Page 40 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

- 32 -
ได้ด้วย ‘….การปกครองคนนั้ นต้องปกครองที่วิญญาณของคน….’(เปา. 2551) หากผู้ใดทําผิดก็ถือ
ว่าผิดต่อผีที่คุ ้ มครองคนคนนั้ นด้วย นอกจากต้องชดใช้คืนให้แก่คนที่เสี ยหายแล้วย ังต้องเลี้ยงผีที่
ปกป้ องคุ้ มครองหมู่ บ้าน ผู ้ นําชุมชนและบ้านหลังที่ใช้ไกล่เกลี่ยก็ต้องได้รับการชําระมลทินด้วย
กฎเกณฑ์ข้อบังคับนี้ เป็ นจารี ตประเพณีที่ชาวอิ้วเมี่ยนทุ กคนยึดถือปฏิบัติ ต่อกันมาอย่างเคร่ งครัด
จนกระทั ่งทุกวันนี้ ดังเราจะเห็ นได้จากกรณี ที่เกิดเหตุการณ์ใดๆขึ้น ชาวอิ ้วเมี่ยนจะเผากระดาษเงิน
กระดาษทองบอกข่าวไปย ังผีประจําตระกูลและเทพเจ้าประจําถิ่นก่อนเสมอ ก่อนที่จะส่ งตัวแทน
ของครอบครัวไปดําเนินการตามหน้ าที่
ดังนั้ นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้ นโลกมนุษย์มีผลโดยตรงต่ อการเคลื่อนไหวของวิญญาณในโลกฝ่ าย
วิญญาณ ยิ ่งกว่านั้ นชาวอิ้วเมี่ยนเชื่อว่าทุกหนทุ กแห่งมีวิญญาณแห่งท้องถิ ่นครอบครองอยู่ วิ ญญาณ
เหล่านั้นมีทั้ งวิญญาณที่ดี และวิญญาณที่ชั่ว วิญญาณที่ชั่วคอยแย่งขวัญที่ อยู่ในมนุษย์ไปทําสิ่งต่ างๆที่
ใจมนุ ษย์ในภาวะปกติไม่ได้คิดปรารถนาที่ จะทํามาก่อน แต่เมื่อมนุ ษย์ทําตามที่วิญญาณชักนําแล้ว
ความชั ่วนั้ นจะติดที่มนุษย์และมักจะทําอย่างนั้ นอีกจนเป็ นนิ สัย เมื่อเกิดเหตุการณ์ที่ไม่ ดีไม่งามขึ้ น
ชาวอิ้วเมี่ยนจะเริ่มต้นที่การตําหนิผี จรจัดก่อนแล้วตามด้วยผีบรรพบุรุ ษของคนที่ทําชั ่ วนั้ น พวกผู้ นํา
ตระกูลเป็ นผู ้ รับผิดชอบโดยตรงต่อชื่อเสี ยงของผีบรรพบุรุษและเกียรติ ยศของคนในครัวเรื อน ส่วน
แกนนําชุมชนโดยเฉพาะหัวหน้าชุมชนต้องรับผิดชอบโดยตรงต่ อผีประจําถิ ่นและเทพผู ้ ครอง จึง
ต้องคอยควบคุมแก้ไขไม่ให้วิญญาณของผีที่ มีอยู่มากมายหลายผีนั้ นขัดเคืองใจหรื อก่ อเหตุวุ่นวายใน
สังคมมนุษย์ การเกี่ยวข้องกับภูตผีดังกล่าวผู้ ที่ มีบทบาทโดดเด่นในสังคมระบบนี้ ก็คือกลุ่มผู ้ นํา
พิธีกรรมหรื อพวกหมอผีนั่ นเอง
ฉะนั้ นระบบทางสังคมในชุมชนอิ้วเมี่ยนต่ อกรณีเหตุ การณ์ที่ไม่ดี ชาวอิ้วเมี่ยนในชุ มชนนั้ น
จะแก้ไขกันเองโดยใช้กฎข้อบังคับตามประเพณี แห่ งท้องถิ่น เว้นแก่เป็ นกรณี ที่ไปเกี่ยวข้องกับชน
กลุ่มอื่นซึ่ งไม่ได้นับถือผีในรูปแบบเดี ยวกัน หรือคนต่ างเผ่าที่มากระทําผิดในชุมชนอิ้วเมี่ยนถึงจะ
เข้าไปแจ้งความดําเนินคดี ตามกฎหมายไทย แต่การแจ้งความดําเนิ นคดีหรื อไม่มักจะอยู่ที่การ
ตัดสิ นใจของผู ้ อาวุโสประจําตระกูล กลุ่มผู ้ อาวุโสนี้ ในสังคมของชาวอิ้วเมี่ยนได้วางไว้ให้อยู่ใน
ฐานะของกลุ่มที่มีความสําคัญสูง มี บทบาทโดยตรงในการคัดเลือกผู ้ นําชุมชน และทําหน้าที่ให้
ความรู ้และอบรมสั่งสอนผู้เยาว์กว่าได้เสมอ การที่ต้องเชื่อฟั งผู้ หลักผู้ใหญ่เป็ นสิ่ งที่ฝังแน่ นอยู่กับ
มารยาททางสังคม นอกจากนี้ กลุ่มที่มีบทบาทในระบบสังคมของชาวอิ้วเมี่ยนคือนักปราชญ์และผู้มี
ฐานะทางเศรษฐกิจดี จะได้รั บการยอมรับมากกว่าผู ้ อาวุโสที่ไม่เคยประสบผลสําเร็ จอะไรในชีวิต ก็
จะเข้าข่ายเป็ นคนแก่ แต่ไม่ สง่า และการศึกษาคื อหนทางออกสําหรับบุ คคลทุกคน แม้จะไม่เคย
ประสบผลสําเร็ จในสิ่ งใดก็ตาม แต่ หากศึกษาจารี ตประเพณีการเข้าออกในสังคมและสามารถ
ประกอบพิธีกรรมจนเชี่ยวชาญถ่องแท้จะได้รับการนับถื อเช่นเดี ยวกับผู้นําพิธีกรรมในที่สุ ด