Page 77 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

- 69 -
คัมภี ร์พระธรรมศาสตร์ดังกล่าวอ้างอํานาจตามมานวธรรมศาสตร์หรื อมนู ธรรมศาสตร์ที่ว่าด้วยที่ มา
ของกฎหมายยุติ ธรรม โดยมีธรรมะ เป็ นรากฐานเดิมของความยุติธรรม มี คําอธิ บายว่าสูงสุ ดของของ
“....ธรรมะคือศี ลธรรม ศีลธรรมคื อองค์รวมแห่งหน้าที่ซึ่ งมนุษย์พึ งปฏิบัติและย่อมถือเป็ นรากฐาน
หรื อแกนกลางของระบบหรือโครงสร้ างของกฎหมาย ซึ่ งเป็ นรูปแบบหนึ่ งของระเบียบแห่งความ
ประพฤติ ของคนในสังคมซึ่ งมีสภาพบังคับภายนอก...”(จรั ญ.2545: 59) แนวคิดอย่างนี้ เป็ นการอ้าง
ว่าความยุติ ธรรมอยู่เหนื อกฎหมาย ดังนั้นกฎหมายที่ออกมาในลักษณะนี้ ไม่ได้เป็ นกฎหมายที่ขาด
จุดประสงค์แห่งความยุติ ธรรมมากนัก แต่สิ ่ งที่เปลี่ ยนแปลงไปคือการกําหนดสถาบันแห่ งชาติขึ้ นมา
บัญญัติกฎหมาย โดยมีข้าราชการจากชาติตะวันตกและนักกฎหมายที่สําเร็จการศึ กษามาจากทาง
ประเทศยุโรปเป็ นผู้ชี้ แนะในการตรากฎหมายใช้บังคับ จากนั้ นเป็ นต้นมากฎหมายที่ตราโดยความ
คิดเห็ นของชาวยุโรปก็ ทยอยออกมาใช้มากขึ้ น ในเชิงกระบวนการยุติธรรมก็ได้ตั้ งศาลยุติ ธรรม
ขึ้นมาพิ พากษาอรรถคดีทั้ งหลาย ในเบื้ องแรกได้รวบรวมศาลที่กระจัดกระจายให้เป็ นระบบศาล
เดี่ยว เรี ยกว่าศาลยุ ติธรรมได้วางระบบระเบียบเกี่ยวกับกระบวนการยุติธรรมคล้ายของชาวเยอรมัน-
ยี่ปุ่ น แต่ลึ กๆแล้วนักกฎหมายที่เป็ นลูกศิษย์ของท่านกรมหลวงราชบุรี ดิเรกฤทธิ์ ไม่เชื่ อว่าความ
ยุติธรรมอยู่เหนือกฎหมายแต่อย่างใด จนกระทั่งได้เปลี่ ยนแปลงการปกครองในปี พ.ศ. 2475 คณะ
ผู ้ ก่ อการได้กําหนดรูปแบบการปกครองแบบแบ่งแยกการใช้อํานาจรัฐ จึงจัดตั้งสภานิ ติบัญญัติขึ้ นมา
ทําหน้าที่ออกกฎหมายใช้บังคับกับคนในประเทศ กฎหมายที่ออกนั้ นเป็ นกฎหมายเทคนิค ออกตาม
ขบวนการมีขั้นตอน ถ้าผ่านขั้ นตอนการออกกฎหมายสิ ่ งที่ออกนั้ นคือกฎหมายคือหลักของความ
ยุติธรรมตามสํานักกฎหมายบ้านเมื อง ที่กลุ่มผู ้ พิพากษาล้วนแล้วแต่ได้รับการปลูกฝั ่งให้เชื่ อฟัง
กฎหมายโดยไม่ต้องใส่ ใจในความยุติ ธรรมที่อยู่ เบื้องหลังกฎหมาย ถื อว่ากฎหมายเป็ นหลักแห่ง
ความยุติธรรมจริ งเสมอหรื อเป็ นเพียงมายาคติ เมื่อกฎหมายไม่ใส่ใจว่ าอะไรยุติธรรมอะไรดีอะไรชั ่ว
กฎหมายหลายฉบับจึงเป็ นคําสั่งของโจรที่ ยึดอํานาจรัฐสําเร็ จ เป็ นกฎหมายแห่ งใยแมงมุมที่ดักจับแต่
สัตว์ที่อ่ อนแอ ในประวัติ ศาสตร์ กฎหมายไทยได้ยืนย ันว่าประเทศไทยมีกฎหมายลักษณะธรรมะให้
สัญชาติแก่ทุ กคนที่เกิดในประเทศไทยและเป็ นเชื้ อสายคนไทย กฎหมายสัญชาติฉบับที่ออกในนาม
ของคณะรัฐบาลเผด็จการทหารในปี พ.ศ. 2515 ได้ถอนสัญชาติของคนที่มีเชื้ อสายของคนต่างด้าวที่
เกิดในประเทศไทย เพียงเพราะรัฐบาลกลัวว่าชาวเวียดนามจะยึดประเทศไทยสําเร็ จ นอกจากนี้ ใน
ยามฉุ กเฉิ นรัฐบาลผู ้ ใช้อํานาจปกครองย ังออกกฎหมายพิเศษที่เรี ยกว่า พระราชกําหนด มาใช้ก่ อนที่
จะนําเข้าไปผ่านขั้นตอนการกฎหมายก็ได้ แต่เมื่ อสถานการณ์เปลี่ยนแปลงไปแล้วผู้ที่ใช้อํานาจนิ ติ
บัญญัติก็ ไม่รีบดําเนิ นการแก้ไขกฎหมายให้เกิดความเป็ นธรรม ถึงกระนั้นกฎหมายไทยก็ ได้ชื่อว่า
เป็ นกฎหมายที่มีความถูกต้องสอดคล้องกับความเป็ นจริงมาก ยกเว้นกฎหมายบางฉบับที่ใช้อํานาจ
ในระดับรอง ผ่ านการกลั่นกรองจากภาครัฐเพียงฝ่ ายเดียวโดยที่ไม่มีภาคประชาชนร่วมพิจารณา
ตรวจสอบ แม้ว่าสํานักกฎหมายบ้านเมืองเป็ นกฎหมายที่ยึดมั ่นในหลักการทางวิ ทยาศาสตร์ ว่าทุก
อย่างต้องพิสู จน์ได้และได้คําตอบที่เป็ นจริงเสมอทุกครั้ งทุกสถานที่ทุกเวลา ความเป็ นจริงสํานัก