Page 176 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

- 168 -
ถูกต้องสอดคล้องเที่ยงต่อความเป็ นจริงอย่างที่ควรจะเป็ น และในส่ วนของกระบวนการยุติธรรมนั้ น
ก็ผู กอยู่กับหลักข้อเชื่อดังกล่าวมาตลอด อาจมีการเปลี่ ยนรูปแบบไปบ้างสําหรั บชุมชนที่มีความ
หลากหลายทางเชื้ อชาติ หรื อความแตกต่างทางความเชื่อในพระเจ้าผู้ สร้ างโลก โดยเทียบความหมาย
ของคําว่ายุติ ธรรมจากคําว่ า Baengh Fim (แป้ ง ฟิ ม) “ความพอดีกับแก่นสาร” หรื อนิยามใหม่ได้ว่า
“ความถูกต้องสอดคล้องเที่ยงตรงต่อความจริ งอย่างที่ควรจะเป็ น” เนื่องจากกระบวนการยุติ ธรรม
นั้นต้องเป็ นไปตาม Doz Leiz (โต์-เล์ย) คือธรรมะกับกฎเกณฑ์ แห่งความถูกต้อง มีความสอดคล้อง
เหมาะสมกับความจริ ง ความจริ งนั้ นต้องมีลักษณะอย่างที่ควรจะเป็ นด้วย ขั้ นตอนนี้ เราจึงต้องใช้
เหตุ ผลและสติปัญญาประกอบความเมตตาความรักเข้าอํานวยให้เกิดขึ้ น เช่นนี้ แหละชาวอิ ้วเมี่ยนจึง
เรี ยกสิ่ งเหล่านี้ ที่ เป็ นเรื่องของอุดมคติเป็ นเรื่ องของจิตวิ ญญาณประสานเป็ นหนึ่ งเดียวกับสรรพสิ ่ ง
การค้นหาก็ด้วยการใช้จิตใจหรื อมโนธรรมคิดหาด้วยเหตุผลอันบริ สุ ทธิ์ เที่ยงตรง สัตย์ซื่อในการให้
ความเสมอภาคแก่ทุกสิ่ ง เป็ นอิสระจากการลุ ่มหลงหรือการมัวเมาในอคติส่ วนตน จึงได้ Baengh
Fim (แป้ ง ฟิ ม) หรื อความยุติธรรม ออกมาให้แก่ คนหรื อสังคมของเรา สิ ่งนี้ จึงเป็ นทั้ งสิทธิและ
หน้าที่ของมนุษย์ทุกคนที่มีต่อสั งคมและสังคมต้องให้แก่ มนุษย์ทุกคนอย่างเสมอภาค อย่างเท่ าเทียม
และบนความเสรี อย่างเหมาะสมลงตัว ฉะนั้ นในยุคหนึ่ งเวลาหนึ่ งที่ทุกสิ ่งมีการเปลี่ ยนแปลงไปอย่าง
ต่อเนื่ องและเป็ นพลวัตรนั้ น คุณธรรม ศีลธรรมและจารี ตประเพณี ก็ต้องมีการเปลี่ยนแปลงไป
ตามที่ควรจะเป็ น มนุษย์ที่ อยู่ รวมกันเป็ นสังคมก็ มีการเปลี่ ยนแปลงระเบียบกฎเกณฑ์ให้ เป็ นรู ปธรรม
(กฎหมาย)มากขึ้น โดยที่ ไม่ควรทําให้คุ ณค่าหรือธรรมะลดระดับลงมาตามอําเภอใจของใครคนใด
คนหนึ่ งที่เห็นแก่ตัวเห็นแก่ได้
1.2.1 รูปแบบพื้นฐานการปรับตัวของระบบจารีตประเพณี ชุมชนบ้ านห้วยชมภู
ชุมชนสองแห่ งนี้ ต่ างมีฐานะเป็ นชุมชนหลักมีชุมชนบริ วารหลายหย่อมบ้าน ชุ มชนบ้าน
ห้วยชมภูมีจุดแข็ง คื อเป็ นชุมชนที่มีอํานาจของผู ้ ปกครองระดับกํานันประจําตําบลห้วยชมภู
ประธานสภาองค์การบริ หารส่ วนตําบลห้วยชมภูอยู่ในหมู่บ้านนั้ น นอกจากนี้ ย ังประกอบด้วย
รากฐานทางประวัติ ศาสตร์ความเป็ นเจ้าถิ่นที่ ยาวนานในพื้นที่ คือเนื่องจากเคยเป็ นชุมชนดั้ งเดิมของ
เทือกเขาแดนลาวนี้ ผู ้ นําชุมชนส่ วนใหญ่มีประสบการณ์และความสามารถในกฎหมายไทยมากจึง
นิยมใช้กฎหมายไทยในการไกล่เกลี่ ยข้อพิพาทในชุมชน มักจะไม่ค่ อยอ้างสิทธิ อํานาจของโลกฝ่ าย
วิญญาณ เหมือนหมู่บ้านผาลั้ง อีกเหตุผลหนึ่ งเป็ นชุมชนที่กํานันอยู ่ ด้วย ชาวบ้านส่ วนมากให้การเชื่ อ
ฟังการไกล่เกลี่ยหลายเรื่ องเป็ นได้อย่างรวดเร็ว บุ คคลสําคัญในชุมชนบ้านห้วยชมภูจะประกอบด้วย
บุคคล 4 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มแกนนําชุมชน กลุ ่มผู ้ นําพิธีกรรม กลุ่ มข้าราชการประจําและเจ้าของ
กิจการ และกลุ่มผู ้ นําตระกูล ผู้นําตระกูลของกลุ่มแซ่ จะมีบทบาทพอสมควรในการให้ข้อคิดเห็ น
กรณีที่ ต้องจัดการปัญหาที่เกี่ยวกับเรื่ องระหว่างตระกูล ทัศนคติเกี่ยวกับการจัดการปั ญหาและไกล่
เกลี่ยข้อพิพาทในชุมชนห้วยชมภูนี้ สมาชิ กชุมชนส่ วนใหญ่ย ังนิยมใช้วิธี การเจรจาด้วยตนเองก่ อน
จากนั้ นหากไม่ได้รับการเยียวยาจะไปขอให้ผู ้ใหญ่ที่ ตนให้การนับถื อช่ วยเจรจาให้ หรื อขอให้แกน