- 31 -
เมื่
อสมาชิ
กชุ
มชนมี
เรื่
องราวเดื
อดร้
อนจะไปร้
องต่
อผู
้
นํ
าตระกู
ลหรื
อผู
้
นํ
ากลุ
่
มแซ่
ของตนเอง
ที่
อยู
่
ในชุ
มชนเดี
ยวกั
น เพื่
อขอให้
ช่
วยเจรจาว่
ากล่
าวให้
ผู
้
กระทํ
าผิ
ดจ่
ายค่
าเสี
ยหาย หรื
อหากเป็
นเรื่
องที่
ใหญ่
เกิ
นกํ
าลั
งก็
ไปร้
องต่
อผู
้
นํ
าหมู
่
บ้
านให้
นั
ดไกล่
เกลี่
ยระหว่
างคู
่
กรณี
ก่
อน ซึ
่
งถ้
าไม่
สามารถตกลง
กั
นได้
ก็
ถึ
งขั
้
นต้
องเรี
ยกผู
้
หลั
กผู
้
ใหญ่
คนอื่
นเข้
ามาร่
วมรั
บฟั
งการพิ
จารณา
และแสวงหาทางออก
ร่
วมกั
น บางครั
้
งก็
อ้
างความเป็
นญาติ
ความเป็
นคนกลุ
่
มแซ่
คนในชุ
มชนเดี
ยวกั
นมาไกล่
เกลี่
ย หากมี
บางครั
้
งที่
มี
คู
่
กรณี
ที่
ใจแข็
งกระด้
างมากคณะผู
้
ไกล่
เกลี่
ยก็
จะแนะนํ
าให้
เห็
นผลดี
ผลเสี
ย ถ้
าหากปล่
อย
ให้
ปั
ญหาหรื
อข้
อพิ
พาทนี
้
ถู
กนํ
าออกไปว่
ากล่
าวข้
างนอก ส่
วนใหญ่
คู
่
กรณี
จะเชื่
อฟั
งผู
้
อาวุ
โสในสาย
ตระกู
ลของตนเอง และไม่
นิ
ยมไปฟ้
องตํ
ารวจหรื
อศาลหากกรณี
เกิ
ดข้
อขั
ดแย ้
งหรื
อข้
อพิ
พาททางคดี
ขึ
้
น ก็
มั
กจะปรึ
กษาหารื
อกั
นภายในหมู
่
บ้
าน เมื่
อเรื่
องไปถึ
งขั
้
นร้
องเรี
ยนต่
อผู
้
นํ
าชุ
มชนแล้
ว ผู
้
นํ
าชุ
มชน
ย ั
งไม่
สามารถจั
ดการให้
เรื่
องนั
้
นยุ
ติ
ได้
ภายในหมู
่
บ้
าน
จนปล่
อยให้
เรื่
องราวเหล่
านั
้
นไปดํ
าเนิ
นการ
ต่
อไปในที่
อื่
นแล้
วเกิ
ดสามารถไกล่
เกลี่
ยในการดํ
าเนิ
นการของผู
้
อื่
น กลุ
่
มผู
้
นํ
าชุ
มชนแรกที่
ดํ
าเนิ
นการ
ไม่
สํ
าเร็
จจะได้
รั
บการสบประมาทจากคนที่
อื่
นได้
ซึ
่
งจะนํ
าความอั
บอายมาสู
่
ชุ
มชนของตนเอง จึ
งมี
กรณี
ที่
ดํ
าเนิ
นการไม่
สํ
าเร็
จน้
อยมาก
การปกครองโดยวิ
ธี
นี
้
จึ
งเรี
ยกได้
ว่
าเป็
นการปกครองระบอบประชาธิ
ปไตยทางตรง แม้
ว่
าใช้
ในชุ
มชนของชาวอิ
้
วเมี่
ยนทั
้
งๆที่
อยู
่
ประเทศจี
น
ประเทศลาวและประเทศไทยสมั
ยที่
ปกครองด้
วย
ระบอบสมบู
รณาญาสิ
ทธิ
ราชก็
ตาม สั
งคมหรื
อชุ
มชนอิ
้
วเมี่
ยนเป็
นชุ
มชนเล็
กๆทุ
กคนทุ
กฝ่
ายสามารถ
ปรึ
