Page 48 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

- 40 -
รวบรวมชนชาติต่ างๆในภูมิภาคแถบนี้ เป็ นอันหนึ่ งอันเดี ยวกัน ตั้ งกรุงธนบุรี เป็ นราชธานี ในเวลา
ต่อมาได้ร่วมมือกับหัวเมืองล้านนาฝ่ ายเหนือเข้าขับไล่ พม่าออกไปจากอาณาจักรล้านนาทางเหนือ
(สุ รัสวดี.2545) แล้วแต่งตั้ งเจ้าเมืองที่ มีความจงรักภักดี ต่อกรุ งธนบุรีขึ้ นเป็ นเจ้าครองเมืองมีอํานาจ
สิ ทธิ์ ขาดในเขตแดนใต้ปกครองของตน ต่อมาถึงสมัยของอาณาจักรสยาม รัชกาลที่ 1 หัวเมืองทาง
เหนื อเริ่ มมี ใจฝักใฝ่ ที่จะเข้ากับทางใต้มากขึ้ นตามลําดับ แม้ว่าขณะนั้นพม่าจะย ังมีอิทธิ พลอยู่ใน
ล้านนาตอนบนและล้านช้างอยู่ก็ตาม จึงได้แต่ งบรรณาการไปขอเป็ นเมืองขึ้ นต่ออาณาจักรสยาม
นับตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 1 เป็ นต้นมาอาณาจักรสยามเริ ่มส่ งเสริ มการฟื้ นฟูบ้านเมืองของหัวเมืองน่ าน
หัวเมืองลําปาง-เชียงใหม่มากขึ้ นตามลําดับ เมื่อกําลังพลของทางหัวเมืองทางเหนือกล้าแข็งขึ้ นก็
เริ่ มทําการขับไล่ กองทัพของพม่ าที่ยึดครองเมืองเชียงราย เมื องเชียงตุง เมืองเชี ยงรุ ้ง เมืองหลวงภู คา
และเมื องหลวงพระบางที่ไกลออกไป
การทําศึกสงครามของอาณาจักรสยามในสมัยนั้ นได้ถ่ ายทอดทฤษฎีอย่างหนึ่ งให้กับหัว
เมื องล้านนา คือ “เก็บผักใส่ส้า (ตระกร้า) เก็บข้าฯใส่ เมือง” ทุ กครั้ งที่ชนะศึกสงครามในหัวเมืองทาง
เหนื อจะกวาดต้อนเอาพวกเชลยศึกชั้นดีกลับมาไว้ที่ เมืองหลวง ในทางหนึ่ งคื อเอาเป็ นตัวประกันอีก
ทางหนึ่ งเอาไว้เป็ นแรงงานหรื อเพิ ่ มจํานวนประชากรในอาณาจักรให้มีจํานวนมากขึ้ น ในปี
พ.ศ.2344-2348 (ค.ศ.1801-1805) สามารถขับไล่พม่าออกจากเชียงแสนได้สําเร็ จแล้ว กองทัพของ
หัวเมืองน่านไล่ติดตามไปตี เอาเมืองหลวงภูคา ลาวล้านช้าง กวาดต้อนเอาผู ้ คนที่พบในท้องถิ ่นลงมา
ถวายให้กษัตริ ย์แห่ งสยาม ได้รั บความดีความชอบมากมาย หัวเมืองเชียงใหม่ในสมัยพระเจ้ากาวิละ
ก็ได้ยกไปตีเชียงตุง เชี ยงรุ้ ง เชียงแข็ง และเชียงขวางสําเร็ จ ก็ดําเนิ นนโยบายกวาดต้อนผู ้ คนมาไว้ที่
ลําปาง ลําพูน และเชี ยงใหม่เช่นกัน ในช่วงเวลานั้นได้มีการบุกเข้าไปกวาดต้อนผู ้ คนในเมืองล้า
แคว้นสิ บสองปันนาของยูนนาน และหลวงพระบาง หลวงนํ้ าทา ของอาณาจักรล้านช้าง(ลาว) เอามา
ไว้ที่ น่าน,เชี ยงใหม่,ลําปาง,ลําพูนหลายระลอก ดินแดนในเขตเชียงราย เชียงแสน เชียงของ เมือง
ฝางไชยปราการและเมื องเทิงไม่มีผู ้ คนอาศัยเป็ นเวลานับเกือบครึ่ งศตวรรษ ชาวอิ้วเมี่ยนกลุ ่มแรกคง
เข้ามากับกลุ ่มของพวกจี นฮ่อในกองคาราวานค้าฝิ่ น ในยุคสมัยนั้นพวกผู ้ชายชาวอิ้วเมี่ยนจะมีการ
แต่ งกายโกนผมถักเปี ยเหมือนกับชาวแมนจูในแผ่นดินจีน ในยุคนั้ นทั้ งเมืองน่ านและเชียงใหม่ต่าง
ไม่สนใจที่ ยึดครองเมืองเชี ยงแสน เมืองเชี ยงราย เมืองฝาง โดยปล่อยให้เชี ยงรายกลายเป็ นเมืองร้าง
ไปหลายสิ บปี จะเข้ามาแสดงความเป็ นเจ้าของดิ นแดนก็เฉพาะช่วงที่พม่ายกทัพเข้ามารบกวนหรื อ
ใช้เป็ นทางผ่านไปตีพม่า ตีพวกสิบสองปั นนาเป็ นบางครั้ งบางคราวเท่านั้ น
ในช่ วงที่แผ่นดินทางเหนื อโดยเฉพาะเขตภูเขาสู งไร้ผู ้ ครอง(ประชุ มพงศาดาร.2539) ชาว
อิ้วเมี่ ยนในมณฑลยูนนานประเทศจีนเริ่มอพยพเข้ามาที่ลาว และสันนิ ษฐานว่าได้อพยพเข้ามาทาง
ตอนเหนื อของพม่าด้วย ในเวลาต่อมาชาวอิ้วเมี่ ยนกลุ่มที่อยู่ในเมืองล้า หลวงนํ้าทา หลวงพระบางได้
อพยพข้ามแม่นํ้ าโขงมาถึงเชียงของ เทิง เขตเมื องน่ าน สาเหตุหลักของการอพยพคือหาทําเลใหม่
สําหรั บการปลูกฝิ่ น จึงเลื อกที่จะตั้งถิ่ นฐานในเขตเทือกเขาที่ สู งจากระดับนํ้ าทะเลระหว่าง 1,000-