Page 49 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

- 41 -
1,500 เมตร ยึดอาชีพปลูกฝิ่ น ปลูกข้าวไร่ ข้าวโพดสาลี เลี้ยงหมู และเลี้ยงไก่ ซึ่ งมีด้วยกันหลายกลุ ่ม
อพยพและเข้ามาในช่วงเวลาที่แตกต่ างกัน โดยกลุ ่มแรกที่เข้ามานั้ นนักวิชาการเชื่อว่าเข้ามาในช่ วง
ประมาณ ค.ศ.1800 ผู ้ วิจัยเชื่อว่าน่าจะเป็ นชาวอิ้ วเมี่ยนกลุ่มที่อยู่ในพรมแดนไทยพม่าเมื่อหลายร้อยปี
ก่อน ส่ วนกลุ่มอื่นๆ ค่ อยๆอพยพติดตามกลุ่มแรกๆเข้ามาจากทางเชี ยงของ และทุ่งช้างของน่ าน
1.1 กลุ่ มอพยพต่างๆและการก่ อตั้งชุ มชน
เป็ นการยากที่กล่าวว่าชาวอิ้วเมี่ยนที่อพยพเข้ามาตั้งรกรากในประเทศไทยมีทั้ งหมดกี่กลุ่ม
อพยพ อาจารย์มงคล จันทร์บํารุ ง เป็ นท่ านแรกที่เสนอทฤษฎีการจําแนกอิ ้วเมี่ยนกลุ ่ มต่างๆใน
ประเทศไทย โดยท่านได้แบ่งออกเป็ นสี่กลุ่มด้วยกัน คือ
1. กลุ่มเชียงราย-น่ าน
2. กลุ่มดอยอ่างขาง
3. กลุ่มเชียงรายตอนบน และ
4. กลุ่มผู ้ ลี้ ภัยสงคราม
การจําแนกเช่ นนี้ โดยอาศัยถิ่นที่ตั้ งชุมชนและมูลเหตุของการอพยพเป็ นตัวเชื่อมโยง ดู มี
ความเป็ นระเบี ยบและสะดวกสําหรับการจดจํา เมื่อศึกษาในรายละเอียดแล้วพบว่ามีการซ้อนทับกัน
อยู่บ้าง เนื่องจากมี การตกสํารวจในบางกลุ ่มอพยพ ในปัจจุบันนี้ อิ ้วเมี่ยนดั้ งเดิมบางกลุ่มอพยพได้
สาบสู ญไปนานแล้ว เช่น กลุ ่ม ละ ย ั่ ง เมี่ยน และกลุ่มของ เพี้ ยะ โฒว โดยได้มีการผนวกเข้ากับกลุ่ม
ใหม่หรื อย ้ายถิ่นกลับไปกลับมา จึ งเหลือเพี ยงร่ องรอยของชุมชนหรื อหลุมฝังศพที่กลุ่มอพยพหลังๆ
ได้บอกเล่าสื บต่อกันมา เมื่อเป็ นเช่นนี้ การอาศัยแหล่ งที่ตั้งชุ มชนร่ วมกับมูลเหตุของการอพยพเป็ น
พื้ นฐานในการศึกษาน่าจะย ังมีความคลาดเคลื่ อนสูง ผู ้ วิจัยจึงขอเพิ่มรายละเอียดในส่วนของผู ้ นําการ
อพยพในแต่ ละกลุ่มย่ อยไว้เป็ นแนวทางการศึกษาถึงประวัติศาสตร์ อิ้วเมี่ยนในราชอาณาจักรไทย
เนื่องด้วยว่ากลุ ่มอพยพที่ แตกต่างกันมีผลโดยตรงต่อมุมมองการใช้สิ ทธิชุมชนในการจัดการปัญหา
และไกล่ เกลี่ยข้อพิพาท ดังนั้ นผู้วิจัยจะขอเสนอแนวทางการศึกษาถึ งกลุ่มอพยพใหม่ ดังนี้
1. กลุ่ มดอยกาดผี ชาวอิ้วเมี่ยนเรี ยกว่า “ละยั้ง เมี่ ยน” สันนิ ษฐานว่า ก่ อตั้งชุ มชนขึ้ นในช่วง
สองร้อยปี ก่อน(พ.ศ.2330-2350, ค.ศ.1787-1807) โดยปรากฏร่ องรอยชุมชนอยู่บริ เวณบ้านกกน้อย
ห้วยริน ห้วยชมภูและปางกิ ่ว ซึ่ งคนส่ วนมากเชื่อว่าอาจจะอพยพมาจากทางเมืองยอนของพม่า เข้ามา
ตามลํานํ้ ากกแล้วตั้ งชุมชนอยู่บนเทือกเขาสูงเพื่อปลูกฝิ่ น เป็ นชุมชนอิ้วเมี่ยนโบราณที่มีความเจริ ญ
ทางด้านพิ ธีกรรมที่สุ ดแห่งหนึ่ ง มีความสัมพันธ์ ใกล้ชิ ดกับอิ ้วเมี่ยนที่ดอยสามหมื่น เรื่องราวเชิ ง
ตํานานเกี่ยวกับ ละ ย ั่ ง เมี่ยน จะเกี่ยวข้องกับการที่พวก ผู้อาวุโสสามารถแปลงกายเป็ นสัตว์
เดียรัจฉานประเภทต่างๆ พวกผู้ นําทางพิธีกรรมชอบที่จะถอดวิญญาณไปท่องโลกวิญญาณหรื อบาง
ทีก็ ใช้ไสยศาสตร์ ทําร้ายกันเอง มีการแข่งขันประลองความสามารถทางไสยศาสตร์ อาทิ เช่น การ
ปลุ กผีให้ ลุกขึ้ นเดิน การเนรมิ ตให้หน่อไม้ผุดขึ้ นมาจากใต้ดิ นภายในบ้านที่ กําลังประกอบพิธีกรรม
ต่ อหน้าต่อตาของผู ้ ที่ประกอบพิธีสวดส่งวิญญาณเป็ นต้น ดิ นแดนที่ขึ้ นชื่อของกลุ ่ม ละ ย ั่ ง เมี่ยน