Page 67 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๕๘
กะเหรี่ยงโป แตไมไดใชชีวิตอยู รวมกัน ชาวกะเหรี่ ยงนิยมตั้งถิ่ นฐานเปนหลั กแหลงถาวร ไมนิยมยาย
ถิ่นบอยๆ และมีภูมิปญญาในการจัดการทรัพยากรดินและแหลงน้ําเปนอยางดี และเปนที่นาสังเกตวา
ชาวกะเหรี่ยงสวนใหญจะตั้งถิ่นฐานใกลแหลงน้ําหรือต นน้ําลําธาร
บานเรือนของชาวกะเหรี่ยงนิยมสรางเปนบานยกพื้น มีชานบาน หรื อไมก็ ใชเสาสูง แมว าอยู
บนที่สูงก็ตาม ซึ่งแตกตางจากชาวเขาเผาอื่นๆ ที่นิยมสรางบ านชั้นเดียว พื้ นติดดิน เช น ชาวมง หรื อ
ชาวเมี่ยน เป นตน
ระบบครอบครัว
ระบบครอบครัวของกะเหรี่ยงเปนแบบผัวเดียวเมียเดียว และไมมีการอยูดวยกันกอนแตงงาน
เปนอันขาดการหยารางมีนอยมาก ขณะที่การแตงงานใหมก็ ไม คอยปรากฏ สวนการเลือกคูครองนั้ น
ฝายหญิ งจะเปนผูเลือกชายกอน และบางครั้งฝายหญิ งก็ออกคาใชจายทั้งหมดในการแตงงาน
สังคมกะเหรี่ ยงเปนครอบครัวเดี่ ยว เมื่ อลูกแตงงานก็จะแยกครอบครัวไปปลู กบานใหม ถา
แตงงานแลว ชายจะตองมาอยูกั บบานพอแมภรรยาเปนเวลา ๑ ฤดูเก็บเกี่ ยว หลังจากนั้นจึงปลู กบ าน
ใกลกั บพอแมฝ ายภรรยาถามีลูกสาวคนเล็กจะตองอยู ดูแลพอกั บแม
ความเชื่ อ
เดิมนั้นชาวกะเหรี่ยงนับถือผีมี การบวงสรวงและเซนสั งเวยอยางเครงครัด อยางไรก็ ตาม ใน
ภายหลังชาวกะเหรี่ยงในหลายชุมชนหันมานับถือศาสนาพุ ทธ และศาสนาคริสตมากขึ้ น แตก็ ยังคง
ความเชื่อเดิมอยูไมนอย เชน ความเชื่ อเรื่องขวั ญ
ชาวกะเหรี่ ยงเชื่อวาคนเรามี ขวัญอยู ทั้งหมด ๓๗ ขวัญ เมื่ อคนตายไป ขวัญจะละทิ้ งหรือ
หายไป นอกจากนี้ยังเชื่อวาขวัญจะหนีไปท องเที่ยว และอาจถูกผีทําร ายหรือกักขั งไว ทําให เจาของ
ขวัญลมปวย การรั กษาหรือช วยเหลือผู เจ็บปวยก็คือ ตองลอและเรียกขวัญให กลับคืนมา
สวนค าใชจายส วนมากจะชวยกันออก แตสวนใหญผู ชายจะเปนฝายออกมากกวา ส วนความ
นับถื อบรรพบุรุ ษของเรานับถื อศาสนาพุทธมายาวนานไม ใชนับถื อผีแต คนกะแหรี่ยงสวนใหญ ไม รู
ขอมู ลในสวนนี้ โดยเฉพาะกะเหรี่ยงที่อาศั ยอยูในประเทศไทยฉั นมีโอกาสไปพบปะคนกะเหรี่ยงใน
จังหวัดกาญจนบุรี สุพรรณบุ รี และอุทัยธานีส วนใหญไม รู ความเปนมาของบรรพบุ รุษบางคนไมรู แม
ภาษาเขียนของตนเอง
ความเชื่อเรื่องการนั บถือผี เปนความเชื่อดั้งเดิมอยู คูกั บชาติพันธ นี้มานานแลว ซึ่งเปนความ
เชื่อในเหล าบรรพบุรุ ษ เจาที่เจาทาง เจาปาเจาเขา เนื่ องจากชีวิตของ ปงา-เกอ-หญอ อยู กับป าเขา
ผูกพั นกับธรรมชาติมาเนิ่ นนาน จึงหล อหลอมความเชื่อกับธรรมชาติ เขาดวยกัน ในการทํากิจกรรม
ตางๆ จะต องมี การเซน เจ าที่ เจาทาง และบอกกลาวบรรพชน ให ทานไดมาอุ ดหนุ นค้ําจูน ช วยให
กิจการงานนั้นๆ เจริญกาวหนา ทํากสิกรรมไดผลผลิตดี ขอใหทานดลบันดาลใหอยูเย็นเปนสุข ปกปอง
คุมครองดู แล และยังเปนการขอขมาต อทานเหล านั้นดวย ซึ่งเปนความเชื่ อและเปนประเพณีที่ดี งาม
เปนการสรางความรักความสามัคคี ในหมูคณะ และใหเกิดความรมเย็นเปนสุขในครอบครัว เปนความ
เชื่อที่ ชาติพันธนี้ใหความสําคัญอยางยิ่ง ความเชื่อในลักษณะนี้ มีอยูในทุกชนชาติ
การเลี้ยงชีพ
ชาวกะเหรี่ยงใช ชีวิตในชนบท มี ชุมชนขนาดเล็ก และทํามาหากินในลักษณะเพื่ อการยังชีพ
อาชีพส วนใหญจึงเปนการเกษตรทั้งปลูกพื ช ปลูกข าวไร และเลี้ยงสัตว