กษาหารื
อหรื
อทํ
าความเข้
าใจกั
นและตกลงกั
นได้
โดยตรง
จึ
งไม่
จํ
าเป็
นต้
องมี
ผู
้
แทนคอยรั
กษา
ผลประโยชน์
น้
อยมากที่
การสื
บทอดอํ
านาจผู
้
นํ
าชุ
มชนจะตกทอดเป็
นมรดกไปย ั
งลู
กหลาน หั
วหน้
า
หรื
อผู
้
นํ
าชุ
มชนส่
วนมากจะได้
รั
บการเลื
อกตั
้
งเข้
ามาแทบทั
้
งสิ
้
น โดยที่
คนในหมู
่
บ้
านหรื
อชุ
มชนนั
้
น
จะจั
ดการปรึ
กษาหารื
อและซาวเสี
ยงกั
นเอง แล้
วก็
ระบุ
ว่
าจะให้
ผู
้
ใดรั
บมอบหมายให้
รั
บหน้
าที่
นี
้
เมื่
อ
เสี
ยงส่
วนใหญ่
ได้
ลงมติ
ให้
ความไว้
วางใจใครแล้
ว
ผู
้
นั
้
นก็
จะได้
รั
บแต่
งตั
้
งให้
เป็
นหั
วหน้
าหมู
่
บ้
าน
และผู
้
นํ
าชุ
มชนจะมี
อํ
านาจจั
ดการปั
ญหาและไกล่
เกลี่
ยข้
อพิ
พาทภายในชุ
มชนได้
5.3 ระบบกฎเกณฑ์
ที่
ถู
กชี
้
นํ
าทางสั
งคมด้
วยลั
ทธิ
ความเชื่
อและศาสนาดั
้
งเดิ
ม
ชาวอิ
้
วเมี่
ยนมี
ความเชื่
อเรื่
องภู
ตผี
ปี
ศาจและสิ
่
งที่
มี
อิ
ทธิ
พลเหนื
อธรรมชาติ
ทั
้
งหลาย นอกจาก
ความเชื่
อถื
อแล้
วย ั
งมี
ความย ํ
าเกรงอย่
างมากอยู
่
ด้
วย ด้
วยเหตุ
นี
้
กลุ
่
มผู
้
นํ
าพิ
ธี
กรรมจึ
งได้
วางกฎเกณฑ์
ต่
างๆขึ
้
นมาใช้
ในสั
งคมของตนเองเพื่
อความเป็
นระเบี
ยบเรี
ยบร้
อยและสะดวกในการปกครองอย่
างมี
ประสิ
ทธิ
ภาพ เนื่
องจากในสมั
ยก่
อนผู
้
นํ
าพิ
ธี
กรรมที่
มี
ลู
กศิ
ษย์
“Sai-Gorx” มากจะได้
เป็
นผู
้
นํ
าชุ
มชน
ก็
จะอาศั
ยภู
ตผี
เหล่
านี
้
เป็
นเครื่
องมื
อในการบั
งคั
บใช้
กั
บสมาชิ
กชุ
มชนนั
้
นเอง อย่
างเช่
น ในประเทศ
ไทยนั
้
นผู
้
นํ
าชุ
มชนรุ
่
นแรกของหมู
่
บ้
านที่
ได้
ตั
้
งขึ
้
นช่
วงหนึ
่
งร้
อยห้
าสิ
บถึ
งสองร้
อยปี
ก่
อน ช่
วงนั
้
นผู
้
นํ
า
ชุ
มชนกั
บผู
้
นํ
าทางพิ
ธี
กรรมจะเป็
นคนกลุ ่
มเดี
ยวกั
น
และชาวอิ
้
วเมี่
ยนนั
้
นทุ
กคนจะเชื่
อว่
ามี
ทู
ต(ผี
)
ประจํ
าตั
วเป็
นวิ
ญญาณบริ
วารคอยส่
งเสริ
มให้
มี
ความสามารถในการครอบครองและมี
อํ
านาจควบคุ
ม
สรรพสิ ่
งได้
ในระดั
บที่
แตกต่
างกั
นไปตามการสั
่
งสมบุ
ญบารมี
ผู
้
นํ
าบางคนสามารถแสดงอิ
ทธิ
ฤทธิ
์