Page 178 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

- 170 -
รุกจั บจองเป็ นพื้นที่ ส่ วนตัว ต้นไม้หลายร้ อยต้นก็แห้งตายเกิ ดเป็ นปรากฏการณ์ไฟไหม้ป่ าที่รุนแรง
ที่สุ ดในรอบหลายสิ บปี ทั้ งๆที่เห็นได้ชัดเจนว่าเป็ นพื้ นที่แหล่งต้นนํ้ าที่เป็ นหัวนํ้ าของชุ มชน คนที่
บุกรุ กก็อ้างว่าเขาไม่ มีที่ ดินที่ไหนจะปลู กกาแฟหรือชาได้ แม้แต่ แกนนําชุมชนเองหลายคนก็มีส่ วน
บุกรุ กด้วย ทําให้เยาวชนในหมู่บ้านที่ ได้ทํากิจกรรมอนุ รักษ์สิ่ งแวดล้อมมาหลายปี เกิดความน้อยใจ
จึงลาออกจากตําแหน่งคณะกรรมการเยาวชนและกลุ ่มหนุ ่มสาวไปขายแรงงานในเมื อง เวลาจะ
คัดเลื อกหาแกนนําเยาวชนไปทํากิจกรรมแทบจะหาตัวแทนผู้สมัครไม่ได้เลย ผู ้ ที่ไปขายแรงงานจะ
กลับมาเฉพาะช่วงเทศกาลหรื อเก็บเกี่ ยวผลผลิตทางการเกษตรเท่านั้ น หมู่บ้านผาลั้ งจึงเข้าลักษณะ
ของเพิงพักปลายไร่ ในยามเก็บเกี่ยวพืชผลทางการเกษตร เนื่องจากมีแหล่งอาชีพอื่นในพื้นราบและมี
หลายครอบครัวที่ได้ซื้ อที่ดิ นและสร้างบ้านไว้ในพื้นราบด้วย โดยให้ เหตุผลว่ากลัวจะถูกไล่ที่แล้ว
ไม่มีที่อยู่
ปัญหาของชุ มชนแห่งนี้ ก็ คือ มีสมาชิ กบางส่วนได้ฉวยโอกาสช่วงที่ชุ มชนอ่อนแอช่วงชิง
ประโยชน์จากทรัพยากรผืนป่ าที่เป็ นพื้นที่ ส่ วนรวมไปอย่างตั้ งใจ เพราะเห็ นว่าองค์กรสิ ่ งแวดล้อมไม่
มีอํานาจตามกฎหมายของรัฐที่ จะทําอะไรพวกตนได้ นอกจากนี้ ย ังมีคนจากหมู ่บ้านอื่นมาลักลอบ
แปรรูปไม้จากไม้ในอาณาเขตของหมู่บ้านผาลั้งไปขายให้คนที่อื่น โดยลากไม้ผ่านกลางหมู่บ้าน
ผาลั้งแต่แกนนําก็ต้องนิ่ งเฉยไม่ทําอะไร ชาวบ้านบางส่วนหมดศรั ทธาในผู้ นําชุมชน ดังนั้ นการ
ประชุมหมู่บ้านการนัดพัฒนาชุมชนจึ งไม่มีคนออกไปให้ความร่ วมมือ เยาวชนบ้านผาลั้ งและกลุ ่มผู ้
อาวุโสได้ร่ วมกันผลักดันให้รื้ อฟื้ นคณะกรรมการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ ขึ้ นมาใหม่ องค์กรนี้ ย ัง
ไม่ได้จดทะเบียนและไม่มีบุคลากรที่สามารถดําเนิ นการจดทะเบี ยนให้แก่ชาวบ้านได้ มีการจัด
ประชุมหารื อหลายครั้ งในรอบสองปี บางคนที่ได้รั บคัดเลือกให้เป็ นกรรมการทรั พยากรฯ ไม่เต็มใจ
ทํางานเพราะทําแล้วไม่เห็นผล บางคนกลัวว่าจะเป็ นที่เกลี ยดชังของคนที่เขาต้องเสี ยผลประโยชน์
ชาวบ้านอยากให้มีการควบคุมสัตว์เลี้ยงไม่ให้ เข้าสวนและไม่ให้สร้างความรํ าคาญใน
ชุ มชน ได้แจ้งให้แกนนําทราบแล้วแต่ก็ ไม่ได้ดําเนิ นการอะไรอีก วันที่ 1 มีนาคม 2551 แกนนํา
เยาวชนจึงได้นัดหารื อเสนอแผนพิทักษ์สิ ่ งแวดล้อมป่ าต้นนํ้ าชุมชนบ้านผาลั้ ง จากเดิมที่เยาวชนจะ
ผลักดันเองนั้ น มีมติให้ เป็ นโครงการที่คณะกรรมการทรัพยากรฯ จะเป็ นผู้ ผลักดันแทน และได้มี
การนัดหารื อร่วมระหว่างสภาที่ปรึ กษาอาวุโสบ้านผาลั้ง คณะกรรมการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ
และสิ ่ งแวดล้อมบ้านผาลั้ งและร่ วมกับแกนนําชุมชน ได้ยกร่างกติกาใหม่และนําเสนอขอมติจากที่
ประชุมหมู่บ้าน ในวันที่ 9 มีนาคม 2551 ชาวบ้านผาลั้งนั้ นเห็นด้วยกับข้อเสนอของที่ประชุมร่ วมทุก
อย่าง แต่ ชุมชนบริ วารคือหมู ่บ้านแสนต่อไม่เห็นด้วยประเด็นเรื่องแนวเขตระหว่ างชุมชน และมี
ปัญหาเรื่ องการควบคุมสัตว์เลี้ ยงนั้ นบ้านแสนต่อคงคุมไม่ได้ เมื่อที่ ประชุมหมู่บ้านตกลงกันไม่ได้
จึงกําหนดประชุ มประชาคมขึ้ นในวันที่ 9 เมษายน 2551 การประชุมประชาคมหมู ่ที่ 4 ได้มีมติให้
แยกหมู่บ้านและกําหนดแนวแบ่งเขตใหม่เป็ นที่ เรี ยบร้อยแล้ว ช่วงนี้ อยู่ระหว่ างดําเนินการขอแยก
หมู่บ้านใหม่ การประชุมครั้ งนั้ นต้องเชิญผู ้ ใหญ่จากภายนอกชุมชนเข้ามาช่วยไกล่เกลี่ ยเรื่องราว