Page 45 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

- 37 -
1800 กลุ่ม “ละ ย ั่ง เมี่ยน” ไม่ทราบว่ามาจากที่ไหน บางท่านเชื่อว่ามาจากทางเมื องยอนของพม่าได้
อพยพเข้ามาอาศัยอยู ่บนเทือกเขาแดนลาวฝั ่งซ้าย บนดอยกาดผีที่บ้านห้วยริ น บ้านกกน้อยแล้ว
อพยพไปทางน่ านและชาวอิ้วเมี่ยนกลุ่มนี้ ที่ย ังอาศัยอยู่ในเมืองยอนบางส่วนอพยพกลับไปที่ประเทศ
ลาว(ฟุ๊ เหฑว่น. 2550)
ในช่ วงระหว่างปี ค.ศ. 1820-1830 มี อิ้วเมี่ยนกลุ่ มใหญ่กลุ่มหนึ่ งอพยพมาจากเมืองล้า
บริ เวณต้นนํ้ าหลวงนํ้ าทา ต้นนํ้ าหลวงพระบางของประเทศลาว อพยพเข้ามาตั้ งชุมชนแห่งแรกที่
เมืองเชี ยงของ ขยายชุ มชนไปหลายแห่งกลายเป็ นชุมชนขนาดใหญ่ โดยอยู่ใต้การปกครองของพวก
ลาวพุงดําในพื้ นที่ขึ้ นตรงกับเมื องน่ าน จากนั้นอีกหลายปี ต่ อมาได้มีการแบ่งเป็ นหลายกลุ่ม บางกลุ ่ม
ได้อพยพกลับไปประเทศลาว บางส่ วนอพยพเข้าไปทางดอยสามหมื่น(แซ้งเอี๋ยน.2548) ดอยสาม
หมื่นเป็ นพื้นที่ ชุมชนโบราณชื่ อเมืองงายเมืองคงใกล้กับเมืองเชี ยงใหม่ เทพเจ้าผู้พิทักษ์แห่งท้องถิ ่น
ของดอยสามหมื่ นคือเจ้าหลวงคําแดง(ไพฑูรณ์,สุ พัฒน์,สุ วิภา.2550) และต่อมาในปี ค.ศ. 1827 (พ.ศ.
2370) “เพี้ ย โฒว” หรือที่ เรี ยกว่า เปี้ ยน หฒั๋น โฒว (Bienh Zanx Zou) พร้อมกับกลุ ่ม เลี่ยว เจี่ยม
เสี่ ยว (Liouh Jiemh Siouc)อพยพออกมาจากแคว้นสิบสองปั นนาเข้ามาตั้ งชุมชนอยู่ที่ดอยผาตั้ง
ต่อมาได้ย ้ายลงมาที่เชี ยงของแล้วย ้ายต่ อไปตั้งรกรากอยู่ที่ดอยช้าง ต่อมาย ้ายลงมาที่บ้านห้วยกา เมื่อ
กลุ่มของ เพี้ ยะ โฒว ย ้ายออกไปทางน่านแล้ว ชาวอิ้วเมี่ยนกลุ ่ม เลี่ยว เจี่ยม เสี่ยว ก็ขยายชุ มชนลง
มาที่ บ้านห้วยน้อย ต่อมาย ้ายไปที่บ้านศิระ ย ้ายต่ อไปที่บ้านห้วยชมภูตามลําดับ ในช่วงประมาณปี
ค.ศ. 1840-1850 (พ.ศ.2383-2393) ต่ าง เย์า เฟย (Dangc Yauz Fei) หรื อที่ เรี ยกว่า “เพี้ ย ฝาง”
และเปี้ ยน เจี่ ยม หวัง (Bienh Jiemh Wangc) นําชาวอิ้วเมี่ยนบางกลุ่มอพยพเข้ามาตั้ งชุ มชนอยู่บน
ดอยอ่ างขาง นอกจากกลุ่มนี้ แล้วในบริ เวณทางฝั่งตะวันตกของเมืองเชียงรายนี้ เจส จี พูเร่ ต์ ได้อาศัย
หลักฐานจาก โฒ้ว โต้ว โซว กล่าวว่าในปี ค.ศ.1859 ได้อิ ้วเมี่ยนมีอี กกลุ ่มหนึ่ งที่อยู่เมื องสิงห์ ได้
อพยพตรงเข้ามาตั้ งชุ มชนอยู่ทางอําเภอแม่สรวย จังหวัดเชี ยงราย ต่อมากลุ ่ มของ เหลย แซ้ง ยุ่น จาก
ทางดอยอ่ างขางได้ย ้ายเข้ามาสมทบ โดยตั้ งชุมชนอยู่บ้านป่ าลัน ย ้ายไปที่บ้านห้วยริ น ย ้ายไปที่บ้าน
กกน้อยและต่ อมาย ้ายไปที่บ้านดอยบ่อ และลูกหลานได้ย ้ายไปทางห้วยแม่ซ้าย(เหยาควน.2550) มี
บางส่ วนย ้ายไปที่บ้านหนองแว่น
ในปี ค.ศ. 1890 ถึ ง 1900 เป็ นช่วงที่ประเทศฝรั่ งเศสและอังกฤษได้ขยายประเทศอาณานิคม
เข้าถึงประเทศลาวและพม่ า ทําให้ชาวอิ้วเมี่ยนอีกหลายกลุ่มได้หนีภัยความไม่สงบเข้ามาตั้ งชุมชนอยู่
ในฝั ่ งประเทศไทยเพื่อปลูกฝิ ่ น ในปี ค.ศ. 1894 มีอิ้วเมี่ ยนจากแขวงไทรยะบุรีของประเทศลาวอพยพ
เข้ามาทาง อําเภอทุ่งช้าง จังหวัดน่ าน ได้เข้ามาตั้งชุ มชนบนเขตเทือกเขาที่ มีความอุดมสมบูรณ์ ขยาย
ชุ มชนออกไปเป็ นหลายชุมชน บางครอบครัวได้มีที่ ทํากินอยู่ทางแอ่งสวนยาหลวงได้ส่ งจดหมายไป
เชิญชวน พญาคีรี ศรีสมบัติ จากประเทศลาวที่เป็ นผู้ นําชาวอิ้วเมี่ยนและม้งอยู่ในเมืองหุนของ
ประเทศลาวให้อพยพเข้ามาอยู่ด้วยกันที่เมื องน่ าน ในปี ค.ศ. 1896 พญาคีรีศรี สมบัติจึงได้ติดต่อ
ทางการน่ านขออพยพเข้ามาตั้งชุ มชนในเขตปกครองของเมืองน่ าน ทางการน่านขอให้แสดง