Page 78 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

- 70 -
กฎหมายบ้านเมื องไม่ชื่ นชอบให้ใครมาตรวจสอบการใช้อํานาจรัฐของตนมากนักโดยเฉพาะนัก
กฎหมายและข้าราชการไทย
สํานักความคิดกฎหมายบ้านเมืองแปรรู ปเป็ นสํานักกฎหมายอรรถประโยชน์ ก็ได้ความว่า
“ความยุติธรรมคือหลักที่ จะนํามาซึ่ งความสุ ขจํานวนมากที่สุ ดแก่คนจํานวนมากที่สุ ด” ส่ วน
กฎหมายคืออะไร Jeremy Bentham กล่าวว่า “กฎหมายคือการประชุ มของถ้อยคําคําประกาศแห่ง
เจตจํานงที่ รัฐาธิ ปัตย์ได้คิดค้นขึ้ นหรือให้การรับรอง โดยเป็ นเรื่ องของการกระทําอย่างใดอย่างหนึ่ ง
ซึ่ งเกี่ยวข้องกับบุ คคลหรื อชนชั้นหนึ่ งๆที่อยู่ใต้อํานาจรั ฐาธิปัตย์ต้องให้การเคารพเชื่ อฟัง”(จรั ญ.
2549: 46) ถือว่าย ังจัดอยู่ในกลุ ่มความเชื่อแบบสํานักกฎหมายบ้านเมืองอยู่เช่นกัน เพราะยอมรับว่า
กฎหมายเป็ นคําสั่ งรั ฐาธิ ปัตย์ไม่เกี่ยวกับความยุติธรรมคือคุ ณธรรมภายในเนื้ อหาของกฎหมาย นัก
คิกกลุ่มนี้ ที่ สําคัญคือ John Austin เขาสรุ ปว่า กฎหมายคื อคําสั่งของรัฐาธิ ปัตย์ ซึ่ งกําหนดมาตรฐาน
ความประพฤติให้กับผู้ อยู่ใต้อํานาจปกครองของตน ซึ่ งหากไม่ปฏิบัติตามแล้วจะต้องได้รับโทษ
แนวคิดของสํ านักกฎหมายบ้านเมื องมีส่ วนสําคัญในการสนับสนุ นเผด็จการอํานาจนิยมโดยไม่ตั้ งใจ
เนื่องจากขาดจุดมุ ่งหมายที่ รับรองหลักการเรื่ องสิทธิมนุษยชน แต่กลับยกย่องบู ชาอํานาจอธิ ปไตยที่
ถูกบังคับใช้โดยผู้ปกครองอย่างสู ง อย่างแนวคิดของ Hans Kelsen เสนอทฤษฎีกฎหมายบริ สุ ทธิ์ ขึ้ น
บนฐานของแนวความคิดเชิ งวิทยาศาสตร์ซึ่ งวิเคราะห์กฎหมายเฉพาะตัวบทกฎหมายที่ ปรากฏอยู่
ล้วนๆโดยแยกเรื่ องศีลธรรม การเมือง และความยุติ ธรรมหรือสั งคมวิทยาออกไป(จรัญ.2549: 63)
ท่านเสนอให้อาศัยบรรทัดฐาน(สิ ่ งที่ควร)ทางกฎหมายในลําดับที่สู งกว่าให้อํานาจกฎหมายในลําดับ
รอง ถ้าได้รับอํานาจเช่นนั้ นแล้วกฎหมายก็ ใช้บังคับได้ บรรทัดฐานแบ่งเป็ นบรรทัดฐานปฏิ ฐาน(สิ ่ง
ที่มนุษย์สร้างขึ้น) อันหมายถึงกฎหมาย และบรรทัดฐานที่ไม่เป็ นปฏิ ฐาน ซึ่ งมีอยู่ เองแล้วในจิตใจ
ของมนุ ษย์ ทุกคนรู้สึ กได้ ความยุติธรรมถูกจัดอยู ่ในประเภทนี้ และท่านถือว่ามีความที่ ไม่แน่นอน
ขึ้นอยู ่กับความคิดของแต่ละบุ คคล กลุ ่ มนักคิดปฏิ ฐานนิยมมักจะถูกมองว่าละเมิดสิ ทธิมนุษยชน
ทั้งๆที่กฎหมายรัฐธรรมนูญที่ ถือว่าเป็ นกฎหมายในลําดับสูงสุดระบุว่าอํานาจอธิ ปไตยเป็ นของ
ประชาชนก็ตาม แท้ที่จริ งกฎหมายมีอยู ่เพื่อส่งเสริ มความเสมอภาคทางสังคมมนุษย์ที่ มีจิตใจความ
นึกคิดที่ใฝ่ หาความถูกต้องและศีลธรรม ถ้าผู ้ ปกครองออกกฎหมายไม่ดีไม่ มีความยุติ ธรรม
ประชาชนแย ้งได้เสมอ ถ้าประชาชนไม่นับถื อว่ากฎหมายมีความยุติธรรมแล้ว ประชาชนจะไม่ เชื่อ
ฟังกฎหมายที่ เป็ นได้แค่ แต่เพียงภาระและอุปสรรคขัดขวางเรื่ องสิทธิเสรี ภาพขั้นพื้นฐานของ
ประชาชนเท่านั้ น ต่ อมานักคิดรุ ่นใหม่ ได้ปรับปรุ งแนวคิ ดให้มีความใกล้เคียงกับแนวคิดสํานัก
กฎหมายธรรมชาติ มากขึ้ นหรื อมีลักษณะใกล้เคียงกันมากขึ้ น โดยหันมามองความมีคุณค่าภายใน
ของกฎหมายในเชิงอรรถประโยชน์ของกฎหมาย นักคิดที่สําคัญได้แก่ ศาสตราจารย์ Herbert Lionel
Adolplus Hart ท่ านเสนอว่า “กฎหมายนั้นเป็ นระบบแห่งกฎเกณฑ์ทางสังคมรู ปแบบหนึ่ ง โดย
เกี่ยวข้องกับสั งคมในสองความหมาย ความหมายที่หนึ่ งมาจากการที่ มันเป็ นกฎเกณฑ์ที่ปกครองการ
กระทําของมนุษย์ในสังคม และอีกความหมายหนึ่ งก็สื บแต่มันมีแหล่งที่มาและดํารงอยู่จากการ