Page 14 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๓
การสืบค้ นเรื่ องราวศิลปะการแสดง และวัฒนธรรมความเป็ นมาประวัติศาสตร์ภู มิปั ญญาของ
ท้ องถิ่น เพื่อศึกษาเรี ยนรู้ เหตุการณ์ ความเป็ นมาในอดีตมาเชื่อมโยงกับปัจจุ บันและอนาคต เพื่อนําแนวคิด
ที่ได้ มาวางแผนพัฒนา ดําเนินการ ให้เกิดประโยชน์สุขแก่ประชาชน เกิดผลสัมฤทธิ์ต่อภารกิจของรัฐ
มีประสิทธิ ภาพและเกิดความคุ้ มค่าในเชิ งภารกิจของรั ฐ ซึ่งเป็ นการบริ หารกิจการบ้ านเมืองที่ดี และเป็ น
ภารกิจหลักของสํ านักงานวัฒนธรรมจังหวัด เชื่อกันว่ า ใครก็ตามได้ เรียนรู้ ประวัติศาสตร์ความเป็ นมาของ
ตนเอง จะสามารถใช้ เป็ นเครื่ องเตือนสติ เป็ นพลังสร้ างความภูมิใจ สร้ างประโยชน์เพิ่มมูลค่าหรือเป็ น
ข้ อคิดกับการวางแผนในปั จจุบันและอนาคตได้ เป็ นอย่างดี
อาณาจักรสุโขทัยเป็ นราชอาณาราชธานีแห่งแรกของประเทศไทยซึ่งก่อตั ้ งโดยพ่อขุนศรีอิ นทราทิตย์
เป็ นปฐมกษั ตริย์แห่งราชวงศ์พระร่ วง ล่วงต่อมาถึงสมัยพ่อขุนรามคําแหงมหาราชมี ความเจริญรุ่ งเรื อง
สูงสุด ซึ่งถือเป็ นยุคทอง มีการเรี ยกขานพระองค์ในสมัยต่ อมาว่า“ พญารามราชปราชญ์รู้ ธรรม ” ที่ขยายนคร
รัฐด้ วยกําลังรบและสัมพันธไมตรีอย่างกว้างขว้ าง และมีหลักฐานบ่งบอกความเป็ นอริยชนชาติที่มีภาษา
เป็ นของตนเองและมี การบันทึกในเรื่องต่างๆ จากหลักศิลาจารึ กหลักที่ ๑ ที่บางตอนได้กล่าวถึงการละเล่น
การแสดงถึงความยิ่ งใหญ่ในอดีต กล่าวว่า “...เมื่อกรานกฐิน มีพนมเบี ้ ย พนมหมาก มีพนมดอกไม้ มี
หมอนนั่งหมอนโนน มีบริพานกฐิ น โดยท่านแล่ปี แล้ญิบล้ าน ไปสูดญัติกฐินเถิ งอรัญญิกพู้ น เมื่อจักเข้า
เวียงวังท้ าวหัวลานดํบงคํกลองด้วยเสียงพาดเสียงพิน เลื่อนขับ ใครจักมักเล่นเล่น ใครจักมักหัวหัว ใคร
จักมักเลื่อนเลือน.. ” คําว่า “ดํบงคํกลอง ” เป็ นคําโบราณที่มีใช้ ตั ้ งแต่กรุงสุโขทัยเป็ นราชธานีของไทย
แปลว่า เป็ นการประโคมกลอง หรื อตีกลองที่ขึงด้วยหนัง ซึ่งมีรู ปกลมรีๆ (สภาวั ฒนธรรมจังหวัดสุโขทัย,
ม.ป.ป.. หน้ า ๑)
ในอดีตได้ กล่าวถึงการละเล่นและประเพณีต่างๆ ที่สํ าคัญอย่างต่ อเนื่องกันมา การละเล่นการแสดง
ที่ได้ สืบทอดกันมา โดยมีเป็ นการแสดงการละเล่นพื ้ นบ้ านของจังหวัดสุโขทัยมีมากมายหลากหลาย
โดยเฉพาะการละเล่นมังคละที่อยู่ ในลุ่มนํ ้ ายมของจังหวัดสุโขทัย และลุ่มนํ ้ าน่ านของจังหวัดอุตรดิตถ์
จังหวัดพิษณุโลก ที่มีการละเล่นมังคละกันจากอดีตถึงปั จจุ บัน โดยมีการไปมาหาสู่ตามลุ่ มแม่นํ ้ าต่างๆ
ในการทํามาค้ าขายในอดีต การละเล่นมังคละในปัจจุบันมีจํานวนน้ อย เนื่ องจากเป็ นการละเล่นเฉพาะถิ่น
ซึ่งได้ รับการถ่ายทอดจากรุ่ นสู่รุ่ น โดยเฉพาะพ่อเพลง แม่ เพลงได้ มีอายุมากขึ ้ นแล้วเยาวชนคนรุ่ นใหม่ไม่
ค่อยให้ ความนิยม ตลอดจนไม่ ค่อยส่ งเสริมให้ นํามังคละมาเล่นหรือแสดงอย่ างต่อเนื่อง สาเหตุหนึ่งอัน
เนื่องมาจากจังหวัดสุโขทัยมี การละเล่นหลายอย่างในแต่ละท้ องถิ่น เช่น การละเล่นหรื อการแสดงกลองยาว
จึงส่งเสริมให้ กลองยาวนํ ามาแสดงเนื่องในโอกาสต่างๆ และสิ่งที่สํ าคัญประการหนึ่งของการละเล่นหรือการ
แสดงมังคละคือ เครื่ องดนตรีหายาก นักเป่ าปี่ มีจํานวนน้ อย (น้ อยมาก) ตลอดจนผู้ ที่มีความรู้ ที่ได้ รับการ