Page 86 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

- 78 -
คิดใช้เหตุ ผล จึงย่อมถูกกําหนดควบคุมโดย “เหตุผล” อันเป็ นสากลดังกล่าว เหตุผลในฐานะเป็ น
พลังทางจักรวาลจึงเข้าไปครอบคลุ มทุกสิ่ งทุกอย่างรวมทั้งเป็ นพื้นฐานของกฎหมายและความ
ยุติธรรมด้วย ดังนี้ กฎเกณฑ์ธรรมชาติ หรื อกฎหมายธรรมชาติจึงย่อมถือเป็ นสิ ่งเดี ยวกับกฎเกณฑ์
แห่ งเหตุผล โดยเหตุนี้ มนุษย์จึงย่อมเข้าถึงกฎหมายธรรมชาติได้ด้วยการใช้เหตุผลของเขาเองและ
เหตุ ผลนี้ เองที่ทําให้มนุษย์แตกต่ างไปจากสิ่ งมีชี วิตอื่นๆ...”(จรั ญ.เพิ่งอ้าง) คําอธิ บายที่มากราย
ละเอียดขึ้นนี้ ก็ได้ช่ วยให้เราทราบว่ามนุ ษย์ส่ วนหนึ่ งเชื่อว่ามี หลักความยุติ ธรรมอยู่ ตามธรรมชาติ
มนุษย์ต้องประพฤติตัวให้สอดคล้องกับธรรมชาติ มีความกลมกลืนกันไม่มีความแตกต่างเรื่ อง
ระหว่างเชื ้อชาติเผ่าพันธุ์ หรื อศาสนา ให้มีจิตใจกว้างขึ้ นและยอมรั บเรื่ องความเสมอภาคของมนุ ษย์
ทุกคนบนโลกนี้ ความคิดเรื่ องความเสมอภาคภายใต้กฎหมายธรรมชาตินี้ ชาวโรมันได้นําไปพัฒนา
ต่อมากลายเป็ นกฎหมายที่ให้ ความเป็ นธรรมแก่คนต่ างด้าวเกิดความสัมพันธ์อันดีต่ อกัน พร้ อมทั้ งย ัง
ใช้เป็ นรากฐานอันสําคัญในการยืนย ันเรื่องสิ ทธิ ทรัพย์สิ น และเรื่องการใช้หนี้ มีส่ วนโดยตรงต่อ
การปลดปล่อยทาสให้เป็ นไทโดยการไถ่ตัวเองหรือผู ้ อื่นไถ่ให้
ซิเซโร่ ผู ้ นี้ มีชี วิตอยู ่ในช่วงปี 106-43 ปี ก่อนคริ สตกาล เป็ นผู ้ ที่ประยุกต์ความคิดของเซโน
ให้เป็ นรู ปธรรม สร้ างกรอบการบัญญัติกฎหมายบ้านเมืองให้สอดคล้องกับกฎหมายธรรมชาติ การที่
เน้นให้กฎหมายบ้านเมื องวางอยู่บนหลักกฎหมายธรรมชาตินี้ มีคุณูปการอย่างมากต่อความเป็ น
ธรรมในสังคมที่ผู ้คนอยู่ร่ วมกันอย่ างหลากหลายเชื้ อชาติเผ่าพันธุ์ กฎหมายโรมันได้ยืนย ันแข็งขันว่า
ความยุติธรรมมี อยู่จริ งในธรรมชาติ เป็ นเจตนํานงอันแน่วแน่ที่ จะให้แก่ ผู ้ สมควรได้ และกฎหมาย
เพียงแค่วางกรอบกว้างๆให้ความยุติ ธรรมมีโอกาสแสดงตัวอย่างเป็ นระบบเท่านั้น ต่ อมาตั้ งแต่
คริ สตวรรษที่ 5-12 ทางวิชาการเรี ยกว่ายุคมืด เมื่อเข้าสู่ ยุคมืดกฎหมายที่เป็ นส่ วนหนึ่งของวัฒนธรรม
ทางสังคม ก็เข้าสู่ ยุคที่ แนวคิดทางภูมิปัญญาของมนุษย์ถูกครอบง ําด้วยหลักข้อเชื่ อในศาสนาคริ สต์
ที่มีศาสนจักรโรมันคาทอลิกครอบง ําเหนืออํานาจทางการเมืองและกฎหมาย กฎหมายธรรมชาติก็
ถูกลดระดับลงมาอยู่ภายใต้กฎหมายของพระเจ้าอีกชั้นหนึ่ ง นักคิดที่สําคัญในกลุ่มนี้ ถือว่าเป็ นนัก
คิดในกลุ ่ มสํานักกฎหมายธรรมชาติเช่นกัน เพราะยอมรับว่ากฎหมายธรรมชาติมีอยู่จริ ง แต่ได้
เปลี่ยนแนวความคิดเกี่ยวกับลําดับศักดิ์ ของกฎหมายเสี ยใหม่ รวมถึ งเนื้ อหาของเหตุผลด้วย
แนวคิ ดนี้ เชื่อว่า “...มนุ ษย์มีบาปมาตั้งแต่กําเนิ ดจากบาปของมนุ ษย์ที่ไม่ เชื่อฟังหลักธรรม
คําสั่งของพระเจ้า...มักจะไม่กระทําความดีโดยสมัครใจ แต่ต้องมีการบังคับ โดยรัฐจะเป็ นองค์กรที่
จะทําหน้าที่ปกป้ องสันติภาพและบังคับให้บุคคลทําความดี ภายใต้การแนะนําควบคุมอีกชั้นหนึ่ ง
ของศาสนจักร...ต้องควบคุมกฎหมายที่มนุษย์บัญญัติขึ้นหรื อแม้กฎหมายธรรมชาติสอดคล้องหรือ
ใกล้เคียงกับหลักธรรมคําสอนของพระเจ้าให้มากที่สุ ด โดยเหตุนี้ ศาสนจักรต้องมีสถานะสูงกว่ารัฐ
...” (จรัญ.2549: 136) ในคําอธิบายของอาจารย์จรัญดังกล่าว เซนต์ ออกุสติน เสนอว่า ‘กฎหมายที่
ไม่ถู กต้องตามกฎศาสนาเป็ นกฎหมายที่ใช้บังคบไม่ได้’ ดังนั้ นจึงบังคับให้รัฐอยู่ใต้อิ ทธิพลของ
ศาสนา ตั้ งแต่นั้ นมากฎหมายยุโรปก็มีความสั มพันธ์อย่างใกล้ชิ ดกับกฎของศาสนา ซึ่ งก็ย ัง