Page 57 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

- 49 -
บรรณาการเป็ นของป่ าหลายอย่าง ในปี ค.ศ. 1896 จึงได้รั บอนุ ญาตให้อพยพเข้ามาอยู่ที่ดอยปูแวเป็ น
แห่ งแรก ภายหลังจากที่ได้อพยพเข้ามาอยู่ที่ดอยปูแวได้ไม่นานก็ขอย ้ายชุมชนไปดอยวาว จากดอย
วาวท่านก็ได้ย ้ายไปดอยผาช้างน้อย ต่อมาท่านได้รับการแต่งตั้ งให้เป็ นพญาคีรีศรี สมบัติคอยทํา
หน้าที่เก็บส่วยยาฝิ่ นในเขตเทือกเขาส่ งให้ทางการ(Boonchuey.1963) ชื่อเสี ยงของท่ านได้แผ่กระจาย
ไปทั ่วดินแดนของชาวอิ้วเมี่ยน ทั้ งในเขตเมืองน่ านเองเขตเมืองเชียงรายและเขตเมืองเชี ยงใหม่
เพราะมี ผู ้ คนติดตามท่านเป็ นจํานวนมาก ท่ านมีชุ มชนหลักอยู่ที่ “ดอยผาช้างน้อย” ส่ วนลูกหลาน
ของท่านได้ย ้ายไปอยู่ที่ดอยภูลังกาและล่ าสุดย ้ายลงมาอยู่ ที่ หมู่บ้านปังค่ า ตามหนังสือ “โฒ้ว-โต้ว :
บันทึ กหลุมฝังศพตระกูลศรีสมบัติ ”(ต่าง ฒ้อย ฟ่ ง.2550) ท่านเองอาจจะไม่ได้ย ้ายมาที่ หมู่บ้านภู -
ลังกาด้วยเลย เนื่องจากท่านเสี ยชีวิตลงที่บ้านนํ้ างิมก่ อนหน้าบุตรของท่านชื่อท้าวหล้า ได้ย ้ายไปตั้ง
ชุ มชนอยู่ดอยภูลังกา ถึงกระนั้ นท้าวหล้าบุตรชายของท่ านก็ได้เป็ นกํานันคนแรกของตําบลผาช้าง
น้อย ดังนั้ นชื่อเสี ยงของท่านจึงเป็ นรู้จักบนดอยภูลังกาด้วย ชุ มชนที่ปกครองโดยท้าวหล้าและ
ลูกหลานอาศัยอยู่ที่ดอยภูลังกาประมาณ 40 ปี ช่วงที่ประเทศไทยประสบกับภัยการก่อการร้าย
คอมมิวนิสต์ในพื้นที่ จึงได้ย ้ายลงมาที่บ้านปังค่ า ตําบลผาช้างน้อย ตามคําแนะนําของเจ้าหน้าที่
ทหาร ตั้ งแต่ปี พ.ศ. 2511(ค.ศ.1968) ถึงปัจจุ บันนับได้ประมาณ 40 กว่าปี แล้ว นับตั้ งแต่ปี แรกที่เข้า
มาถึงประเทศไทยที่ดอยปูแว ถือได้ว่าอิ้วเมี่ยนกลุ่มนี้ ตั้ งชุมชนอยู่ในประเทศไทยได้ 112 ปี แล้ว คือ
นับตั้งแต่ในสมัยพญาคีรีศรี สมบัติเป็ นผู ้ นําชาวอิ้วเมี่ยนกลุ ่มนี้ ต่อมาลูกหลานของท่านเอาชื่อของ
ท่านมาตั้ งเป็ นนามสกุล “ศรี สมบัติ” เป็ นกลุ ่มที่มีบทบาทในทางการเมืองการศึกษาของชาวอิ้ วเมี่ยน
มากที่สุ ด มีผู ้ สังเกตว่ าเนื่องจากกลุ ่ มนี้ มีการส่งเสริ มการศึกษาทางด้านวัฒนธรรมประเพณี เป็ นพิเศษ
และมีการเชื่ อมโยงเครือข่ายไปย ังชาวอิ้วเมี่ยนที่อาศัยอยู่ ในประเทศสหรั ฐอเมริ กาอย่างต่อเนื่ อง
ระยะเวลาและเส้นทางการอพยพของอิ้วเมี่ยนกลุ ่มนี้ เป็ นกลุ่มที่มีนักวิชาการให้ความสนใจ
ศึกษาอย่างละเอี ยดมากที่สุ ด โดยปรากฏในการศึกษาสํารวจของท่านบุญช่วย ศรี สวัสดิ์ ท่าน
ดอกเตอร์ชอบ คชาอนันท์ ได้เคยทําการสํารวจไว้ในปี ค.ศ. 1967(Chob.1997:7) โดยท่านได้ระบุ
ระยะเวลาที่อาศัยอยู่ อยู่ในเมืองหรือหมู ่บ้านต่างๆตามที่ผู ้นําหมู่บ้านในขณะนั้ นได้ให้ ข้อมูลแก่ท่าน
ดังนี้ ในช่วงที่อาศัยอยู่ประเทศลาว อาศัยอยู่ที่เมื องไหลเมืองแทง 5 ปี ระหว่างปี ค.ศ. 1877-1881
อาศัยอยู่ในเมืองงอย 1 ปี คือปี ค.ศ. 1882 ย ้ายไปเมืองหุ น อาศัยอยู่นั ่น 12 ปี คือปี ค.ศ. 1883-1895
จากนั้ นพญาคีรี ศรีสมบัติ ก็ได้อพยพเข้ามาอาศัยอยู่ฝั่งไทยที่ เมืองน่ าน ซึ่ งมีรายละเอียดดังนี้ ชุมชน
แห่ งแรกคือ ดอยปูแว เข้ามาอาศัยอยู่ ในปี ค.ศ. 1896 อาศัยอยู่ได้เพียงปี เดี ยวก็ย ้ายไปที่ดอยนํ้ าวาว
อาศัยอยู่ที่นี่ 13 ปี คื อระหว่างปี ค.ศ. 1897 – 1910 จากนั้ นย ้ายไปดอยผาช้างน้อย อาศัยอยู่ประมาณ 9
ปี คือระหว่างปี ค.ศ. 1911-1920 แล้วย ้ายไปที่หมู่บ้านนํ้างิ ม อาศัยอยู่ 7 ปี คือระหว่างปี ค.ศ. 1921-
1928 แล้วย ้ายไปหมู่บ้านภู ลังกา อาศัยอยู่ ที่ นั ่น 38 ปี คือระหว่างปี ค.ศ. 1929-1967 และการอพยพ
ครั้ งสุดท้ายคืออพยพมาตั้ งหมู่บ้านปังค่ า ตั้ งแต่ปี ค.ศ. 1968 จนถึงปัจจุบัน รวมระยะเวลาที่ตั้งชุ มชน
ในประเทศไทยทั้งสิ้น 112 ปี ลูกหลานของพญาคี รีศรี สมบัติ หรือ Dangc Zanx Kuon มักจะได้รับ