Page 72 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๖๓
(พริกไทย) พอเหลือบเห็นพระอานนท นางสุชาดาก็รี บตักข าวยาคูไปใสบาตรพระอานนททันที พระ
อานนทไดนําข าวยาคูนั้นไปถวายแดพระพุทธเจ า เมื่อฉั นขาวยาคูของนางสุชาดาแลว พระพุ ทธเจาก็
ทรงหายจากอาการประชวรพระอุทร ดวยอานิ สงสการถวายขาวยาคูนี้ นางสุชาดาไดไปเกิดจุติ บน
สวรรค เสวยผลบุญอยางเปนสุข ดังนั้นการถวายขาวยาคู “ขาวหยากู” จึงเปนประเพณี สืบต อกันมา
จนปจจุบัน
เดือน ๔ ไตเรียกว า “เหลินสี่” ภาษาปุ งนา (ปุโรหิต) เรี ยกวา “มะหยิ่ งหยาสี่” ภาษาพม า
เรียกวา “ตะป องละ” ธาตุประจําเดือน คืออาโปธาตุ ธาตุ น้ํา ดอกไม ประจําราศี คื อดอกเปา (ภาษา
ถิ่น) คือไม รัง เดือนนี้ จะมีประเพณี ปอยสางลองและปอยจางลอง อี กตํานานหนึ่งกลาวว า ขณะที่
พระพุทธเจาประทับอยู ณ เชตะวันวิหารเมืองสาวัตถี นั้นขาวคราวของพระองคได ทราบถึงพระเจาสุ
ทโธทนะพุทธิดา จึ งทรงสั่งอํามาตย ๑,๐๐๐ คน ไปนิมนตพระพุทธเจ าเสด็จไปเมืองกบิลพัสดุ ฝาย
อํามาตยทั้งหลายเมื่อมาเฝาพระพุ ทธเจาและไดสดั บพระธรรมเทศนาตางไดบรรลุ เป นพระอรหันตขอ
บรรพชาอุปสมบทไมกลับไปกรุ งกบิลพัสดุตามภาระหน าที่ที่ไดรับมา พระเจาสุ ทโธทนะไดสั่งอํ ามาตย
อีก ๑,๐๐๐ คน ไปนิมนตพระพุทธเจาอีก เหตุการณก็เป นเชนเดิม ทุกคนบรรลุเปนพระอรหันตแลวไม
กลับกรุ งกบิลพั สดุ ทําเช นนั้นถึ ง ๓ ครั้ ง ครั้ งสุดท านจึ งทรงรับสั่งให กาฬุ ทายี อํามาตย ไปนิ มนต
พระพุ ทธเจากาฬุ ทายี จึงขอพระบรมราชานุญาตบรรพชาอุ ปสมบทก อน จึงจะนิ มนตพระพุ ทธเจา
กลับมากรุ งกบิลพั สดุ พระพุ ทธเจ าสุทโธทนะทรงอนุญาต กาฬุ ทายีจึงพาคณะ ๑,๐๐๐ คนไปเฝา
พระพุทธเจา ไดฟ งพระธรรมเทศนาและบรรลุมรรคผลอยู จําพรรษากับพระพุ ทธเจาจนครบถวนไตร
มาส ๓ เดือน แลวจึงอาราธณาพระพุทธเจาเสด็จไปยังกรุงกบิ ลพัสดุ พระพุทธเจาทรงใครครวญแลว
เห็ นวาเปนธรรมเนียมของพระพุ ทธเจ าองคก อนๆ ในอดีตที่จะตองไปโปรดประยู รญาติ จึงทรงรั บ
นิมนต เมื่อทราบแน ชัดแลวกาฬุทายีภกษุจึงขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตเดินทางไปเตรี ยมการ
ลวงหนา และเดินทางไปแจงขาวแดพระเจาสุ ทโธทนะและขาราชบริพารวา พระพุ ทธเจ าจะเสด็จกรุง
กบิลพั สดุในเดือน ๔ นี้ ใหทุกคนเตรียมชุ ดรับเสด็จและเครื่องไทยธรรม อาหารบิณฑบาตและอุนๆ ไว
รับเสด็จพระพุ ทธเจ าพระเจาสุทโธนทะรั บสั่ งใหจัดทํ าถนนหนทางปราสาทและซุ มรับเสด็จทั่วกรุ ง
กบิลพั สดุ พอถึ งวันขึ้น ๑ ค่ํา เดือน ๔ พระพุทธเจาทรงนําพระสงฆ ออกจากเชตุวันวิ หาร เดินทางไป
วันละ ๑ โยชน เมื่อนําพระสงฆเดินทางถึ งกรุงกบิลพั สดุแล ว บรรดาประชาชนชาวเมืองตางชื่นชมยินดี
พากันจัดไทยธรรมไว ถวายเปนจํานวนมาก ทั้งอาหารบิณฑบาตลวนแตเปนสิ่งของพิเศษแปลกๆ ที่ทุ ก
คนคิดวาทํ าไดดี ที่สุ ด บางกลุมจัดทํ าตนเวชยั นต หรือตนหอโลม ต นรม ต นธง ตนจีวร ๑,๐๐๐ ผืน
พรอมทั้งบรรเลงเครื่องดนตรีดุ ริยางคนานาประการรับเสด็จพระพุทธเจ าทุกแหงหน จัดเปนงานพิ ธี
ยิ่งใหญในการแสดงความยินดีที่ไดรั บเสด็จพระพุทธเจาในสมัยพุทธกาลนั้ น ดวยเหตุนี้ชาวไตจึงพากัน
จัดงานประเพณีเดือน ๔ สืบตอมาจนปจจุบัน ตั วแทนพระพุทธเจา เชนพระธาตุเจดียก็ ดี พระพุ ทธรูป
เจดียก็ดี พระบรมฉายาลั กษณเจดียก็ดี มีอยู ณ ที่ใด ศรัทธาพุทธบริ ษัทก็จะพากันไปทําบุญเปนงานรับ
เสด็จพระพุทธเจาเชนในสมัยพระพุ ทธกาล เมื่อถึงวันเพ็ญเดือน ๔ ชาวไตจะไปหาฝกป อยถือวาดีเป น
สิริ มงคลและเก็บยอดขี้เหล็ กมาเปนอาหารเชื่อวาเปนยา
เดือน ๕ ไตเรียกวา “เหลินหา” มี ปอยเหลินหา ปอยชางกยาน ปอยจาตี่ชาย ตรงกับเดื อน
เมษายน ภาษาปุ งนา (ปุโรหิต) เรียกวา “มิ กชะหย าสี่” ภาษาพมา เรียกว า “ตะกู ละ” ธาตุ
ประจําเดือน คือ เตโชธาตุ ธาตุ ไฟ ดอกไมประจําราศี คือ ดอกก่ํากอ(ดอกบุนนาค) เปนเดือนที่ เปลี่ยน