Page 183 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

- 175 -
ตําหนักของเจ้าเมืองเป็ นคุกหลวง เป็ นที่ ขังนักโทษที่ ผ่าฝื นคําสั่งของข้าราชการที่ มาจากกรุ งเทพฯ
แนวคิดกฎหมายก็ปฏิเสธหลักความยุติ ธรรม และได้อาศัยอํานาจวางหลักการความสัมพันธ์ทาง
สังคมให้อยู่ ภายใต้อํานาจรัฐ ไม่ ใช่อยู่ภายใต้หลักธรรมะ โดยศาลหรือกฎหมายหลักที่ มีใช้อยู่ใน
ประเทศไทยก็เป็ นพยานให้เราในเรื่ องนี้
ในกาลปั จจุบันกฎหมายเป็ นสิ่งมาจากอํานาจของรั ฐจนบดบังอํานาจแห่ งธรรมหรือความ
ยุติธรรมกลายเป็ นสิ่ งที่พึงรั งเกลียดในสังคมไทยไปแล้ว กระบวนการยุติ ธรรมกระแสหลักที่ใช้มี
ลักษณะเอื้อให้ข้าราชการใช้อํานาจเต็มที่ และได้กําหนดพื้นที่ ให้ประชาชนทําตามหรื อรอรับผลการ
ชี้ นําของรัฐเท่านั้ น การป้ องกัน การลดปั ญหาอาชญากรรมและความไม่สงบเรียบร้ อยในชุมชน การ
แก้ไขอาญากรรมและความขัดแย ้งในชุมชนให้ตรงตามความต้องการของคนในชุมชน การเยียวยา
ความเสี ยหายที่เกิดจากการกระทําผิดให้แก่ชุ มชนและผู ้ เสียหาย สิ ่ งเหล่านี้ เห็นได้ชัดเจนว่า
ประชาชนหรื อชุ มชนเป็ นผู ้ มีส่ วนเสี ยหายโดยตรง ทําไมรัฐ(องค์กรและเจ้าหน้าที่)ย ังคงผูกขาดการ
เป็ นเจ้าของความยุติธรรม และทําให้ประชาชนเป็ นตัวตลกของปั ญหาสังคม ที่ต้องเป็ นผู้รับผลร้าย
เสมอมาแต่ สิ นค้าหรื อผู้ ก่ ออาชญากรรมที่ส่ งเข้าไปตามกระบวนการยุติ ธรรมกระแสหลัก เมื่อกลับ
ออกมาส่วนมากมี อาการเหมือนเชื้ อโรคที่ดื้ อยา กระทําผิดซํ้าๆซากๆรั กษาไม่หายสั กที ควรที่
กระบวนการยุติธรรมตามกฎหมายต้องทบทวนตนเองเสี ยทีไม่ ใช่หรื อว่าควรจะแก้ไขหรื อปรับตัว
ให้ประชาชนมีส่ วนร่ วมอย่างจริ งจังในการยุติธรรมดังกล่าวแค่ไหนเพียงใด
การให้ชุมชนมี ส่ วนร่วมในกระบวนการยุติ ธรรมมากขึ้ น มีผลดีหลายประการต่อการช่วย
ฟื้ นฟูสภาพทางสังคมให้มีความถูกต้องยืนอยู ่ บนรากฐานของความถู กต้องช่วยให้คนที่ทําผิด
สามารถกลับเข้าสู่สังคมอย่างรวดเร็ ว ก่อนจะกลายเป็ นบุ คคลอันตรายหรื อสร้างภาระของสังคมที่
ต้องคอยหวาดระแวง ทั้งเป็ นการช่วยประหย ัดงบประมาณของรัฐในการใช้จ่ายเพื่อป้ องกัน
อาชญากรรม เพราะต้นเหตุของการกระทําผิดกฎหมาย ส่ วนหนึ่ งมาจากกฎหมายหรื อคนใช้
กฎหมายไม่ดี ไม่มีความยุติธรรมแล้ว อี กส่วนหนึ่ งจากการที่สมาชิ กในสังคมไม่ได้รับการขัดเกลา
ทางจิ ตใจ ขาดจิตสํานึก ขาดความภาคภูมิใจในตนเอง ขาดความหวัง ขาดที่ พึ่งพาในยามที่ หมดสิ้น
หนทาง เมื่อนั้ นคนที่ถูกเอาเปรี ยบหรือได้คุ ้ นเคยกับการเอาเปรี ยบมาก่อนก็จะเย็นชาต่อผลประโยชน์
ของส่ วนรวม เห็นสั งคมหรื อผลประโยชน์ของส่วนรวมเป็ นเพียงแค่ขุมทรัพย์ที่มือใครยาวสาวได้ก็
สาวเอา คนทุ กคนมีแหล่งแห่ งการกอบโกยไม่ใช่มีสังคมมนุษย์ไว้ให้แบ่งปันโอกาสหรื อความรักอี ก
ต่ อไป เพราะไปเชื่อว่าความยุติ ธรรมไม่มีอยู่จริ ง ชุ มชนซึ่ งเคยเป็ นแหล่งทุนทางสังคมก็ ได้กลายเป็ น
แหล่งมัวสุ มของโจรและพวกขี้ลักขี้ขโมยไปแล้ว เพราะเราได้สร้างกฎเกณฑ์และสร้ างหลักการอยู่
ร่ วมกันบนฐานของอํานาจบนเจตจํานงของคนที่อุปนิ สัย(สันดาน)ชั ่ว ตามอุปนิสัยของคนที่มีอํานาจ
เขาใช้มันเพื่อผลประโยชน์ของตน เราจึ งได้จารีตประเพรี หรื อกฎหมายบางอย่างที่เลวแต่ชอบธรรม
ตามกฎหมายหรื อจารี ตประเพณี นั้ นๆ อาทิเช่น จารี ตประเพณี ปล้นพรหมจรรย์ของเด็กและเยาวชนที่
ไร้เดียงสาในสั งคมอิ้วเมี่ยน เรื่ องอย่างนี้ ต้องมีการแก้ไขโดยเร่ งด่วน