Page 80 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

- 72 -
เป็ นกฎเกณฑ์ทางกฎหมายต่ างๆในอุดมคติซึ่ งอยู่ เหนื อกว่ากฎหมายที่รั ฐสร้างขึ้ น โดยถือว่า
กฎเกณฑ์ดังกล่าวมีที่มาจากธรรมชาติของสรรพสิ่ง ซึ่ งอาจค้นพบได้โดยการใช้เหตุผล นอกจากนี้ ย ัง
มีการพิจารณาความหมายของกฎหมายธรรมชาติในแง่มุมทางอุดมการณ์ซึ่ งน่าสนใจ จากการ
เชื่อมโยงเรื่ องกฎธรรมชาติ เข้ากับเรื่ องเสรีภาพกับความเสมอภาค....กฎหมายธรรมชาติเป็ น
กฎเกณฑ์อุดมคติที่มีขึ้นเพื่อจัดให้เกิดความสมดุลย์อย่างมากที่ สุ ดที่จะเป็ นไปได้ระหว่างปั จเจกชน
กับกลุ ่มส่ วนรวม ระหว่างเสรีภาพส่ วนบุคคลกับความเสมอภาคของทุกคน...” (จรั ญ.2549:118)
อาจารย์ได้แบ่งแนวคิ ดของสํานักนี้ ออกเป็ นสองยุคและถือเป็ นสองทฤษฎีแนวความคิดย่อยดังนี้ “....
ยุคโบราณ(กรีก,โรมัน)ซึ่ งมีอิทธิพลมาจนถึ งยุคกลาง(ศตวรรษที่ 16) ถือว่ากฎหมายธรรมชาติเป็ น
หลักเกณฑ์ของกฎหมายอุดมคติที่มีคุณค่าบังคับสูงกว่ากฎหมายที่มนุษย์สร้างขึ้ นเอง ดังนั้ นกฎหมาย
ใดที่มนุ ษย์บัญญัติขึ้ นซึ่ งขัดหรื อแย ้งต่อหลักกฎหมายธรรมชาติ ย่อมไม่มีค่าเป็ นกฎหมาย ....ยุค
ปัจจุ บัน ถือว่าหลักกฎหมายธรรมชาติเป็ นเพียงอุดมคติของนักกฎหมายที่บัญญัติขึ้น ดังนั้ นการ
บัญญัติหรื อตรากฎหมายจึงควรให้สอดคล้องกับหลักการของกฎหมายธรรมชาติ กฎหมายที่ขัดหรื อ
แย ้งกับหลักกฎหมายธรรมชาติ อาจถื อว่าเป็ นกฎหมายที่ไม่มีค่าทางกฎหมายโดยสมบูรณ์ แต่ไม่
ถึงกับเป็ นโมฆะ หรือไม่ มีค่าบังคับในทางกฎหมายเสียเลย...ลัทธิกฎหมายธรรมชาติ....เป็ นความคิด
ที่ยืนย ันว่ากฎหมายเป็ นส่ วนหนึ่ งของจริยธรรม...ศี ลธรรมหรื อเหตุผลบริ สุ ทธิ์ ต่ างๆ...มิให้แบ่งโลก
แห่ งความเป็ นจริงออกจากโลกแห่งคุ ณค่านิยม....วิวัฒนาการของปรัชญากฎหมายธรรมชาติจึงเป็ น
เสมือนประวัติ ศาสตร์ของมนุษยชาติ ในความพยายามที่จะค้นหาหลักความยุติ ธรรมที่แท้จริ งใน
ฐานะเป็ นหลักอุดมคติในกฎหมาย หรื อความพยายามที่จะค้นหาหลักอุดมคติซึ่ งจะใช้ประสานความ
ขัดแย ้งพื ้นฐานในสังคมมนุ ษย์ แม้ว่าจะต้องถูกเย ้ยหย ันหรื อปฏิเสธจากเพื่อนมนุ ษย์ด้วยกันเองว่า
เป็ นความคิดเพ้อฝั นเลื่อนลอย....”(จรัญ.2549:121) จากคําอธิ บายรายวิ ชานิติ ปรัชญาของ
อาจารย์จรัญที่ ได้พยายามรวบรวมมาจากนักเขี ยนหลายกลุ่มเพื่อสรุ ปความหมายของกฎหมาย
ธรรมชาติ ทําให้คาดเดาได้ถึงคําตอบบางประการของความหมายของคําว่ายุติ ธรรมตามสํานัก
ความคิดนี้ ซึ่ งต่ างจากสํานักกฎหมายบ้านเมืองที่ปฏิเสธในเบื้องแรกว่าความยุติธรรมไม่มีอยู่ จริ งเว้น
แต่ความยุติ ธรรมตามกฎหมาย ถือว่าไม่ใช่ หน้าที่ของนักกฎหมายที่ต้องไปสนใจว่าความยุติธรรมคือ
อะไร แล้วเพิ่งมายอมรับในยุคปัจจุ บันว่า กฎหมายต้องมีลักษณะบางประการของเงาความยุติ ธรรม
คือถูกต้องตามหลักศีลธรรมบางประการ แต่ไม่ต้องยึดถือเอาความมีศีลธรรมเป็ นแกนหลักของ
กฎหมายเสมอไป
ความคิดเรื่องกฎหมายธรรมชาติได้ก่อตัวขึ้ นเป็ นรู ปร่ างอย่างชัดเจนโดยนักปราชญ์ชาวกรี ก
โบราณที่มีนามว่า เฮราคริ ตุส เขาผู ้ นี้ มีช่ วงชีวิตอยู่ระหว่างปี 540 – 480 ก่อนคริสตกาล ท่านได้
พยายามค้นหาสัจจะเกี่ยวกับธรรมชาติ โดยเฉพาะความจริงเกี่ยวกับแก่นสารของชี วิต ซึ่ งท่านค้นพบ
ว่า“ธรรมชาติคือความสัมพันธ์ ของสรรพสิ ่งแก่นสารของชี วิตคือธรรมชาติ และแก่นสารของชี วิตนั้น
มีอยู่ในธรรมชาติซึ่ งประกอบด้วยจุดหมายปลายทางระเบียบและเหตุผลแน่นอน”(จรัญ.2549:122)