Page 76 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

- 68 -
ในภายหลังกรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ ท่ านเองก็กล่าวว่า “อธิบายกดหมายที่ ว่ามานี้ แล้วนั้ น
ก็ย ังมีที่ติ”(จรั ญ.2545:367-381) หรืออี กครั้ งหนึ่ งกล่าวว่า “อธิบายกดหมายที่ ได้ว่ามานี้ ก็ไม่สู ้ดี นัก
ด้วยเหตุว่าไม่ตรงแท้แก่ความจริ งหลายประการ”(จรัญ.เพิ่งอ้าง) แต่ลูกศิ ษย์ของท่านก็ย ังยึดถือ
กฎหมายตามตัวอักษรมาจนถึ งทุกวันนี้ จากคําอธิ บายกฎหมายในสมัยนั้ นที่ ยึดถือว่ามีเพียงกฎหมาย
ที่บัญญัติขึ้ นจากรัฐาธิ ปัตย์เท่านั้ นที่ เป็ นกฎหมาย เท่ ากับได้ปฏิเสธว่า กฎหมายจารีตประเพณี ซึ่ งเป็ น
ธรรมเนี ยมปฏิบัติ ที่ถือรักษากันมา หรื อกฎเกณฑ์อย่างอื่นทั้งหมดกลายเป็ นสุ ญญากาศ โดยเฉพาะ
กฎหมายธรรมชาติ หรื อกฎหมายศาสนาที่เป็ นในรู ปกฎหมายจริยธรรม ศีลธรรม ธรรมเนียมปฏิ บัติ
มรรยาททางสังคมทุกอย่างเป็ นอันยกเลิ ก ถ้าไม่มีกฎหมายจากองค์รัฐาธิ ปัตย์ให้การรับรองไว้
กฎหมายแห่ งความยุติธรรมเหล่านี้ ใช้กับคนไม่ได้ ไม่สามารถนํามาใช้เสมื อนหนึ่ งว่าเป็ นบทตัดสิน
คดี ในทางความเป็ นจริ ง และหากตัดสิ นคดีตามที่เห็นว่ายุติธรรมกลับทําผิดกฎหมายตามรู ปแบบ
ใหม่นี้ โดยที่ รัฐบาลแห่ งกรุ งสยามได้ยกกฎหมายของรั ฐขึ้ นมาเป็ นบรรทัดฐานของความยุติ ธรรม
ในหมู ่มนุษย์หลายชาติพันธุ์ที่อยู่รวมกันในท้องถิ ่นดั้ งเดิมต้องยอมรับกฎหมายที่ออกมาจาก
ส่ วนกลาง แทนรากฐานทางความสํานึกในสิ ่ งดีชั่วของมนุษย์ที่มีมาในประวัติศาสตร์ ชนชาติเก่ าแก่
ทั้งหลาย นี่คื อการประกาศสงครามความขัดแย ้งทางสํานักความคิด โดยคัดลอกรูปแบบกฎหมาย
แบบชาวตะวันตกมาทับถมกฎหมายธรรมชาติและกฎหมายจารี ตประเพณี แห่งสํานึกผิดชอบของ
ชาติตะวันออก โดยเข้าใจว่าสิ่งนั้ นคือความถูกต้องตามยุคสมัยของชาติที่ เจริ ญแล้ว แท้จริ งแนวคิ ด
เช่นนี้ มีมาตั้งแต่ สมัยกรี กโบราณคือยุคก่อนคริ สตวรรษที่ 5 ที่ Antiphon กล่าวว่า “กฎหมาย มีกําเนิ ด
มาจากอําเภอใจของมนุ ษย์และมิใช่สิ ่ งอื่นใด นอกจากสิ่ งที่ถูกสร้างขึ้ นมาอย่างไม่มีกฎเกณฑ์แน่นอน
โดยมีการเปลี่ ยนแปลงไปตามกาลเวลา, มนุษย์,และสถานการณ์” Sophist กล่าวว่า “กฎหมายเป็ นสิ ่ง
ที่ถู กสร้างขึ้นโดยมนุ ษย์ และกลุ่มบุคคล มิ ใช่อะไรอื่นนอกจากสิ ่งที่เป็ นประโยชน์ต่อผู ้ ที่เข้มแข็ง
เท่านั้ น” และ Anacharsis กล่าวว่า “กฎหมายเปรียบเหมือนใยแมงมุมที่ขึ งจับได้แต่เฉพาะสัตว์
อ่อนแอ สั ตว์ตัวใดที่ แข็งแรงมีอํานาจก็สามารถหลุดพ้นไปได้” จากแนวคําอธิ บายเช่ นนี้ ย่อมทําให้
เชื่อว่า “....กฎหมายเป็ นเครื่ องมือของผู ้ มีอํานาจในการปกครอง เป็ นสิ่ งที่ถูกสร้างขึ้ นและ
เปลี่ยนแปลงไปตามอําเภอใจของผู ้ มีอํานาจ กฎหมายจึงไม่ อาจก่อให้เกิดความยุติ ธรรมที่แท้จริ งแก่
มนุษย์ได้….”(จรัญ.2549: 38) เพราะผู ้ มีอํานาจย่อมทําตัวอยู่เหนื อกฎหมายเสมอมา
Thomas Hobbes กล่าวว่า “สิ ่งที่ กําหนดกฎหมายคื อ อํานาจ หาใช่สัจธรรมใดๆไม่และ
ยืนย ันอํานาจอันไม่จํากัดของรัฐาธิ ปัตย์ในการปกครอง”(จรั ญ.เพิ่งอ้าง) เป็ นการส่งเสริ มให้รัฐหรื อ
ผู ้ ปกครองออกกฎหมายอย่างไรก็ได้ไม่มีขอบเขตจํากัด อาทิเช่นในประเทศไทยสมัยรัชกาลที่ 5 เป็ น
ต้นมาได้มีพระราชดําริ ให้ ใช้ระบบประมวลกฎหมายแบบโลกสมัยใหม่ โดยเริ ่มมีใช้กันในปี ร.ศ.
127 โดยตรากฎหมายลักษณะอาญามาใช้เป็ นฉบับแรก ซึ่ งยกเลิกกฎหมายตราสามดวงไปเจ็ดฉบับ
กฎหมายแบบใหม่ในยุคแรกก็ย ังคงอ้างถึง “คัมภี ร์พระธรรมศาสตร์” ว่ าเป็ นหลักกฎหมายเดิ มของ
ไทยก่ อนมีการปฏิรู ปกฎหมายเป็ นแบบประมวลกฎหมายลายลักษณ์อักษรตามแบบตะวันตกนั้ น