินทาง
๑๐ วัน ถึงวั นขึ้น ๑๓ ค่ํา เดือน ๘ วันขึ้น ๑๕ ค่ํา เดือน ๘ เทศนาโปรดวัปปะ ภัททิ ยะ มหานามะ
และอัลสชิตามลํ าดับ ในปะทะมะหวา(ปฐมพรรษา) พระพุทธองค อยู จําพรรษาในมฤทายวันพอถึง
พรรษาที่ ๒ พระพุทธองคทรงบัญญัติ การเขาพรรษาไวใหพระสงฆ อยู จําพรรษา ไมไปคางคืนที่อื่ น
ตลอดจนครบถวน ๓ เดือน สวนศรัทธาอุบาสก อุ บาสิกาก็ไดถื อศีลภาวนาในพรรษาตามพระสงฆไป
ดวย ฉะนั้ นเดือน ๘ จึงเปนเดือนที่พระสงฆอธิษฐานเขาพรรษา
เดือน ๙ ชาวไตเรียกวา “เหลินเกา” ภาษาปุ งนา (ปุโรหิ ต) เรียกวา “สิ นนะหยาสี่” ตรงกับ
เดือนสิงหาคม ภาษาพมาเรียกวา “คยองละ” ธาตุประจําเดือนคือเตโชธาตุ เปนเดือนที่ มีอากาศร อน
เล็กนอย ดอกไมประจําราศี คือดอกออกคะตอโหลง (ภาษาถิ่ น) เปนเดือนที่ทําสลากภัตร มีเรื่องราวที่
เปนบอเกิดประเพณีกล าววา ในสมัยพระพุ ทธเจาทรงพระนามว าวิปสสีมี หนอพุทธางกู รที่ตกทุกข ได
ยากถือกํ าหนดในตระกูลมหาทุคตะในเมืองปาหร านะสี (พาราณสี) ในสมัยนั้นคนเมื องทั้ งหลายนิยม
ทําบุญสลากภั ตร คนหนึ่งก็รั บถวายไทยธรรม ๑ องคบาง ๒ องคบาง ๓ องคบาง ๑๐ องค บาง จับ
สลากกัน เพราะความที่ หนอพุทธธางกูรเปนคนจนทั้ งสามีและภรรยามีอาชีพหาฟนหาใบตอมาขาย
เพื่ อเลี้ยงชีพไปในวันหนึ่งๆ แตมี เจตนาศรัทธาประสงคจะรวมทํ าบุญสลากภัทรกั บคนอื่นๆ ก็ไปบอก
เจาหนาที่ที่จัดทํารายชื่ อศรัทธาเจาภาพเพื่ อขอรับสลาก กลั บไดรั บคํ าตอบวา ลืมจัดชื่ อไว และได จับ
สลากกันไปหมดแลวพระสงฆก็ ไดรับนิมนตไปจนหมดสิ้ นไมเหลื อเลย พอไดยิ นดังนั้นมหาทุคตะรู สึก
นอยอกนอยใจถึงกับร องไหขึ้นมาในทามกลางฝูงชน หลายคนที่เกิดความสงสารก็แนะนําวาขณะนี้จะ
เหลื อเพียงพระพุทธเจ าพระองคเดียวเทานั้นที่ยังไมไดรับนิ มนตผูใดขอใหไปนิมนตพระพุทธองค ดู มหา
ทุคตะก็ชื่นชมยิ นดีรีบเขาไปนิมนตพระพุ ทธเจา พระพุทธเจาก็รับนิมนตทันทีพรอมกับยื่นบาตรใหมหา
คุกตะด วยเงิน ๑๐๐-๑,๐๐๐ กษาปณ มหาทุ คตะไมยอมขาย บรรดาศรั ทธาผูดี มี เงินต างปริวิตตกกัน
วามหาทุ คตะจะไมมี อาหารดีๆ ถวายพระพุทธเจา จึงไดชวนกันตามไปดูที่เรือน ดวยหวังวาหากอาหาร
บิณฑบาตและไทยธรรมไมดี ไมเพียงพอ จะไดนิมนต พระพุทธเจ าไปยั งเรือนของตน แตปรากฏว า
อาหารบิณฑบาตของมหาทุ คตะ นั้น พวกเทวดาไดลงมาชวยหุงชวยปรุงรสชาติอันเปนทิพย พอเปดฝา
ภาชนะเทานั้ น กลิ่ นอันหอมหวานขจรขจายไปทั่ วบานทั่วเมือง คณะศรัทธาทั้ งหลายจึงช วยกันจั ด
อาหารบิณฑบาตไปถวายพระพุทธเจา เมื่อฉันเสร็จแลวพระพุ ทธเจาก็อนุโมทนา เสร็จแล วมหาทุคตะก็
อุมบาตรตามส งเสด็จพระพุ ทธเจ าจนถึงวั ด เมื่อกลั บคื นมาถึงบานเรื อน พระอินทรก็เนรมิ ตฝนเงิ น
ฝนทองและฝนแก ว ๗ ประการตกลงมารอบๆ เรื อนของมหาทุ คตะเปนกองพะเนิ นทิ นทึ ก
พระมหากษัตริยทราบเรื่องดังกลาว จึ งพระราชทานตําแหน งมหาเศรษฐีใหญใหแก มหาทุคตะมหา
เศรษฐีใหม ก็ไดโอกาสทําบุญทํ าทานมากยิ่งขึ้น เมื่อสิ้นอายุขัยไดจตุ เปนเทวดาในสวรรค จากสวรรคก็
จุติเป นมนุษย กลับไปกลับมาจนถึ งสมัยพระโคดมสมณเจา สามารถบรรลุมรรคผลเมื่ออายุ ๗ ขวบ มี