Page 63 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๕๔
การเก็ บรักษาเครื่ องดนตรีมังคละ ในอดีตนั ้ นจะวางไว้ เป็ นระเบียบ เก็บไว้ ในที่ร่ ม ไม่ถูกแดด ไม่ถูก
ฝน ส่วนปัจจุบันนั ้ นต้ องเก็บไว้ ในตู้ ให้ มิดชิด เพราะแมลงและหนูชอบกัดแทะ อันเนื่องมาจากใช้งานหรือ
ออกใช้ งานของกลองมังคละแล้วต้องทําความสะอาดให้ เรี ยบร้ อยโดยใช้ ผ้ าชุบนํ ้ าที่ สะอาดบิดพอหมาดๆ
มาเช็ดทําความสะอาดบนหนังหน้ ากลองมังคละไม่เช่นนั ้ นจะมีขี ้ กลองเศษขุยที่เกิดจากการตีและจะเป็ นตัว
ล่อให้มดและแมลงตลอดจนหนูที่จะเข้ าไปกัดแทะจึงก่อให้ เกิดความเสียหายต่อหนั งหน้ากลองมังคละ
ในอดีตการทํ ากลองมังคละนั ้ นหนังที่ใช้ทํากลองมังคละ จะใช้ หนัง โค หรือ กระบือ ที่ไม่ฟอก โดยการนํามา
ทุบนวดให้ อ่อนโดยโดยใช้ สากตําให้เสมอและนํามาขึง เสี ยงที่ได้ จะดังดี คงทน เหนียว ในปั จจุบันหนังที่
ใช้ ทํากลองเป็ นหนังแกะ แพะ เป็ นหนังที่ฟอกแล้ว อายุการใช้ งานทนทานน้ อย และเสียงที่ ได้จะดังไม่ค่อย
กังวาน
ความเชื่อในอีกกรณีหนึ่งคือ ถ้ายังไม่ได้ ไหว้ ครูจะแสดงไม่ได้ ค่าครู จํานวน ๑๒ บาท ถื อเป็ นค่า
ยกครูชุ ดใหญ่ และมีอีกประเภทที่ เรียกว่าการยกครู เล็ก จํ านวน ๑.๕๐ บาท เจ้าภาพต้ องเตรียมให้ ได้ แก่
หมาก ๓ คํา ดอกไม้ ๓ สี ธูป ๕ หรื อ ๙ ดอก เทียนขี ้ ผึ ้ ง ๑ เล่ม ยามวน ๓ มวน เหล้ า ๑ ขวด
ไม้ ขีด ๑ กลัก และกล้วยนํ ้ าหว้ า ๑ หวี
ส่วน อบต. กกแรต ในปี พ.ศ. ๒๕๓๘ ได้ ปรึกษาระหว่างผู้นําหลายคนทั ้ งนายก อบต. (นายอําภร
รัดเลิศ), กํ านันตําบลกกแรต (นายสนิท กราบกราน) และอดีตผู้ใหญ่ บ้ านหมู่ที่ ๕ นายขํา สิงห์สนิท ว่ า
น่าจะหาแนวทางอนุรักษ์ การแสดงมังคละที่มีแต่อดีตให้ คงอยู่กับชาวตําบลกกแรต ทาง อบต.กกแรตจึง
อนุมัติงบประมาณจัดซื ้ อเครื่ องดนตรีมังคละจากบ้ านกรับพวงเหนือ อําเภอพรหมพิราม จังหวัดพิษณุโลก
ซึ่งเดิมมี ๒ วง ขอแบ่งซื ้ อเครื่ องดนตรีมา ๑ วง เป็ นเงิน ๔,๕๐๐ บาท โดยการถ่ ายทอดเล่นมังคละจาก
คุณลุงส้ม คุณลุงพัว หนูมาก ที่เข้ ามาถ่ ายทอดและช่วยฝึ กสอนอย่างต่ อเนื่อง ต่อมานายขํา สิงห์สนิท
ได้ เสียชีวิต ปี พ.ศ. ๒๕๔๘ ทาง อบต. กกแรต จึ งได้ เชิญลุงเอ เพ็ชหรี่ มาร่วมสอนและสืบทอดการเล่น
มังคละ
ปั จจุ บันในตําบลกกแรต การแสดงมังคละมีปั ญหาหนึ่ง คือ ขาดหมอปี่ ที่มีความชํานาญซึ่งต้ องหา
จ้ างในแต่ละครั ้ งมาร่วมการแสดง และในตําบลกกแรตยังมีบุคคลที่สามารถเป่ าปี่ หรือหมอปี่ มี ๓ คน
ประกอบด้ วย ลุงเอ เพ็ชรี่ นายจเร พุ ่มไม้ และนายปรีชา แก้ วมี คนที่ เล่นมังคละในส่วนของคนเป่ าปี
หรื อหมอปี่ เมื่ออายุ ๖๐ ปี ไม่เกิน ๗๐ ปี โดยประมาณจะมีอาการแพ้ ปี่ ลักษณะคล้ ายเป็ นโรคปอด จะเป่ า
ปี่ ไม่ได้ คือไม่มีแรง สาเหตุเนื่องมาจากปี่ หรือลิ ้ นของปี่ อาจมีเชื ้ อโรค แต่ในกรณีนี ้ ลิ ้ นของปี่ ที่ใช้เป่ าจะหามา
เป็ นของส่วนบุคคลจะไม่ยืมลิ ้ นของปี่ ของกันและกัน ซึ่งลิ ้ นของปี่ ที่จะใช้ ในการเป่ าจะทําจากใบตาลที่หมอ
ปี่ แต่ละคนจะทําขึ ้ นมาเอง โดยเหลาใบตาลให้บาง ซึ่งใบตาลที่บางมากจะใช้ ลมในการเป่ าน้ อยและจะไม่
ค่อยเหนื่อยในการเป่ าปี่ แต่ละครั ้ ง