Page 68 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๕๙
เดิมชาวกะเหรี่ยงปลูกฝ นเชนเดี ยวกับชาวเขาเผาอื่นๆ แตปจจุ บันไดหันมาปลูกพืชผักที่ มี
ความสําคั ญทางเศรษฐกิจ รวมทั้ งพืชเมืองหนาว โดยไดรั บการสนับสนุ นและใหความรูจากโครงการ
พัฒนาชนบทจากหลายๆ หนวยงาน เชน โครงการหลวง ทําใหความเปนอยูของชาวกะเหรี่ยงในหลาย
ชุมชนมีความผาสุก
กะเหรี่ยงไดชื่อวารูจักการใชพื้นที่ทํากินแบบ "ไรหมุ นเวียน" นั่ นคือ ทํ าครั้ งหนึ่ง แลวพักไว ๓
- ๕ ป จึงกลับไปทําใหม วนเวี ยนไปโดยตลอด เพื่อป องกันดินเสื่อมคุ ณภาพ มิไดทํ าไรเลื่ อนลอยอัน
เปนการตัดไมทําลายป าอยางที่เคยเขาใจกัน
กะเหรี่ยงยังนิยมเลี้ยงสัตว เชน โค กระบือ สุกร ไก โดยเฉพาะสุกรและไกและสุกร ที่ เลี้ยงไว
ใตถุนบาน หรือใกลบาน เพื่อใชในพิ ธี กรรม และบางชุมชนยังนิยมเลี้ยงชาง ในอดีตเคยมี การใช ชาง
เพื่อทํ านา และชักลากไม แตในป จจุ บั นเหลืออยู นอยมาก และใชเพี ยงเพื่อบริ การนั กทองเที่ยว
มากกวาการใชงานแบบอื่น
ชาวปกากะญอ นิยมใส เสื้อผาฝายทอมือมาแต สมัยโบราณ ซึ่งแตเดิมชาวกะเหรี่ยงจะปลูก
ฝายเอง นํ าฝายมาปนเปนเส นดาย ยอมดวยสีธรรมชาติ สรางลวดลายดวยการทอ การป กดวยเสนไหม
และลูกเดือย สตรีชาวกะเหรี่ยง จะถ ายทอดภูมิปญญากระบวนการผลิตผ าทอ แกบุตรสาว ๑๒ - ๑๕
ป เริ่ มจากแบบงายๆ ฝ กฝนจนมีความชํานาญ และสามารถออกแบบลวดลายดวยตนเองได สําหรับ
ลวดลายผาทอของชาวกะเหรี่ยงนั้ น มีเรื่องราวเลาสืบมาว า ไดมาจากลายหนังงูใหญ ซึ่ งเปนคูรั กใน
อดีตของหญิงสาวชาวกะเหรี่ยง โดยงู จะเปลี่ยนลายทุกวัน และหญิ งสาวก็ ทอผาตามลายที่ปรากฏจน
ครบ ๗ วัน ทอได ๗ ลาย แตลายที่นิยมนํามาทอ และป ก มี ๔ ลาย คือ โยห อกือ เกอเปเผลอ ฉุย
ขอลอ อีกลายหนึ่ ง คือ ลายทีขา ปจจุบัน ยังมีลายที่ ยมทอ คือ เกอแนเดอ หรือลายรังผึ้ง และเซอกอ
พอ หรือ ลายดอกมะเขือ การยอมผาฝ ายสีธรรมชาติ ใชเปลือกไม เรียกวา ซาโกแระ จะไดเป นสี แดง
แกมน้ําตาล ใบฮอม เซอ หยา เหลา ใหสี น้ําเงิ นแกมกรมทา ผลสมอ ใหสีน้ําตาล และผลมะขามปอม
ใหสีเทา เปนตน ชาวกะเหรี่ยงสรางสรรคลวดลาย สีสันของผาทอจากธรรมชาติ และสิ่งแวดลอมใกล
ตัว จึงมีความสวยงาม และคงไวซึ่งเอกลักษณ โดดเดนของชาวกะเหรี่ยง มี การนําเมล็ดเดื อย ซึ่งเปน
วัชพืชปา ปกบนผืนผา สรางเปนลวดลายลักษณะเฉพาะ เปนที่สะดุดตาแกบุคคลภายนอก ซึ่งสนใจซื้อ
หาไปสวมใส และเป นของฝาก ทําใหสตรีชาวกะเหรี่ยงสร างสรรคผลิตภัณฑ ผาทอเพื่อการจําหนาย
นอกเหนือจากการทอผาไวใชในครัวเรือน เปนการสรางรายไดเพิ่มอีกทางหนึ่ง ผาทอกะเหรี่ยง ตาม
โครงการหนึ่งตําบล หนึ่ งผลิตภัณฑ ไดรั บการพัฒนาคุณภาพ รู ปแบบใหเป นที่ต องการของตลาดมาก
ขึ้น สรางงาน สรางรายได แก ผู ผลิต อยางยั่งยื น ตลอดจนสืบสานภูมิ ปญญาชาวกะเหลี่ ยง เปน
ผลิตภัณฑ ที่มี เอกลักษณของจังหวัดแมฮองสอน
ไทใหญ กลุมชาติ พันธุ ไทใหญในอํ าเภอแมสะเรียงมีสั ญลักษณที่ เห็นได ชัดคือ บ านไต หรือ
เฮินโหลง ในสมั ยกอน บานไตจะมีลักษณะเปนบานสองหลังและมีรางริ นคั่นกลางเปนบานไมทั้งหลังที่
ติดกั นจะมีเฮินโหลงและเฮินออนติดกั น ซึ่งเฮินออนจะสร างต่ํากว าเฮินโหลง เพราะวาเฮินโหลงมีใช
สําหรั บรับแขกและประกอบพิธีตางๆ ทางศาสนา สวนภายในจะมีหองอยูเพี ยงหนึ่งหองเทานั้น เพื่อไว
ใหผู หญิงและเด็ กนอนขางในส วนผูชายนอนขางนอก ซึ่ ง อยูกั นหลายครอบครัวส วนหองครัวนั้ น
สวนมากจะสรางแยกกั บตัวบานแตจะสรางไว ติดกันหรื ออาจสร างไวในตั วบ านตอกฝาซึ่งต องตรงกัน